Γράφει η Λίνα Τουπεκτσή
Η συζήτηση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της περιόδου 2028–2034 βρίσκεται στο προσκήνιο και η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει μέχρι να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις για να διαπιστώσει τι διεκδίκησε και τι τελικά έχασε.
Η νέα ΚΑΠ θα επηρεάσει καθοριστικά το εισόδημα των παραγωγών, τις επενδύσεις και την ανθεκτικότητα της ελληνικής γεωργίας για τα επόμενα χρόνια. Η αρχική πρόταση προβλέπει για τη χώρα μας περίπου 14,6 δισ. ευρώ για την επταετία 2028–2034. Ωστόσο, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα εξασφαλίσουμε, αλλά πώς θα κατανεμηθούν, ποιοι θα ωφεληθούν και με ποια κριτήρια.
Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η ελληνική γεωργία δεν χρειάζεται απλώς επιδοτήσεις για να συνεχίσει να υπάρχει. Χρειάζεται επενδύσεις για να γίνει ανταγωνιστική, ουσιαστική στήριξη απέναντι στην κλιματική κρίση και τις φυσικές καταστροφές, αλλά και νέους ανθρώπους που θα επιλέξουν να παραμείνουν και να δραστηριοποιηθούν στην παραγωγή. Χρειάζεται σύγχρονες υποδομές, τεχνολογία, ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, ισχυρότερη μεταποίηση και καλύτερη οργάνωση της παραγωγής.
Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται κάτι που διαχρονικά απουσιάζει από την αγροτική πολιτική μας. Σχέδιο με σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα. Η Ελλάδα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και η άνιση πρόσβαση σε σύγχρονες τεχνολογίες και γεωργική γνώση δημιουργούν ιδιαίτερες προκλήσεις. Δεν μπορούμε, επομένως, να αντιγράφουμε μοντέλα άλλων χωρών και να περιμένουμε ότι θα αποδώσουν τα ίδια αποτελέσματα. Η νέα ΚΑΠ πρέπει να σχεδιαστεί με βάση τις πραγματικές ανάγκες, τις δυνατότητες και τα προβλήματα της ελληνικής υπαίθρου.
Γι’ αυτό θεωρώ κρίσιμο να διασφαλιστεί ότι ουσιαστικό μέρος των διαθέσιμων πόρων θα κατευθυνθεί στις επενδύσεις και στην παραγωγική ανασυγκρότηση. Οι ετήσιες ενισχύσεις έχουν τη σημασία τους, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους για να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα.
Χρειαζόμαστε μια ΚΑΠ που θα στηρίζει την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα, θα ενισχύει τους ενεργούς αγρότες, θα δημιουργεί ουσιαστικές ευκαιρίες για τους νέους, θα προστατεύει τις μικρές αλλά βιώσιμες εκμεταλλεύσεις και θα προσφέρει αποτελεσματικά εργαλεία διαχείρισης των κινδύνων.
Χρειαζόμαστε, επίσης, πολιτικές που θα βοηθούν τον παραγωγό να παίρνει τις σωστές αποφάσεις πριν επενδύσει τι να καλλιεργήσει, με ποια δεδομένα, με ποιες προοπτικές αγοράς και με ποια δυνατότητα εξασφάλισης αξιοπρεπούς εισοδήματος. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει ανακοινώσει διαδικασία εθνικού διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ. Είναι σημαντικό οι ανάγκες της ελληνικής γεωργίας να εκφραστούν με συγκεκριμένες προτάσεις και τεκμηριωμένες διεκδικήσεις, ώστε η ελληνική θέση να διαμορφωθεί με ουσιαστική γνώση της πραγματικότητας που βιώνουν οι παραγωγοί.
Δεν πρέπει να περιμένουμε να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις και στη συνέχεια να αναρωτιόμαστε γιατί οι πολιτικές που εφαρμόζονται δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ελληνικής υπαίθρου. Η νέα ΚΑΠ πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία για να αποφασίσουμε τι αγροτική Ελλάδα θέλουμε να οικοδομήσουμε.
Ως γεωπόνος, πιστεύω ότι ο στόχος δεν μπορεί να είναι απλώς να κρατήσουμε τον αγρότη στη γη του. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μπορεί να παράγει, να επενδύει και να ζει αξιοπρεπώς από τη δουλειά του. Διότι η αγροτική πολιτική δεν είναι μόνο θέμα επιδοτήσεων. Είναι θέμα παραγωγής, εισοδήματος, επισιτιστικής ασφάλειας, περιφερειακής ανάπτυξης και τελικά εθνικής ασφάλειας.
Λίνα Τουπεκτσή
Γεωπόνος Μsc – Υπ. Διδακτωρ Δασμολογικής πολιτιικής των αγροτικών προϊοντων
Πολιτεύτρια Ημαθίας
