Μια σελίδα πολιτιστικής μνήμης γυρίστηκε την Κυριακή στη Βέροια, καθώς το Λύκειο Ελληνίδων της πόλης απέκτησε επιτέλους τον δικό του “οίκο”. Το ιστορικό Αρχοντικό Σαράφογλου, κομψό και φορτωμένο με παρελθόν, αναστήθηκε με φροντίδα και δόθηκε σε νέα αποστολή: να στεγάσει και να αναδείξει τον λαογραφικό πλούτο του Λυκείου που εδώ και 45 χρόνια κρατά ζωντανή την παράδοση.
Η τελετή των εγκαινίων τελέστηκε με λαμπρότητα και πλήθος κόσμου, υπό τη σκιά των αιωνόβιων τοίχων του Αρχοντικού στην καρδιά της παλιάς πόλης. Ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων ευλόγησε τον χώρο, εγκαινιάζοντας και συμβολικά τη νέα εποχή του Λυκείου.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν μεταξύ των άλλων, ο υφυπουργός Λάζαρος Τσαβδαρίδης, οι βουλευτές Ημαθίας Απόστολος Βεσυρόπουλος, Τάσος Μπαρτζώκας, Βασίλης Κοτίδης, ο δήμαρχος Κώστας Βοργιαζίδης –ο οποίος και παραχώρησε το διατηρητέο στο Λύκειο μέσω του Δήμου–, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Γεωργία Στρατούλη, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι. Τους παρευρισκομένους καλωσόρισε η πρόεδρος του Λυκείου Ελισάβετ Γεωργάκαρου, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο Μητροπολίτης, ο υφυπουργός Λάζαρος Τσαβδαρίδης, ο δήμαρχος Κώστας Βοργιαζίδης, η εκπρόσωπος του αντιπεριφερειάρχη Νίκη Καρατζιούλα, η προϊσταμένη της ΕΦΑ Γεωργία Στρατούλη, η πρώην πρόεδρος Έλλη Μάλαμα και η μουσειολόγος Αναστασία Βαλαβανίδου
Η τελετή απέκτησε χαρακτήρα γιορτής όταν τμήματα του συλλόγου παρουσίασαν με χάρη και περηφάνια δύο τοπικούς χορούς, ντύνοντας τη στιγμή με ήχους και κινήσεις που μοιάζουν να βγήκαν από τα σεντούκια του χρόνου. Ακολούθησε δεξίωση και οργανωμένη ξενάγηση στους χώρους του Αρχοντικού, οι οποίοι πλέον φιλοξενούν μια μόνιμη λαογραφική έκθεση.
Το Αρχοντικό γίνεται ζωντανό μουσείο
Το Αρχοντικό Σαράφογλου, κτίσμα του 1766 με ρίζες στην εμπορική και αστική ιστορία της Βέροιας, αποκτά έναν νέο ρόλο: από χώρος κατοικίας σε κοιτίδα πολιτισμού. Σε κάθε οντά, σε κάθε δωμάτιο, ζωντανεύουν εικόνες του ελληνικού παρελθόντος. Παραδοσιακές φορεσιές από δωρεές, κοσμήματα, έπιπλα, υφαντά, και αντικείμενα καθημερινής χρήσης από τις αρχές του 20ού αιώνα αποτυπώνουν μια εποχή αλλοτινή.
Η μουσειολογική μελέτη των Σμαρώς Κατσάγγελου και Αναστασίας Βαλαβανίδου αναπτύσσει με σεβασμό την αφήγηση του τόπου: μέσα από θεματικές προθήκες, αλλά και με χρήση οπτικοακουστικών μέσων, οι επισκέπτες ταξιδεύουν στις καθημερινές ιστορίες των γυναικών της Βέροιας, στους ήχους των παλιών χρόνων, στην κοινωνική μετάβαση και τη γυναικεία χειραφέτηση.
Στο ισόγειο λειτουργεί η ιματιοθήκη – ένας διαδραστικός χώρος με εκπαιδευτικά προγράμματα για τις παραδοσιακές φορεσιές της Ελλάδας. Εκεί, νέοι και παιδιά μπορούν να αγγίξουν το νήμα της παράδοσης, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Το Αρχοντικό Σαράφογλου, οικοδόμημα του 18ου αιώνα, κουβαλά κι αυτό μια δική του ιστορία, συνυφασμένη με τη ζωή της πόλης. Αγοράστηκε το 1766 από τον Αντώνιο Καμπούρογλου και πέρασε στους Σαράφογλου στα τέλη του 19ου αιώνα, αποκτώντας τη μορφή που διατηρεί μέχρι σήμερα: ένα διώροφο κτήριο με μεσοπάτωμα, σπάνιας αρχιτεκτονικής, με βοτσαλωτή αυλή, εξώστες, ξύλινα πατώματα και χαρακτηριστικές ζωγραφιστές πόρτες.
Η αποκατάσταση και η μετατροπή του σε ζωντανό κύτταρο πολιτισμού έγινε με τη συμβολή των ειδικών: Άννα Ματσκάνη (αρχιτέκτονας MSc), Κωνσταντίνος Ντέλμας (πολιτικός μηχανικός), Νικόλαος Καρατόλιος (μηχανολόγος μηχανικός), ενώ τη μουσειογραφική επιμέλεια ανέλαβαν η Σμαρώ Κατσάγγελου και η δρ Αναστασία Βαλαβανίδου.
Η Βέροια αγκαλιάζει το Λύκειο – και την Ιστορία της
Η παραχώρηση του Αρχοντικού από τον Δήμο Βέροιας και τη διοίκηση Βοργιαζίδη ήταν ένα ουσιαστικό “ναι” στη διαφύλαξη και τη μετάδοση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η πόλη απόκτησε έναν νέο πυρήνα ταυτότητας, ένα σημείο αναφοράς για κάθε πολίτη που αναζητά τη ρίζα του και τη συνέχεια.
Μέσα από τις στολές, τα λάβαρα, τις φωτογραφίες, μα και τις σιωπές των γυναικών που τις φόρεσαν, το Λύκειο Ελληνίδων της Βέροιας επανασυστήνεται, όχι ως φύλακας του παρελθόντος, αλλά ως δημιουργικός φορέας του μέλλοντος.
