Ομιλία με θέμα «Μωμόγεροι – Κιβωτός λαϊκής παράδοσης – Δρώμενο σταθμός για τον πολιτισμό» πραγματοποιήθηκε στην στέγη της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας, την Κυριακή 10 Δεκεμβρίου.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Γραμματέας της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας κ. Τομπουλίδης και ο Χοροδιδάσκαλος κ. Ιντζεβίδης.
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο πρώτος ομιλητής, ο Ερευνητής Πιλαλίδης Θόδωρος. «Πρέπει να αναδείξουμε και να διαφυλάξουμε ότι κληρονομήσαμε, για να δυναμώσουμε και να αναδείξουμε το παρόν», είπε ο κ.Πιλαλίδης. Κάνοντας αναφορές σε έρευνες λαογράφων, επιχείρησε μία διαφορετική προσέγγιση του δρώμενου των Μωμόγερων, για να αναδειχθεί η βιωματική γνώση της πρώτης γενιάς. Ακολούθησε μία γενική περιγραφή για τους Μωμόγερους. Τι είναι τα Μωμοέρια ή Κοτσαμάνια; Είναι ένα πανάρχαιο, παραδοσιακό, χοροθεατρικό, ποντιακό έθιμο που έφεραν οι πρόγονοί μας μαζί με τους σωρούς, τη διάλεκτο και τα τραγούδια τους. Ένα δρώμενο που διαδραματίζεται στον χώρο και στον χρόνο από τις τοπικές κοινωνίες. Ο χορός είναι ιδιαίτερα σημαντικός γιατί σε αυτόν στηρίζεται η δράση του εθίμου, ο κάθε χορός δίνει το όνομά του στο έθιμο. Ο χορός προκαλεί ενθουσιασμό, δέος κι έκσταση. Οι χορευτές αναδεικνύουν όλες τους τις αρετές ώστε να αποτυπωθεί η εικόνα στην μνήμη των θεατών. Ο θεατρικός τρόπος του δρώμενου σατιρίζει πρόσωπα και πράγματα. Τα Μωμογέρια αποτελούνται από 20-30 άτομα. Τον αρχηγό, την χορευτική ομάδα, την θεατρική ομάδα και άλλα πρόσωπα, τα οποία προκαλούν γέλιο κι ευθυμία σε όσους το παρακολουθούν. Ο αρχηγός αφήνει το δικό του στίγμα στον θίασο, με το ύφος, το στυλ και την χορευτική του φόρμα. Δύο μουσικοί με την λύρα και το αγγείο συνοδεύουν το δρώμενο. Η ενδυμασία των Μωμογέρων αποτελείται από την περικεφαλαία, το υποκάμισο, την προσωπίδα, το γιλέκο, τη ζώνη, την φουστανέλα, την περικνυμίδα, τις καλτσοδέτες, τα παπούτσια ή τσαρούχια, το ταραπουλούζ, την αλυσίδα και το ξίφος. Τα Μωμογέρια είναι ένα έθιμο που αντέχει στον χρόνο και πρέπει να διαφυλαχθεί. Τα Μωμογέρια καταγράφηκαν στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Ακολούθησε η προβολή της μαρτυρίας μιας γιαγιάς από τη Λιβερά της Ματσούκας.
Στην συνέχεια ακολούθησε η ομιλία του Χοροδιδάσκαλου, Κώστα Ευθυμιάδη από το Ροδωχώρι Νάουσας. Ο κ. Ευθυμιάδης μίλησε για τον τρόπο που γνώρισε το έθιμο στον τόπο του. Μίλησε για τον παππού του και τους νεότερους του χωριού που εδώ και 12 χρόνια αναβιώνουν το έθιμο των Μωμόγερων κατά το 12ήμερο (τα Φώτα). Σύμφωνα με τον ίδιο τα Μωμοέρια είναι η προσμονή ότι κάτι σπουδαίο έρχεται. Οι προετοιμασίες, οι συζητήσεις, οι εικόνες, η συγκίνηση όταν φοράς τη στολή, η διαδρομή που ακολουθείτε, τα βλέμματα των κατοίκων που σε κάνουν να νιώθεις ξεχωριστός, πως νιώθεις όταν ακούς το σύνθημα από τον αρχηγό… Νιώθει τιμή και περηφάνια που τα έζησε.
Τέλος μίλησε η Ιστορικός Κατσόγιαννου Τριανταφύλλου Ευθυμία. «Τα Μωμογέρια είναι ένα δρώμενο που δίνει πολλές απαντήσεις για την ιστορία μας. Ένα δρώμενο που ξεκίνησε από την Αρχαία Ελλάδα, πριν το αρχαίο Αττικό δράμα. Αποτελείται από χορευτική ομάδα 12 ατόμων, θεατρική ομάδα (2 νύφες, γέρος, γριά, διάβολος, γιατρός, αρκούδα, αστυνομικός και άλλοι ρόλοι όπως καμήλα κ.α.), φέρουν προσωπεία και σατιρίζουν τα κακώς γραμμένα κείμενα της κάθε εποχής, και την ομάδα των μουσικών που συνοδεύει τα Μωμογέρια. Αφού πάρουν την ευχή του παπά, γυρνούν από σπίτι σε σπίτι, αυτοσχεδιάζουν διαλόγους με τους σπιτονοικοκύρηδες και οι νοικοκυρές τους προσφέρουν κεράσματα. Τα Μωμογέρια τα χαρακτηρίζει η ιστορικότητα, η ανθρωπιστική δράση και η βιωματική σχέση.
Ακολούθησε συζήτηση με το κοινό κι απαντήθηκαν ερωτήματα.
Η εκδήλωση έκλεισε προσφέροντας ο κ. Τομπουλίδης στους ομιλητές το νέο ημερολόγιο του συλλόγου και μια φιάλη κρασί.
{jlex}flickr:72157661469962997{/jlex}
