Με αφορμή την ημερίδα για την Παλιά Μητρόπολη Βέροιας, η Κίνηση Ενεργών Πολιτών Βέροιας επαναδιατυπώνει τη θέση της υπέρ της ανάδειξης του μνημείου στην αυθεντική του μορφή, χωρίς τις μεταγενέστερες κοσμικές κατασκευές που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του. Η θέση αυτή ευθυγραμμίζεται με την επιστημονική τεκμηρίωση που περιλαμβάνεται στη διδακτορική διατριβή του αρχαιολόγου δρ. Γ. Σκιαδαρέση, ο οποίος θα είναι και εισηγητής της εκδήλωσης.
Η Κίνηση καλεί τον κ. Σκιαδαρέση να επιβεβαιώσει την ανάγκη προστασίας του μνημείου, βάσει των επιστημονικών του συμπερασμάτων, τονίζοντας ότι οι όμορες κατασκευές, χτισμένες στα τέλη του 19ου αιώνα, δεν αποτελούν μέρος της ιστορικής κληρονομιάς του ναού.
Η ανακοίνωση
“Με αφορμή την ημερίδα που διοργανώνει ο “Σύλλογος Φίλων του Πολυκεντρικού Μουσείου των Αιγών”, σε συνεργασία με την ΕΦΑ Ημαθίας, για το κορυφαίο μνημείο της πόλης, την Παλιά Μητρόπολη Βέροιας, θα θέλαμε να διατυπώσουμε – για ακόμη μια φορά – τις θέσεις μας, ως προς τη διατήρηση των τριών κοσμικών κτηρίων που καλύπτουν μέρος της Βόρειας και Δυτικής πλευράς του μνημείου.
Η παρέμβασή μας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού εισηγητής είναι ο αρχαιολόγος δρ. Γ. Σκιαδαρέσης, που το 2016 ολοκλήρωσε με επιτυχία τη διδακτορική του διατριβή με θέμα «Η ΠΑΛΑΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ».
Η θέση της “Κίνησης Ενεργών Πολιτών Βέροιας” και πολλών συμπολιτών που συμπαρίστανται, είναι η ανάδειξη του μνημείου στην αυθεντική του μορφή, απαλλαγμένο από κάθε μεταγενέστρη κατασκευή που προσβάλλει το μεγαλείο του.
Τη θέση αυτή συμμερίζονται το σύνολο των ειδικών επιστημόνων που κατά το παρελθόν μελέτησαν το μνημείο, αρκετοί εκ των οποίων αναφέρονται στην διδακτορική διατριβή του κ. Σκιαδαρέση – ουδεις αναφέρεται στα υπόψη κοσμικά κτήρια και στην ανάγκη διατήρησής τους.
Αξίζει να αναφερθεί, ότι από το 1962 ξεκίνησε η προσπάθεια να ελεγχθεί ή και να αποτραπεί η δόμηση στο άμεσο περιβάλλον του ναού (Γ.Σκιαδαρέσης «9. ΝΕΩΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ»). […] “με σχετική αλληλογραφία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τόσο με την Υπηρεσία Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεως, όσο και με τη Νομαρχία Ημαθίας γίνονται προσπάθειες να ελεγχθεί ή και να αποτραπεί η δόμηση στο άμεσο περιβάλλον του ναού. Επίσης, ξεκινούν οι διαδικασίες των απαλλοτριώσεων των γύρω κτισμάτων και της αλλαγής του ρυμοτομικού σχεδίου της πόλης, με στόχο ο χώρος γύρω από το ναό να μεταβληθεί σε πάρκο”
Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1980, το Δημοτικό Συμβούλιο προτείνει «να αφεθούν 6 μέτρα από όλες τις μεριές, ώστε να υπάρχει η ανάλογη προβολή ή να απαλλοτριωθεί όλο το τετράγωνο και να αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες».
Η διαδικασία των απαλλοτριώσεων των παρακείμενων του ναού κτηρίων έμελλε να διαρκέσει αρκετές δεκαετίες και να ολοκληρωθεί μόλις το 2015, σχεδόν ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση του έργου της αποκατάστασης του ναού και της συντήρησης των τοιχογραφιών.”
Ως προς το χρόνο κατασκευής των υπόψη κτηρίων, προσδιορίστηκε από τον αρχαιολόγο κ. Γεώργιο Σκιαδαρέση με ειδικότητα στη Βυζαντινή Αρχαιολογία , προς τα τέλη του 19ου αιώνα. Στο Κεφάλαιο 10 «ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΝΑΣΤΗΛΩΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ» αναφέρεται: «Παράλληλα, ολοκληρώθηκε η διαδικασία των απαλλοτριώσεων των νεότερων κτηρίων που βρίσκονταν προσκολλημένα στη βόρεια και βορειοανατολική πλευρά του ναού. Απομακρύνθηκαν όλα πλην αυτού στη βορειοδυτική γωνία του μνημείου, το οποίο ανήκει στα παραδοσιακά σπίτια της Βέροιας που κατασκευάστηκαν στα τέλη του 19ου αι. » (σε. 257)
Αναμφίβολα ο ναός της Παλιάς Μητρόπολης Βέροιας, αποτελεί μνημείο εμβληματικό της βυζαντινής πόλης και ένα από τα κορυφαία του μεσαιωνικού πολιτισμού, σηματοδοτεί το σπουδαιότερο μνημείο της Βέροιας, θα θέλαμε ο κ. Γ. Σκιαδαρέσης, ως ειδικός επιστήμων και μελετητής του μνημείου, στην εισήγησή του, να επιβεβαιώσει τα παραπάνω που αποτελούν μέρος της διδακτορικής του διατριβής”.
