Διεθνώς, πολλά εκατομμύρια έφηβοι κάθε χρόνο αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το αλκοόλ και το κάπνισμα και οι επιπτώσεις αυτών των “τοξικών” συμπεριφορών είναι εμφανείς όχι μόνο στο σχολικό και οικογενειακό τους περιβάλλον, αλλά συχνά οδηγούν και σε παραβατικές συμπεριφορές.
Στην Ελλάδα το πρόβλημα της κατανάλωσης του αλκοόλ δεν περνάει απαρατήρητο, αφού, σύμφωνα με έρευνες, το 15% των εφήβων ηλικίας 11 έως 15 ετών καταναλώνει αλκοόλ στο διάστημα μίας εβδομάδας. Πρώτη στις προτιμήσεις των εφήβων είναι η μπίρα, δεύτερα έρχονται τα σκληρά ποτά και τρίτο το κρασί.
Στην εφηβική ηλικία το αλκοόλ μειώνει τη σχολική απόδοση, την ικανότητα απορρόφησης της γνώσης και τη συγκέντρωση. Η κατανάλωση αλκοόλ σε αυτές τις ηλικίες έχει δραματική επίδραση στην προσωπικότητα, προκαλεί ευερεθιστότητα, εχθρικότητα και επιθετικότητα, αυξάνοντας τον κίνδυνο πειραματισμού και με άλλες εξαρτησιογόνες ουσίες.
Στα πλαίσια παροχής ολοκληρωμένης εκπαίδευσης στα Εκπαιδευτήρια Βέροιας « Ι. Σαφαρίκα- Ι. Μπαρμπαρούση» δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην έγκυρη ενημέρωση των μαθητών μας και στην έγκαιρη παρέμβαση με καλά οργανωμένες δραστηριότητες. Σε αυτά τα πλαίσια επισκέφτηκαν τα Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια «Ι. Σαφαρίκα- Ι. Μπαρμπαρούση» οι συνεργάτιδες του κέντρου πρόληψης και συμβουλευτικής ΠΡΟΣΒΑΣΗ για να ενημερώσουν τους μαθητές και τις μαθήτριες του γυμνασίου για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος και της χρήσης αλκοόλ.
Η συνάντηση συνδύασε πολύ δημιουργικά το βιωματικό με το ενημερωτικό κομμάτι βοηθώντας τους μαθητές και τις μαθήτριες να παρακολουθήσουν με αμείωτο ενδιαφέρον και να συγκρατήσουν το μεγαλύτερο ποσοστό πληροφοριών. Τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά με απαντήσεις, ερωτήσεις, εικασίες στην προσπάθειά τους να “διαλευκάνουν” την αλήθεια από το μύθο στις συμπεριφορές και τις αντιλήψεις μας αναφορικά με το αλκοόλ και το τσιγάρο.
Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τη ενημέρωση αυτή ήταν πολύ σημαντικά. Οι έφηβοι οδηγούνται στην (υπέρμετρη συνήθως) κατανάλωση αλκοόλ και τσιγάρου για “κοινωνικούς” λόγους καθώς δέχονται πιέσεις από το κοινωνικό τους περιβάλλον. Καθοριστικό είναι και το γεγονός ότι στη φάση της εφηβείας, το άτομο προσπαθεί να γίνει μέρος του κοινωνικού συνόλου και παράλληλα να εξερευνήσει τα όριά του. Όταν οι έφηβοι δέχονται πιέσεις για να καταναλώσουν αλκοόλ και να δοκιμάσουν το κάπνισμα μπορεί να αισθάνονται θυμό, άγχος, ενοχές, αίσθηση δειλίας και απογοήτευση σχετικά με τον εαυτό τους. Έτσι καταλήγουν να κάνουν πράξεις που κανονικά δεν θα τις έπρατταν και οι λόγοι είναι αρκετοί: ο φόβος της απόρριψης ή ότι θα χάσουν ένα φίλο, η επιθυμία να αρέσουν ή και να φαίνονται μεγαλύτεροι και η αποφυγή του χλευασμού. Επιπλέον, αρκετοί είναι οι νέοι οι οποίοι πέφτουν στον πειρασμό να πιουν αλκοόλ με την παρέα τους επειδή δεν είναι σίγουροι τι θέλουν ή επειδή δεν γνωρίζουν πώς να χειριστούν την κατάσταση ή επειδή αισθάνονται ότι με τον τρόπο αυτό γίνονται πιο ελκυστικοί και τολμηροί καθώς η κρίση και οι αναστολές τους χαλαρώνουν.
Στο τέλος της ενημέρωσης οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και κλήθηκαν να δημιουργήσουν μία αφίσα σχετική με την ενημέρωση που προηγήθηκε. Η πρόκληση ήταν μεγάλη και τα παιδιά συνειδητοποίησαν πόσο δύσκολο είναι να δημιουργήσεις μία αφίσα με εύγλωττο μήνυμα, ένα πολυτροπικό κείμενο που να στηρίζεται στην εικόνα και ο λόγος να λειτουργεί συμπληρωματικά.
Κοινό στοιχείο όλων των δημιουργιών και των συζητήσεων που ακολούθησαν στην τάξη ήταν η πεποίθηση ότι υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος αρκεί να υπάρχει ισχυρή θέληση και προσωπικότητα. Κάθε νέος δεν πρέπει να διστάζει να αρνηθεί κάτι που δεν εγκρίνει. Να λέει όχι κατηγορηματικά καθώς δισταγμοί και παύσεις επιτρέπουν στους άλλους να συνεχίσουν την πίεση. Και φυσικά, να αλλάξει παρέες- αν χρειαστεί- και να επιλέξει ενδιαφέρουσες και δημιουργικές δραστηριότητες.
