Οι αλλαγές του Ν. 4336/2015 στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης σε ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα

Ο νόμος 4336/2015 (ΦΕΚ Α 94 της 14/08/2015) επιφέρει αλλαγές στα όρια ηλικίας πρόωρης και πλήρους συνταξιοδότησης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Συγκεκριμένα, στον ιδιωτικό τομέα εντάσσονται τα ασφαλιστικά ταμεία αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας, δηλαδή του ΙΚΑ και των πρώην ΔΕΚΟ. Εντάσσεται επίσης και το ασφαλιστικό ταμείο της Τράπεζας της Ελλάδος. Οι κατηγορίες συντάξεων που θίγονται είναι οι συντάξεις γήρατος όλων των κατηγοριών. Αξιοσημείωτο είναι πως από τη ρύθμιση δεν εξαιρούνται προς το παρόν δικαιούχοι συντάξεων αναπηρίας, όπως και δικαιούχοι σύνταξης λόγω θανάτου. Δεν θίγονται από τις διατάξεις του νέου νόμου οι συντάξεις ασφαλισμένων που εντάσσονται στις κατηγορίες με ασφάλιση σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Ο στόχος του νέου νόμου για τη θεμελίωση με πλήρη σύνταξη λόγω γήρατος είναι να τεθούν από το 2023 ως νέα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για κάθε κατηγορία ασφαλισμένων ιδιωτικού τομέα:

α) το 62ο έτος της ηλικίας με 40 έτη ή 12.000 ημέρες ασφάλισης και

β) το 67ο έτος της ηλικίας με 4.500 ημέρες ή 15 έτη ασφάλισης.

Για τη θεμελίωση μεμειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος ο στόχος του νόμου είναι να τεθεί από το 2022 ως όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για κάθε κατηγορία ασφαλισμένων ιδιωτικού τομέα το 62ο έτος της ηλικίας με 4.500 ημέρες ή 15 χρόνια ασφάλισης.

Μέχρι και το 2022, οπότε και θα ισχύσει ο παραπάνω κανόνας, ο νόμος προβλέπει ένα μεταβατικό στάδιο κατά το οποίο τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα αυξάνονται βαθμιαία, είτε πρόκειται για την πλήρη είτε για τη μειωμένη σύνταξη. Η σταδιακή κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων έρχεται να επηρεάσει χιλιάδες ασφαλισμένους που ναι μεν είχαν «κατοχυρώσει» δικαιώματα, αλλά δεν είχαν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια ή τα έτη ασφάλισης.

Τα μεταβατικά όρια θα εφαρμοστούν σταδιακά έως το 2022, έτσι ώστε από το 2023 και μετά να μην υπάρχει καμία δυνατότητα συνταξιοδότησης πριν από τη συμπλήρωση του 67ου έτους ηλικίας ή του 62ου με 40 έτη ασφάλισης. Σύμφωνα με τα παραπάνω, αυξάνεται το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης όσο περισσότερο απέχουν οι ασφαλισμένοι από τη συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου πριν από τη θέσπιση της διάταξης.

Για όσους περίμεναν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα άνευ ηλικιακού ορίου (κυρίως στα πρώην ειδικά ταμεία των ΔΕΚΟ), η σταδιακή αύξηση αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου αυτού:

α) με όριο ηλικίας το 58ο έτος, εφόσον η θεμελίωση δικαιώματος προβλέπεται με τη συμπλήρωση τουλάχιστον 35 ετών ασφάλισης, ενώ

β) σε κάθε άλλη περίπτωση με όριο ηλικίας το 55ο έτος.

Από τις ανωτέρω ρυθμίσεις εξαιρούνται οι υπαγόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, καθώς και οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων. Επομένως, δεν εξαιρούνται οι υπαγόμενοι στις διατάξεις συνταξιοδότησης με αναπηρία.

Από την αύξηση των ορίων ηλικίας επηρεάζονται οι μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ που μέχρι την ψήφιση του νόμου είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα με 5.500 ένσημα και ανήλικο αλλά δεν είχαν συμπληρώσει το όριο ηλικίας. Θίγονται επίσης οι μητέρες ανηλίκων στα πρώην ειδικά ταμεία (ΔΕΚΟ και Τράπεζες) που είχαν συμπληρώσει 25ετία μέχρι 31/12/2010 και μπορούσαν να αποχωρήσουν στα 50 με πλήρη σύνταξη, όπως και οι μητέρες ανηλίκων που είχαν συμπληρώσει 25ετία μέχρι 31/12/2011 και 31/12/2012 και κατοχύρωσαν δικαίωμα για σύνταξη από τα 52 ή τα 55 με πλήρη και τα 50 ή τα 55 με μειωμένη αντίστοιχα και οι οποίες θα δουν το όριο εξόδου να αυξάνεται από 6 μήνες έως 15 χρόνια.

Θίγονται επίσης όσοι και όσες έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα, δηλαδή έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης (μέχρι το τέλος του 2012), αλλά αναμένουν να συμπληρώσουν το όριο ηλικίας, όπως μητέρες ανηλίκων, άνδρες σε ειδικά ταμεία (ΔΕΚΟ – Τράπεζες) με 25ετία, εργαζόμενοι με 35ετία. Αυτές άλλωστε είναι οι κατηγορίες που δεν είχαν υπαχθεί στον γενικό κανόνα της μειωμένης σύνταξης από τα 62 έτη και της πλήρους σύνταξης με 12.000 ένσημα στα 62 έτη και με 4.500 ένσημα στα 67 έτη.

Για όσους είχαν δικαίωμα συνταξιοδότησης με 35ετία ανεξαρτήτως ορίου, τίθεται ως όριο, από τώρα, η ηλικία των 58 ετών που θα προσαυξάνεται κατ’ έτος έως τα 62. Το μέτρο θίγει κατηγορίες ασφαλισμένων πριν από το 1983 και το 1993.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα μέχρι τη δημοσίευση του νόμου αυτού λόγω συμπλήρωσης των προϋποθέσεων του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και ορίου ηλικίας, όπου αυτό προβλέπεται, δεν θίγονται και δύνανται να ασκηθούν οποτεδήποτε. Επομένως, όσοι ασφαλισμένοι έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα πριν από τη δημοσίευση του νόμου, ακόμα και αν δεν έχουν ακόμη συνταξιοδοτηθεί, θα συνταξιοδοτηθούν με τις προϋποθέσεις που ίσχυαν πριν από τη δημοσίευση του νόμου.

Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης θα ρυθμιστεί κάθε ζήτημα για την εφαρμογή των πινάκων του άρθρου αυτού και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Μέχρι να εκδοθούν Υπουργικές Αποφάσεις και διευκρινιστικές εγκύκλιοι, τα στοιχεία από τους πίνακες αναφέρονται με κάθε επιφύλαξη ως προς την ερμηνεία που θα τους δοθεί.

Για ερωτήματα και αιτήματα που άπτονται των εργασιακών δικαιωμάτων, της ασφαλιστικής νομοθεσίας και των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης καθώς και θεμάτων απασχόλησης και κατάρτισης μπορείτε να απευθύνεστε στο παράρτημα του ΙΝΕ ΓΣΕΕ Κ.Μακεδονίας στη Βέροια. Στοιχεία επικοινωνίας: Σωτήρη Πέτρουλα 5, Βέροια Τ.Κ. 59100

Τηλέφωνο : 23310-71890,e–mail: veroiainediktio@inegsee.gr, webpage: www.inegsee.gr, www.ergasiaine.gr, πρόσωπα επικοινωνίας: Μπαρμπαρούση Στέλλα, Φουτσιτζόγλου Κορνηλία, Σιδηροπούλου Δήμητρα