Τη διαδικασία των απευθείας αναθέσεων στους Δήμους υπερασπίζεται η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), απαντώντας σε πρόσφατα δημοσιεύματα που ασκούν κριτική σε αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη χρήση της συγκεκριμένης πρακτικής.
Με ανακοίνωσή της, υπό τον τίτλο «8 αλήθειες για τις απευθείας αναθέσεις στους Δήμους – Ως εδώ με τον λαϊκισμό», η ΚΕΔΕ υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια απολύτως νόμιμη διαδικασία, η οποία προβλέπεται από τη νομοθεσία και εφαρμόζεται όχι μόνο από τους Δήμους, αλλά και από υπουργεία και άλλους φορείς του Δημοσίου.
Παράλληλα, απορρίπτει την άποψη ότι κάθε απευθείας ανάθεση αποτελεί ένδειξη αδιαφάνειας ή κακοδιαχείρισης, τονίζοντας ότι οι σχετικές συμβάσεις υπόκεινται σε συγκεκριμένες διαδικασίες δημοσιότητας και ελέγχου.
Το όριο των 30.000 ευρώ και η ετήσια επανάληψη
Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, το άρθρο 118 του νόμου 4412/2016 προβλέπει τη δυνατότητα απευθείας ανάθεσης για συμβάσεις έως 30.000 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
Η Ένωση επισημαίνει ότι η χρήση της συγκεκριμένης διαδικασίας δεν προϋποθέτει την ύπαρξη έκτακτης ή απρόβλεπτης ανάγκης, ενώ θεωρεί νόμιμη την επανάληψη συμβάσεων για υπηρεσίες που χρειάζονται οι Δήμοι κάθε χρόνο, εφόσον τηρούνται οι σχετικοί κανόνες.
Ως παραδείγματα αναφέρει τις λογιστικές και φορολογικές υπηρεσίες, τη νομική υποστήριξη, τις τεχνικές μελέτες, τις συμβουλευτικές υπηρεσίες και την απομαγνητοφώνηση πρακτικών συλλογικών οργάνων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους μικρούς και μεσαίους Δήμους, οι οποίοι, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, δεν διαθέτουν πάντοτε επαρκές εξειδικευμένο προσωπικό και καταφεύγουν σε εξωτερικούς συνεργάτες για την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών.
Αντίδραση στην άθροιση συμβάσεων πολλών ετών
Ένα από τα βασικά σημεία της ανακοίνωσης αφορά τον τρόπο παρουσίασης των ποσών που καταβάλλονται σε αναδόχους.
Η ΚΕΔΕ επικρίνει δημοσιεύματα που αθροίζουν τις συμβάσεις ενός επαγγελματία ή μιας επιχείρησης με έναν Δήμο σε βάθος πενταετίας ή δεκαετίας, υποστηρίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται εντυπώσεις για υπερβολικές δαπάνες.
Κατά την Ένωση, η επανάληψη μιας σύμβασης για υπηρεσίες που παρέχονται σε ετήσια βάση δεν συνιστά από μόνη της παραβίαση της νομοθεσίας.
Δημοσιότητα, παραδοτέα και έλεγχοι
Η ΚΕΔΕ υπογραμμίζει ότι οι απευθείας αναθέσεις δεν αποτελούν διαδικασία εκτός δημόσιου ελέγχου. Όπως αναφέρει, οι σχετικές πράξεις δημοσιοποιούνται στη «Διαύγεια» και στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), σύμφωνα με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Επιπλέον, τονίζει ότι οι συμβάσεις αφορούν συγκεκριμένα έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες, για τα οποία προβλέπονται παραδοτέα και διαδικασίες παραλαβής από αρμόδιους δημοτικούς υπαλλήλους.
Η ανακοίνωση αναφέρεται επίσης στους διοικητικούς, δημοσιονομικούς, εσωτερικούς και δικαστικούς μηχανισμούς ελέγχου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υποστηρίζοντας ότι οι Δήμοι λειτουργούν υπό ένα πολυεπίπεδο πλαίσιο εποπτείας.
Η νομιμότητα και η διαφάνεια των αναθέσεων
Πέρα από την υπεράσπιση της συγκεκριμένης διαδικασίας, η ανακοίνωση ανοίγει και τη συζήτηση για τον τρόπο αξιολόγησης των δημοτικών δαπανών.
Το γεγονός ότι μια απευθείας ανάθεση προβλέπεται από τον νόμο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε επιμέρους σύμβαση έχει συναφθεί ορθά ή ότι το κόστος της είναι εύλογο. Αντίστοιχα, η ύπαρξη επαναλαμβανόμενων συμβάσεων με τον ίδιο ανάδοχο δεν αποδεικνύει από μόνη της παρανομία.
Η νομιμότητα εξαρτάται από την τήρηση των προϋποθέσεων για κάθε σύμβαση, ενώ κρίσιμα ζητήματα παραμένουν η ορθή εκτίμηση της αξίας, η αποφυγή τεχνητής κατάτμησης, η τεκμηρίωση της επιλογής και η πραγματική εκτέλεση των υπηρεσιών ή προμηθειών.
Η ΚΕΔΕ, πάντως, επιμένει ότι η δημόσια συζήτηση πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία και όχι στη γενικευμένη αμφισβήτηση μιας διαδικασίας που προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο.
Με την παρέμβασή της επιχειρεί να απαντήσει στην κριτική που δέχονται οι δημοτικές αρχές, θέτοντας ταυτόχρονα το ζήτημα των λειτουργικών αναγκών των Δήμων και των διαθέσιμων τρόπων κάλυψής τους.















