Γράφει ο Πολύχρονης Πολίτσης-Σιδηρόπουλος, Ψυχολόγος — Προπονητής
Η Ελλάδα καταγράφει υψηλά ποσοστά τροχαίων ατυχημάτων, με συχνές παραβάσεις όπως η μη χρήση κράνους, η οδήγηση χωρίς ζώνη ασφαλείας και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Παρά την ενημέρωση και τις καμπάνιες ευαισθητοποίησης, πολλοί οδηγοί συνεχίζουν να αγνοούν βασικούς κανόνες οδικής ασφάλειας. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να ερμηνευτεί μέσα από το πρίσμα της ψυχολογίας, εξετάζοντας τη σχέση μεταξύ Αυτοεκτίμησης και Αυτοπεποίθησης.
Αυτοεκτίμηση και Αυτοπεποίθηση: Δύο Διακριτές Έννοιες.
Η Αυτοεκτίμηση αναφέρεται στην αξία που αποδίδει ένα άτομο στον εαυτό του, ενώ η Αυτοπεποίθηση σχετίζεται με την πίστη στις ικανότητες του να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς, η χαμηλή Αυτοεκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε ανασφάλεια και εξάρτηση από την αποδοχή των άλλων, ενώ η Αυτοπεποίθηση επιτρέπει την ανάληψη πρωτοβουλιών και την αντιμετώπιση δυσκολιών με θετική στάση.
Η Ελληνική Ιδιαιτερότητα
Στην ελληνική κοινωνία, παρατηρείται συχνά ένα παράδοξο: Υπάρχουν άτομα με χαμηλή Αυτοεκτίμηση αλλά υψηλή Αυτοπεποίθηση. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ μπορεί να μην εκτιμούν βαθιά τον εαυτό τους, πιστεύουν ότι μπορούν να διαχειριστούν οποιαδήποτε κατάσταση. Αυτή η αντίληψη οδηγεί σε παραμέληση της Πρόληψης, με τη σκέψη ότι “σε μένα δεν θα συμβεί” ή “θα τα καταφέρω αν χρειαστεί”.
Πολιτισμικές Επιρροές
Η ελληνική κουλτούρα, με έμφαση στη μαγκιά και την ανδρεία, ενισχύει αυτή τη συμπεριφορά. Η Πρόληψη συχνά θεωρείται ένδειξη αδυναμίας ή φόβου, ενώ η ανάληψη ρίσκου εκλαμβάνεται ως δείγμα θάρρους. Αυτή η στάση, ωστόσο, υπονομεύει την αξία της ζωής και την ανάγκη για αυτοπροστασία.
Ο Ρόλος του Αθλητισμού στην Καλλιέργεια Υγιούς Αυτοπεποίθησης και Αυτοεκτίμησης
Ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για την καλλιέργεια σωστής Αυτοεκτίμησης και Αυτοπεποίθησης είναι ο Αθλητισμός. Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες διδάσκει στους ανθρώπους ιδιαίτερα στους νέους τη σημασία της προσπάθειας, της αυτοπειθαρχίας, της υπευθυνότητας και της αποδοχής των ορίων. «Μέσα από την αθλητική διαδικασία, το άτομο έχει τη δυνατότητα να κατανοήσει βαθύτερα την έννοια της Αυτοεκτίμησης και της Αυτοπεποίθησης. Όταν αυτό επιτευχθεί, τότε μιλάμε πλέον για μια υψηλού επιπέδου Μεταγνωστική ικανότητα (την ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει και να σέβεται πρώτα τον ίδιο του τον εαυτό και κατ’ επέκταση όλους όσοι βρίσκονται γύρω του). Αυτή η δεξιότητα αποτελεί το θεμέλιο για την ομαλή ένταξή του στους κανόνες της κοινωνίας και φυσικά στους κανόνες της οδικής συμπεριφοράς, καθιστώντας τον σεβασμό και την υπευθυνότητα στοιχεία της καθημερινής του στάσης ζωής.»
Βιβλιογραφία
Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς. (n.d.). Αυτοπεποίθηση – Αυτοεκτίμηση. Ανακτήθηκε από https://www.ibrt.gr/
Κατσαρού, Χ. (2010). Αθλητισμός και Ανάπτυξη Προσωπικότητας. Εκδόσεις Χριστοδουλίδη.
Fraser-Thomas, J., Côté, J., & Deakin, J. (2005). Youth sport programs: An avenue to foster positive youth development. Physical Education & Sport Pedagogy, 10(1), 19-40.
Holt, N. L. (Ed.). (2016). Positive Youth Development through Sport. Routledge.
Shields, D., & Bredemeier, B. (2009). True Competition: A Guide to Pursuing Excellence in Sport and Society. Human Kinetics.
We Care. (2022). Χαμηλή Αυτοεκτίμηση: Πως ορίζεται, ποιοι οι πιθανοί παράγοντες και πως μπορεί να εξομαλυνθεί και να τεθεί σε ισορροπία;. Ανακτήθηκε από https://we-care.com.gr/
Weinberg, R., & Gould, D. (2019). Foundations of Sport and Exercise Psychology. Human Kinetics.
