Νέες υποχρεώσεις για τους εργοδότες και περισσότερα δικαιώματα ενημέρωσης για τους εργαζομένους φέρνει το νέο πλαίσιο μισθολογικής διαφάνειας, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 2026. Οι αλλαγές αφορούν επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, από μικρά εμπορικά καταστήματα μέχρι μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, και εφαρμόζονται και στην αγορά εργασίας της Ημαθίας.
Με τον νόμο 5316/2026, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970, καθιερώνονται συγκεκριμένοι κανόνες για την ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Το Υπουργείο Εργασίας εξέδωσε σχετική εγκύκλιο στις 7 Οκτωβρίου, ενώ στις 8 Οκτωβρίου δημοσιοποίησε αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Υποχρεώσεις ακόμη και για τις μικρές επιχειρήσεις
Από την 1η Νοεμβρίου, όλοι οι εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζομένων τους, οφείλουν να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές.
Αυτό σημαίνει ότι οι αμοιβές πρέπει να καθορίζονται με αντικειμενικά κριτήρια, όπως οι απαιτούμενες δεξιότητες, η προσπάθεια, οι ευθύνες και οι συνθήκες εργασίας.
Οι επιχειρήσεις πρέπει να μπορούν να εξηγούν πώς καθορίζονται οι μισθοί για διαφορετικές κατηγορίες θέσεων και με ποια κριτήρια εξελίσσονται οι αποδοχές.
Για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας, μπορούν να αξιοποιούνται τα προβλεπόμενα μισθολογικά κλιμάκια.
Ενημέρωση για τον μισθό πριν από τη συνέντευξη
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διαδικασία πρόσληψης προσωπικού.
Οι υποψήφιοι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τον αρχικό μισθό ή το εύρος των αποδοχών της θέσης πριν από την πρώτη συνέντευξη εργασίας.
Παράλληλα, οι εργοδότες οφείλουν να αποφεύγουν διακρίσεις με βάση το φύλο ή την οικογενειακή κατάσταση στις αγγελίες και στις διαδικασίες επιλογής προσωπικού.
Η ρύθμιση έχει πρακτική σημασία για όσους αναζητούν εργασία στη Βέροια, τη Νάουσα, την Αλεξάνδρεια και τις υπόλοιπες περιοχές της Ημαθίας, καθώς επιτρέπει καλύτερη ενημέρωση για τις οικονομικές προϋποθέσεις μιας θέσης.
Δικαίωμα ενημέρωσης και για όσους ήδη εργάζονται
Οι εργαζόμενοι μπορούν πλέον να ζητούν εγγράφως πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους, αλλά και για τα μέσα επίπεδα αμοιβών, ανά φύλο, εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Ο εργοδότης υποχρεούται να απαντήσει το αργότερο μέσα σε δύο μήνες.
Η ενημέρωση δεν σημαίνει ότι αποκαλύπτονται οι προσωπικοί μισθοί συγκεκριμένων συναδέλφων, καθώς εξακολουθούν να ισχύουν οι κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις πρέπει να ενημερώνουν κάθε χρόνο το προσωπικό τους για το συγκεκριμένο δικαίωμα και τον τρόπο άσκησής του.
Πρόσθετες υποχρεώσεις για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις με τουλάχιστον 100 εργαζομένους προβλέπονται επιπλέον υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων σχετικά με τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών.
Οι πρώτες προθεσμίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.
Για επιχειρήσεις με τουλάχιστον 250 εργαζομένους και για όσες απασχολούν από 150 έως 249 άτομα, η πρώτη υποβολή προβλέπεται έως τις 7 Ιουνίου 2027. Για επιχειρήσεις με 100 έως 149 εργαζομένους, η αντίστοιχη προθεσμία είναι η 7η Ιουνίου 2031.
Όταν διαπιστώνεται μισθολογική διαφορά τουλάχιστον 5% μεταξύ γυναικών και ανδρών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων, η οποία δεν δικαιολογείται αντικειμενικά και δεν διορθώνεται μέσα στην προβλεπόμενη εξάμηνη προθεσμία, ενεργοποιείται διαδικασία κοινής αξιολόγησης των αμοιβών.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για την Ημαθία
Το νέο πλαίσιο αφορά το σύνολο της τοπικής οικονομίας, από το εμπόριο και την εστίαση έως τη μεταποίηση, τις αγροτικές επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες.
Οι μικρές επιχειρήσεις καλούνται να οργανώσουν και να τεκμηριώσουν τον τρόπο με τον οποίο καθορίζουν τις αμοιβές τους, ενώ οι εργαζόμενοι αποκτούν περισσότερες δυνατότητες να ελέγχουν εάν εφαρμόζεται η αρχή της ίσης αμοιβής.
Παράλληλα, προβλέπονται μηχανισμοί προστασίας για εργαζομένους που θεωρούν ότι υφίστανται μισθολογικές διακρίσεις, με δυνατότητα προσφυγής στις αρμόδιες αρχές και προστασία από αντίποινα.
Η εφαρμογή των νέων κανόνων αποτελεί πλέον υποχρέωση των επιχειρήσεων, ενώ η πρακτική προσαρμογή τους στο νέο καθεστώς αναμένεται να απασχολήσει εργοδότες, λογιστήρια και εργαζομένους το επόμενο διάστημα.
