Ένα νέο βήμα στην προσπάθεια να φέρει το βιβλίο πιο κοντά στους πολίτες κάνει η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, προχωρώντας στην εγκατάσταση δέκα έξυπνων καμπινών δανεισμού βιβλίων σε επιλεγμένα σημεία της Ημαθίας. Παράλληλα, αναλαμβάνει μια σημαντική πρωτοβουλία για την ψηφιακή καταγραφή και ανάδειξη της οινικής ιστορίας της Νάουσας, δημιουργώντας ένα πολύτιμο αρχείο για το Ξινόμαυρο και τα οινοποιεία της περιοχής.
Τις δύο αυτές δράσεις παρουσίασε ο πρώην διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Βέροιας, Γιάννης Τροχόπουλος, μιλώντας στην εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3 και στη δημοσιογράφο Βιβή Ανδρίτσου. Όπως εξήγησε, πρόκειται για ένα πρωτοποριακό εγχείρημα που αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες, με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη γνώση και τη διατήρηση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Δέκα καμπίνες με περισσότερα από 2.000 βιβλία
Σύμφωνα με τον κ. Τροχόπουλο, οι δέκα έξυπνες καμπίνες θα εγκατασταθούν σε σημεία με αυξημένη επισκεψιμότητα, όπως Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, νοσοκομεία και σχολεία. Μία από αυτές προβλέπεται να τοποθετηθεί και στο νέο διοικητικό κτίριο της Περιφέρειας, έξω από τη Βέροια.
Κάθε καμπίνα θα διαθέτει από 200 έως 220 βιβλία, γεγονός που σημαίνει ότι συνολικά περισσότεροι από 2.000 τίτλοι ή αντίτυπα θα βρίσκονται στη διάθεση του κοινού εκτός του κεντρικού κτιρίου της βιβλιοθήκης.
Η λειτουργία τους θα είναι απλή. Οι πολίτες που διαθέτουν κάρτα μέλους της βιβλιοθήκης θα μπορούν να ανοίγουν την καμπίνα με τη χρήση της ειδικής κάρτας, να επιλέγουν τα βιβλία που επιθυμούν και να τα δανείζονται χωρίς να απαιτείται η παρουσία υπαλλήλου.
Ο δανεισμός θα καταγράφεται αυτόματα στο ηλεκτρονικό σύστημα της βιβλιοθήκης, ενώ η επιστροφή των βιβλίων θα γίνεται κατά κανόνα στο ίδιο σημείο. Τουλάχιστον κατά την αρχική περίοδο λειτουργίας, θα υπάρχει δυνατότητα επιστροφής και στην κεντρική βιβλιοθήκη.
Για όσους δεν διαθέτουν κάρτα μέλους, θα προβλέπεται δυνατότητα δωρεάν εγγραφής, ενώ κατά την εγκατάσταση των καμπινών θα πραγματοποιηθούν ενημερωτικές δράσεις για την εξοικείωση των πολιτών με το νέο σύστημα.
Η πιλοτική λειτουργία του προγράμματος αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027. Στο πρώτο στάδιο θα αξιολογηθούν η ανταπόκριση των χρηστών, η λειτουργικότητα των καμπινών και οι αναγνωστικές προτιμήσεις του κοινού.
Ο Γιάννης Τροχόπουλος υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια από τις πρώτες προσπάθειες τέτοιας κλίμακας στην Ελλάδα, καθώς το σύστημα θα αναπτυχθεί ταυτόχρονα σε δέκα διαφορετικά σημεία.
Ψηφιακό αρχείο για το Ξινόμαυρο και τα 27 οινοποιεία της Νάουσας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το δεύτερο σκέλος του προγράμματος, το οποίο αφορά τη δημιουργία ψηφιακού αρχείου για την οινική ιστορία της Νάουσας.
Όπως ανέφερε ο πρώην διευθυντής, η βιβλιοθήκη έχει προσεγγίσει τους οινοποιούς της περιοχής, προκειμένου να συγκεντρωθεί και να ψηφιοποιηθεί ιστορικό υλικό που αποτυπώνει την εξέλιξη της οινοποιίας και την παράδοση του Ξινόμαυρου.
Στον Σύνδεσμο Οινοποιών Νάουσας συμμετέχουν, σύμφωνα με τον ίδιο, 27 οινοποιεία, από μεγάλες επιχειρήσεις μέχρι μικρότερες οικογενειακές μονάδες και συνεταιρισμούς.
Το υλικό που πρόκειται να ψηφιοποιηθεί περιλαμβάνει παλιές φωτογραφίες, ετικέτες κρασιών, βραβεία, δημοσιεύματα, ιστορικά έγγραφα και προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που συνδέονται με την παραγωγή κρασιού στην περιοχή.
Όλα αυτά θα αποτελέσουν μέρος του ψηφιακού αποθετηρίου «Μέδουσα» της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Βέροιας, δίνοντας τη δυνατότητα σε ερευνητές, εκπαιδευτικούς, μαθητές και πολίτες να αναζητούν πληροφορίες για την ιστορία και την παράδοση της ναουσαίικης οινοποιίας.
Μάλιστα, ο κ. Τροχόπουλος αποκάλυψε ότι η συνεργασία δεν θα περιοριστεί στη διάρκεια του συγκεκριμένου προγράμματος.
Η βιβλιοθήκη έχει συμφωνήσει με τους οινοποιούς να συνεχίσει και μετά την ολοκλήρωσή του την ψηφιοποίηση νέου υλικού, αξιοποιώντας τις δικές της υποδομές.
Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθεί ένα διαρκώς εμπλουτιζόμενο ψηφιακό αρχείο, το οποίο θα διασώζει την ιστορική μνήμη της αμπελοκαλλιέργειας και της οινοποιίας στην περιοχή.
Ο κ. Τροχόπουλος χαρακτήρισε το εγχείρημα πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα, επισημαίνοντας ότι αντίστοιχες δράσεις πραγματοποιούνται σε οινοποιεία της Ευρώπης και της Αμερικής, αλλά στην Ελλάδα δεν έχει υλοποιηθεί αντίστοιχο έργο τέτοιας έκτασης.
Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση του προγράμματος, ο Γιάννης Τροχόπουλος διευκρίνισε ότι προέρχεται από ευρωπαϊκά κονδύλια μέσω της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Τη διοικητική διαχείριση του έργου έχει αναλάβει η ανώνυμη εταιρεία της Περιφέρειας, γεγονός που, όπως σημείωσε, επιτρέπει στη βιβλιοθήκη να επικεντρωθεί στο ουσιαστικό μέρος των δράσεων και όχι στις γραφειοκρατικές διαδικασίες που συνοδεύουν την απορρόφηση των χρηματοδοτήσεων.
Πάνω από 100.000 δανεισμοί τεκμηρίων κάθε χρόνο
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, η συζήτηση επικεντρώθηκε στη διαχρονική προσφορά της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Βέροιας και στη σχέση που έχει αναπτύξει με την τοπική κοινωνία.
Ο πρώην διευθυντής σημείωσε ότι, παρά τις οικονομικές δυσκολίες και τους περιορισμένους πόρους που αντιμετωπίζουν οι δημόσιοι φορείς, η βιβλιοθήκη εξακολουθεί να καταγράφει ιδιαίτερα υψηλή επισκεψιμότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, δανείζει περισσότερα από 100.000 τεκμήρια τον χρόνο, ενώ καθημερινά υποδέχεται μεγάλο αριθμό πολιτών.
Η δραστηριότητά της, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον δανεισμό βιβλίων. Περιλαμβάνει εκπαιδευτικά προγράμματα, σεμινάρια, δράσεις τεχνολογίας, χρήση τρισδιάστατου εκτυπωτή (3D printer) και συνεργασίες με φορείς, μεταξύ των οποίων και το Επιμελητήριο.
Ο Γιάννης Τροχόπουλος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο προσωπικό, στη σημερινή διοίκηση και στο διοικητικό συμβούλιο, εκφράζοντας τον θαυμασμό του για τη συνέχιση και τη βελτίωση του έργου της βιβλιοθήκης, παρά τις δυσκολίες.
Υπενθύμισε, επίσης, τη διεθνή διάκριση του 2010, όταν η Δημόσια Βιβλιοθήκη Βέροιας τιμήθηκε με το βραβείο «Access to Learning Award» του Ιδρύματος Bill & Melinda Gates, αναγνώριση που την έφερε στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος.
Όπως τόνισε, η πορεία της αποτελεί παράδειγμα για ολόκληρη τη χώρα, δείχνοντας πώς ένας δημόσιος φορέας μπορεί να εξελίσσεται, να καινοτομεί και να προσφέρει ουσιαστικές υπηρεσίες στην κοινωνία.
Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε με τη Βιβή Ανδρίτσου να χαρακτηρίζει τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Βέροιας «διαμαντάκι» της Κεντρικής Μακεδονίας, αναγνωρίζοντας τη συμβολή της στα γράμματα, στον πολιτισμό και στη διατήρηση της τοπικής ιστορίας.
Με τις δέκα έξυπνες καμπίνες δανεισμού και την ψηφιοποίηση της οινικής ιστορίας της Νάουσας, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας επιχειρεί να διευρύνει ακόμη περισσότερο την παρουσία της στην καθημερινότητα των πολιτών, συνδυάζοντας το βιβλίο, την τεχνολογία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ημαθίας.
