Στο πλαίσιο του ανοιχτού διαλόγου με την κοινωνία που έχει ανοίξει ο Σύριζα, ενόψει του 2 Συνεδρίου, δημοσιοποιούμε σημεία του κειμένου των θέσεων με τις προγραμματικές τομές που προτείνει και διεκδικεί ώστε να γίνουν κοινό κτήμα και να προκαλέσουν συζήτηση γύρω από αυτές.
Στην ανακοίνωση του αναφέρει: “Ο ΣΥΡΙΖΑ απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα στους πολίτες να συμμετάσχουν ενεργά στον προσυνεδριακό διάλογο καταθέτοντας τις απόψεις και τις προτάσεις τους. Επιδιώκουμε έναν ανοιχτό διάλογο με τα μέλη και τους φίλους του κόμματος.
Επιδιώκουμε μια ζωντανή και ανοιχτή διαδικασία που θα μαζικοποιήσει το κόμμα μας και θα το καταστήσει ακόμα πιο ικανό να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις της νέας εποχής.
Εισαγωγικό σημείωμα
Ο προγραμματικός σκοπός του σοσιαλισμού απαιτεί και εμπεριέχει τον εκ βάθρων μετασχηματισμό του κράτους που οικοδομήθηκε ως μέσο της αστικής ταξικής κυριαρχίας, αλλαγή που περιγράφεται στην Ιδρυτική Διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτός ο μετασχηματισμός δεν είναι ενέργεια μιας στιγμής, αλλά διαδικασία η ταχύτητα και τα επιμέρους στοιχεία της οποίας εξαρτώνται κάθε φορά από τον συσχετισμό δυνάμεων στη χώρα μας και διεθνώς. Στη σημερινή φάση, απαιτούνται ώριμες αλλαγές για τον εκδημοκρατισμό και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των αιρετών οργάνων του κράτους σε όλες τις βαθμίδες. Με αυτές τις αλλαγές μπορεί να αποδυναμωθεί το ιδιαίτερο σύμπλεγμα πολιτικής εξουσίας και οικονομικής ισχύος, να ενισχυθεί η συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και στον έλεγχο της δραστηριότητας του κράτους, να καταπολεμηθούν η διαφθορά και η γραφειοκρατία και να αξιοποιηθούν η γνώση και οι ικανότητες των εργαζομένων στο Δημόσιο. Με κεντρικό χαρακτηριστικό τον συνδυασμό εντιμότητας και αποτελεσματικότητας, αυτές οι αλλαγές χρειάζονται για να καταπολεμηθεί ο αυταρχισμός και η παραβίαση των δικαιωμάτων των πολιτών που, έπειτα από τις δημοκρατικές τομές της μεταπολίτευσης, αναβίωσαν και ενισχύθηκαν για να επιβληθεί στην κοινωνία το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα.
1. Δημοκρατική επαναθέσμιση του πολιτικού συστήματος
Το Σύνταγμα της Ελλάδας χρειάζεται αναμόρφωση, η οποία όμως δεν είναι τεχνική υπόθεση και διαδικασία. Σε κάθε εγχείρημα αναθεώρησης του Συντάγματος θα συγκρουστούν δύο διαμετρικά αντίθετες επιδιώξεις: η εμβάθυνση της δημοκρατίας και η προστασία των κοινωνικών κατακτήσεων από τη μια και η συνταγματοποίηση της νεοφιλελεύθερης βαρβαρότητας από την άλλη, την οποία συνεχίζουν να επιδιώκουν τα κόμματα του παλαιού καθεστώτος. Γι’ αυτόν τον λόγο, κάθε σχέδιο αναθεώρησης του Συντάγματος χρειάζεται προσεκτικά βήματα που θα παίρνουν υπόψη τους συσχετισμούς. Ανεξάρτητα όμως από τη διαδικασία και τους χρόνους της συνταγματικής αναθεώρησης, υπάρχουν σημαντικές αλλαγές που μπορούν και πρέπει να αρχίσουν αμέσως και να γίνουν το ταχύτερο. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, ουσιαστικό στοιχείο τέτοιων αλλαγών είναι η ενίσχυση του ρόλου των αιρετών συλλογικών οργάνων της λαϊκής κυριαρχίας και η αύξηση της συμμετοχής των πολιτών στη διαμόρφωση της πολιτικής και στη λήψη αποφάσεων σε κάθε επίπεδο.
2. Δίκαιο εκλογικό σύστημα και ενίσχυση του ρόλου του Κοινοβουλίου
Σταθερός στόχος του ΣΥΡΙΖΑ είναι να θεσμοθετηθεί για όλα τα αιρετά όργανα του κράτους, το Κοινοβούλιο, τα Περιφερειακά και τα Δημοτικά Συμβούλια, το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής. Πρόκειται για μια διαδικασία, που όσον αφορά το κόμμα μας, περιέχει, εκτός από νομοθετικές παρεμβάσεις, και την προετοιμασία για πολιτικές συνεργασίες. Η απλή αναλογική –περισσότερο από κάθε άλλο σύστημα– προϋποθέτει τη σοβαρή και έγκαιρη επεξεργασία μιας πολιτικής συμμαχιών άξιας του ονόματός της και όχι της τελευταίας στιγμής. Αυτό είναι ανεξάρτητο από την αυτονόητη επιδίωξη του μεγαλύτερου δυνατού εκλογικού ποσοστού μέχρι την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή, αλλά και την επιδίωξη της μεγαλύτερης δυνατής συσπείρωσης κοινωνικών δυνάμεων γύρω από το πρόγραμμα της Αριστεράς.
Τις τελευταίες δεκαετίες, ιδίως την τελευταία πενταετία, ο αυτόνομος ελεγκτικός και νομοθετικός ρόλος του Κοινοβουλίου έχει υποβαθμιστεί. Χρειάζονται, λοιπόν, θεσμικές παρεμβάσεις, σήμερα με τον Κανονισμό της Βουλής, κατόπιν με την αναθεώρηση του Συντάγματος, ώστε η Βουλή των Ελλήνων να γίνει το κέντρο των πολιτικών διεργασιών.
Ειδικά για τη νομοθετική διαδικασία, απαιτείται συστηματοποίηση, απλοποίηση και κατάργηση της πολυνομίας, καθώς και συνεχής ενίσχυση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στην όλη διαδικασία”.
