Γράφει ο Θεοφάνης Κουτρουλιάς
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας, στην οποία ο Δήμος μας συμμετέχει από το 2015 (επτά συναπτά έτη), αναρωτήθηκα πόσο πραγματικά δεσμευόμαστε στους στόχους που έχει αυτή η δράση. Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας, που πραγματοποιείται ετησίως για μία εβδομάδα στα μέσα Σεπτέμβρη, είναι πλέον ένας Ευρωπαϊκός θεσμός που, εν περιλήψει, αποσκοπεί μέσα από δράσεις να προωθήσει την αλλαγή συμπεριφοράς προ όφελος της ενεργού κινητικότητας, των δημόσιων μεταφορών και άλλων καθαρών και έξυπνων λύσεων μετακίνησης. Οι δράσεις της χωρίζονται στις ενημερωτικές-εκπαιδευτικές (π.χ. Ενημερωτικά φυλλάδια, εκπαιδευτικά εργαστήρια στα σχολεία, ποδηλατικοί περίπατοι κ.α.) που πραγματοποιούνται κατά την διάρκεια της εβδομάδας κινητικότητας, όπως και σε μόνιμες παρεμβάσεις (δημιουργία ποδηλατοδρόμων, διαβάσεων για πεζούς, κ.α.).
Στην Ελλάδα κατά μέσο όρο συμμετέχουν περίπου 90 Δήμοι τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζοντας μία ποικιλία δράσεων. Μεταξύ αυτών και ο Δήμος Βέροιας κατά την διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας, οργανώνει ενημέρωσεις για την χρήση έξυπνων λύσεων μετακίνησης εστιάζοντας στα σχολεία με αντίστοιχα φυλλάδια. Ξεχωρίζει και η εκπαίδευση στην κυκλοφοριακή αγωγή που πραγματοποιείται σε ορισμένα πρωτοβάθμια σχολεία με την συνεργασία της τροχαίας Βέροιας. Πιθανότατα λόγω της πανδημίας του Covid-19, τα δύο τελευταία χρόνια οι δράσεις είναι περιορισμένες σε σύγκριση με τα παρελθόντα έτη. Πέρα από τα περιστασιακά προγράμματα, που υλοποιούνται μόνο κατά την διάρκεια της μίας εβδομάδας του Σεπτέμβρη, ο κάθε Δήμος καλείται να προτείνει και μόνιμες παρεμβάσεις που θα εξυπηρετούν τους σκοπούς του προγράμματος. Ο δήμος μας έχει επιλέξει, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία που αναφέρονται στην επίσημη ιστοσελίδα του Προγράμματος (https://mobilityweek.eu/home/) , παρεμβάσεις όπως την βελτίωση δικτύου ποδηλάτων (δημιουργία νέων λωρίδων κυκλοφορίας, επέκταση, ανακαίνιση, σήμανση, ανάπτυξη δικτύου ενοικίασης κοινόχρηστων ποδηλάτων, δημιουργία σημείων στάθμευσης ποδηλάτων), βελτίωση της πεζοδρομίας (νέες πεζογέφυρες, πεζοδρόμια, διαβάσεις κ.α), βελτίωση της πρόσβασης (δημιουργίες ραμπών για καροτσάκια, χαμήλωμα των πεζοδρομίων) και δημιουργία πάρκων και ζωνών με περιορισμένη ταχύτητα κίνησης οχημάτων.
Στον βαθμό που όλα τα παραπάνω έχουν υλοποιηθεί, θα ήταν ενδιαφέρον να είχαμε και μία εικόνα πόσο αποτελεσματικά ήταν προς την κατεύθυνση αλλαγής του τρόπου μετακίνησης των πολιτών. Για να έχουμε τα αντίστοιχα στοιχεία θα έπρεπε να πραγματοποιούνται σχετικές μετρήσεις (π.χ. η χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς, η χρήση ποδηλάτων κ.α). Εάν δεν μετράμε ότι συμπεράσματα και να βγάζουμε είναι απλώς υποκειμενικά και εάν μου επιτρέπεται ατεκμηρίωτα. Επιπλέον κάθε προσπάθεια να αλλάξει ο πολίτης την στάση του στο τρόπο μετακίνησης που επιλέγει, οφείλει να είναι συνεχής και όχι να εστιάζεται σε μία εβδομάδα ημερησίως. Άλλωστε το πώς μετακινούμαστε αποτελεί σε μεγάλο βαθμό μία συνήθεια και ως γνωστό οι συνήθειες αλλάζουν δύσκολα. Οπότε κάποιες δράσεις όπως η κυκλοφοριακή αγωγή στα σχολεία θα μπορούσε να έχει ετήσια διάρκεια. Παράλληλα η δημιουργία ενός αντίστοιχου πάρκου κυκλοφοριακής αγωγής, με αυτό που έχει εδώ και χρόνια ο Δήμος Νάουσας, θα ενίσχυε ενδεχομένως αυτό το πρόγραμμα, αφού θα μπορούσαν να το επισκέπτονται τόσο τα σχολεία, στα πλαίσια εκπαιδευτικών εκδρομών, όσο και οι νεαροί πολίτες εκτός των σχολικών ωρών.
Η πραγματική δέσμευση μας σε προγράμματα που αποσκοπούν την βελτίωση της ζωής μας, στην προστασία του περιβάλλοντος και εν τέλει στην απόδοση ενός ευοίωνου μέλλοντος στην επόμενη γενιά, εκφράζεται μόνο από την συνεχή προσπάθεια μας, την πραγματική υιοθέτηση συμπεριφορών και την παροχή των μέσων για την υλοποίηση τους. Η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί και πρέπει να παρέχει τα μέσα και τις υποδομές, μέσω ενός συντονισμένου και καλά μελετημένου προγράμματος, υιοθετώντας ορθές πρακτικές αδιάκοπα και όχι περιστασιακά, εάν θέλει πραγματικά να δεσμευτεί στους στόχους ενός φιλόδοξου θεσμού όπως είναι η Ευρωπαϊκή Εβδομάδας Κινητικότητας.
Με εκτίμηση
Κουτρουλιάς Θεοφάνης
