Στο φαινόμενο της ακαρπίας και όχι στον παγετό της άνοιξης του 2025 αποδίδει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τη μειωμένη παραγωγή σε καλλιέργειες μήλων, αχλαδιών και ροδιών της Ημαθίας, εξηγώντας γιατί τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν εντάχθηκαν στο ειδικό πρόγραμμα αποζημιώσεων ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ.
Την απάντηση έδωσε στη Βουλή ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Ιωάννης Ανδριανός, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Ημαθίας Βασίλειου Κοτίδη, ο οποίος είχε ζητήσει την ένταξη των συγκεκριμένων καλλιεργειών στις αποζημιώσεις.
Τι έδειξαν τα στοιχεία του ΕΛΓΑ Βέροιας
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 252456, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 5915 στις 2 Οκτωβρίου 2026, ανατέθηκε στον ΕΛΓΑ η υλοποίηση ειδικού προγράμματος κρατικών ενισχύσεων για ζημιές από τους παγετούς της άνοιξης του 2025 σε δενδρώδεις καλλιέργειες που βρίσκονταν σε προανθικό στάδιο.
Το πρόγραμμα έχει συνολικό προϋπολογισμό 50 εκατομμυρίων ευρώ και αφορά ζημιές που δεν καλύπτονται από τον κανονικό μηχανισμό ασφάλισης του ΕΛΓΑ. Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι η τεκμηρίωση απώλειας παραγωγής μεγαλύτερης του 30% εξαιτίας του συγκεκριμένου παγετού.
Για την Ημαθία έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα τα κεράσια και τα κυδώνια.
Αντίθετα, όπως εξήγησε ο κ. Ανδριανός, τα στοιχεία του υποκαταστήματος ΕΛΓΑ Βέροιας δεν τεκμηρίωσαν ότι η μειωμένη παραγωγή στα μήλα, τα αχλάδια και τα ρόδια οφειλόταν στον παγετό κατά το προανθικό στάδιο.
Οι αρμόδιες γεωτεχνικές υπηρεσίες απέδωσαν τις απώλειες στο φαινόμενο της ακαρπίας, το οποίο δεν αποτελεί ασφαλιστικά καλυπτόμενο αίτιο από τον ΕΛΓΑ και δεν περιλαμβάνεται στο συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Ο Υφυπουργός υποστήριξε ότι δεν πρόκειται για αυθαίρετη πολιτική εξαίρεση καλλιεργειών ή παραγωγών, αλλά για εφαρμογή συγκεκριμένων προϋποθέσεων με βάση τα υπηρεσιακά στοιχεία.
Αποζημιώθηκαν αχλάδια σε 570 στρέμματα της Ημαθίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που έδωσε ο κ. Ανδριανός για τις καλλιέργειες αχλαδιών.
Όπως ανέφερε, ορισμένες επιτραπέζιες ποικιλίες, όπως οι κοντούλες, τα κόσια και τα κρυστάλλια, βρίσκονταν ήδη σε ασφαλιστικά καλυπτόμενο στάδιο όταν σημειώθηκαν οι παγετοί.
Για τις περιπτώσεις αυτές ενεργοποιήθηκε ο κανονικός μηχανισμός αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ.
Συνολικά έχουν ήδη καταβληθεί 380.000 ευρώ σε παραγωγούς αχλαδιών της Ημαθίας, για ζημιές που αφορούν 570 στρέμματα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υφυπουργός.
Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις αχλαδιών, οι επισημάνσεις του ΕΛΓΑ Βέροιας δεν κατέδειξαν ζημιές από παγετό στο προανθικό στάδιο, με τη μειωμένη παραγωγή να αποδίδεται στην ακαρπία.
Ανάλογη είναι η εικόνα που παρουσίασε για τις καλλιέργειες μήλων, με εξαίρεση την περιοχή της Βεγορίτιδας, καθώς και για τα ρόδια.
Μπορεί να υπάρξει αποζημίωση για την ακαρπία;
Το σημαντικότερο σημείο της απάντησης του Υφυπουργού αφορά τη δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης των παραγωγών μέσω διαφορετικού προγράμματος.
Ο κ. Ανδριανός διευκρίνισε ότι η ακαρπία μπορεί να εξεταστεί στο πλαίσιο των κρατικών οικονομικών ενισχύσεων, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του σχετικού κανονισμού.
Για να προχωρήσει όμως μια τέτοια διαδικασία, απαιτείται η έγκριση του αντίστοιχου προγράμματος και της αναγκαίας δαπάνης από τα συναρμόδια υπουργεία.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι ο ΕΛΓΑ έχει παρακολουθήσει την πορεία των συγκεκριμένων καλλιεργειών, προκειμένου να υπάρχει η απαραίτητη ενημέρωση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
«Η στήριξη πρέπει να γίνεται με το κατάλληλο θεσμικό εργαλείο και με την τεκμηρίωση του αιτίου της ζημιάς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πάντως, δεν ανακοινώθηκε κάποιο νέο πρόγραμμα αποζημιώσεων για την ακαρπία, ούτε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για ενδεχόμενες ενισχύσεις.
Οι αντιρρήσεις του Βασίλη Κοτίδη
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Ημαθίας Βασίλειος Κοτίδης αμφισβήτησε την επάρκεια των κυβερνητικών μέτρων, επισημαίνοντας ότι οι παραγωγοί έχουν υποστεί μεγάλες οικονομικές απώλειες.
Υποστήριξε ότι η αρχική εισήγηση του ΕΛΓΑ για τις αποζημιώσεις πλησίαζε τα 120 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το τελικό πρόγραμμα περιορίστηκε στα 50 εκατομμύρια.
Έθεσε επίσης ζήτημα για την απαίτηση ασφαλιστικής ενημερότητας από τους παραγωγούς και ζήτησε να διευκρινιστεί εάν θα απαιτηθεί και φορολογική ενημερότητα για την καταβολή των αποζημιώσεων.
Στα συγκεκριμένα ερωτήματα δεν δόθηκε αναλυτική απάντηση από τον Υφυπουργό.
Χωρίς άμεση λύση για τις εξαιρούμενες καλλιέργειες
Από τη συζήτηση στη Βουλή προκύπτει ότι το Υπουργείο δεν προτίθεται, με βάση τα σημερινά υπηρεσιακά δεδομένα, να εντάξει τα μήλα, τα αχλάδια και τα ρόδια της Ημαθίας στο υφιστάμενο πρόγραμμα για τον παγετό στο προανθικό στάδιο.
Η μοναδική δυνατότητα που αναφέρθηκε αφορά την εξέταση των απωλειών λόγω ακαρπίας μέσω άλλου προγράμματος κρατικών ενισχύσεων.
Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή παραμένει προς το παρόν σε επίπεδο ενδεχόμενης εξέτασης, χωρίς απόφαση χρηματοδότησης ή συγκεκριμένη δέσμευση για αποζημίωση των παραγωγών.
