Γράφει ο Τάσος Βασιάδης
Το Ξηρολίβαδο εκτός από παραθεριστικός και κτηνοτροφικός οικισμός και τόπος πολιτιστικής αναφοράς, έχει μακρά παράδοση εθνικής προσφοράς και θυσίας ώστε να χαρακτηρίζεται ως ηρωικό και μαρτυρικό χωριό.
Αναφέρεται ως τόπος καταγωγής των θρυλικών οπλαρχηγών της Ελληνικής Επανάστασης Τάσου Καρατάσου και Λιόλιου Ξηρολιβαδιώτη, καθώς και του εθνοδιδάσκαλου π. Νικόλαου Τριανταφυλλίδη που υπήρξε πρόγονος του γνωστού εκπαιδευτικού και συγγραφέα της Νεοελληνικής Γραμματικής Μανώλη Τριανταφυλλίδη.
Κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας το Ξηρολίβαδο κατεστράφη κατ’επανάληψη, με αποκορύφωμα την ισοπέδωσή του και τον εξανδραποδισμό όλων των κατοίκων του μετά την επανάσταση της Δοβράς το 1822.
Ειδικές δε ιστορικές αναφορές μαρτυρούν ηρωικά γεγονότα στο Ξηρολίβαδο κατά την διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα.
Το 1940 το χωριό βομβαρδίστηκε από την Ιταλική αεροπορία ενώ το 1944 κάηκε και πάλι ολοσχερώς από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής.
Σήμερα το ηρωικό και μαρτυρικό Ξηρολίβαδο με επουλωμένες τις πληγές του, πάνω στο θαυμάσιο φυσικό χώρο του Βερμίου, αναζωπυρώνει την εθνική μνήμη και τιμά τα παιδιά του που έδωσαν το αίμα τους για την Πατρίδα.
Έτσι όπως έχει καθιερωθεί, οι Ξηρολιβαδιώτες τίμησαν την Ημέρα Εθνικής Μνήμης, την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου.
Οι εκδηλώσεις Εθνικής Μνήμης ξεκίνησαν το πρωί με το Μνημόσυνο για τους πεσόντες Ξηρολιβαδιώτες στους Εθνικούς Αγώνες, που τελέστηκε στον Ιερό Ναό του Αγίου Προφήτη Ηλία.
Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Πεσόντων του χωριού.
Μετά την λήξη της, όλοι οι παρευρισκόμενοι έψαλλαν τον Ακάθιστο Ύμνο και στην συνέχεια τον Εθνικό Ύμνο.
Κορυφαία στιγμή της τελετής στο Ηρώο υπήρξε η αναφώνηση των ονομάτων των πεσόντων στους Εθνικούς Αγώνες Ξηρολιβαδιωτών και η αντήχηση της ιαχής «Αθάνατοι!».
