Του Νίκου Τσιαμούρα
Το καταπράσινο τοπίο ξεπροβάλλει μπρος τα μάτια μας, όμορφο, γαλήνιο, ειρηνικό. Στην καρδιά αυτού του σκηνικού η σκηνοθέτης φύση φιλοτέχνησε για αιώνες τώρα ένα απίθανο ζωγραφικό πίνακα με εικόνες και αισθήσεις. Μάρτυρες αυτής της πανέμορφης σκηνής συνεχίζουμε μαγεμένοι να οδοιπορούμε μέσα στο ανοιξιάτικο τοπίο. Η φύση είναι εδώ άκου τον ψίθυρο της….!
Ξεκινήσαμε χωρίς βιασύνη από την Ελιά .
Κυριακή πρωί στις 8 για ορειβασία κοντά στη γειτονιά μας στο Ξηρολίβαδο, στην κορυφή Στουρνάρι.
Ανεβαίνουμε τον φιδωτό δρόμο, δρόμος πνιγμένος στην κυριολεξία από πυκνό δάσος οξιάς.
Μετά από μια διαδρομή 30 λεπτών φθάσαμε στο Ξηρολίβαδο.
Φορτισμένη η πλαγιά του χωριού από την ιστορία, μας υποδέχεται με ένα ηλιόλουστο πρωινό, έρημο από κίνηση και ανθρώπους.
Τα τελευταία χρόνια έχουν χτιστεί και μερικά πέτρινα σπίτια σημάδι ευημερίας. Παλιά έχτιζαν τις πέτρες γιατί μόνο πέτρες είχαν, τις έκοβαν, τις μετέφεραν με μουλάρια, σιγά – σιγά τις πελεκούσαν και όταν είχε καλό καιρό την άνοιξη και τα καλοκαίρια συνέχιζαν το κτίσιμο.
Σε γνωστό έγγραφο του τουρκικού ιεροδικείου της Βέροιας το Ξηρολίβαδο μνημονεύεται πολλές φορές από το 1640.
Οι Τούρκοι περιστασιακά το αποκαλούσαν Ουζούντζιοβα ή και Άνω Ουζουντζά. Ο περίφημος Γάλλος περιηγητής Μπουκαμβίλ που πέρασε από το τότε κατεστραμμένο χωριό το 1806 αναφέρεται για το όρος Ξηρολίβαδο και για το χωριό που ήταν κτισμένο σε μια κοιλάδα 4 λευγών κατοικημένο από Τούρκους κονιάρηδες. Το χωριό με το ίδιο όνομα αναφέρεται και σε δημοτικά τραγούδια, όπως σε ένα που εξιστορεί εκστρατεία του περίφημου Νικοτσάρα.
Οι κάτοικοι συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821.
Σπουδαίος αγωνιστής ήταν ο Απόστολος ( Λιόλιος) Ξηρολιβαδιώτης γαμπρός του Μάρκου Μπότσαρη καθώς παντρεύτηκε την αδελφή του Δέσπω.
Μετά την καταστροφή της Νάουσας το 1822, τα στρατεύματα του Εμπού Λουμπούτ, επιδόθηκαν σε συστηματική καταστροφή των χωριών του Βέρμιου μεταξύ των οποίων και το Ξηρολίβαδο.
Όσοι γλίτωσαν από τον άγριο θάνατο σύρθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.
Έτσι όταν οι πρόγονοι των σημερινών βλαχόφωνων κατοίκων εγκαταστάθηκαν στο Ξηρολίβαδο, ο παλιότερος οικισμός ήταν έρημος και ερειπωμένος.
Το όνομα Ξηρολίβαδο διατήρησαν και οι κτηνοτρόφοι μετά την εγκατάσταση τους στο Βέρμιο, προερχόμενοι από τα βλαχοχώρια της Πίνδου.
Με το που αφήσαμε τα αυτοκίνητα το τοπίο καταπράσινο και χωρίς να το καταλάβουμε γρήγορα βρεθήκαμε μέσα σε πυκνό δάσος.
Ντυμένοι ελαφρά σε ένα μονοπάτι πλημμυρισμένο από καταπράσινη χλόη ορειβατούμε απαλά σε αυτή την ηρεμία της φύσης.
Το μονοπάτι ανεβαίνει ομαλά μέσα από δάσος βελανιδιάς, χιονισμένηγη, πεσμένα φύλλα και απόλυτη ησυχία, με ένα περήφανο ήλιο να μας ακολουθεί.
Η εικόνα που απλώνεται γύρω μας διαφέρει ελάχιστα από τους πρώτους οδοιπόρους βλάχους που ήρθαν από τα Γρεβενά το 1840.
Σταματώ, αφουγκράζομαι την ησυχία του δάσους. Μόλις που ακούγεται ο αέρας, σβήνω την αναπνοή μου, χαλαρώνω το σώμα και τις αισθήσεις μου και αφήνομαι. έστω για λίγα λεπτά.
Πεταλούδες στα χρώματα της γης του ουρανού του καφέ και του πράσινου μας συντροφεύουν.
Η ώρα περνά γρήγορα στην αγκαλιά της γοητευτικής φύσης, ο ήλιος μας ανεβάζει την διάθεση.
Χρώματα ζωηρά, σκιές που αλλάζουν κάθε στιγμή, δεν μας αφήνουν περιθώρια να αναλογισθούμε την καθαρότητα της ημέρας.
Τώρα μονοπάτι – χιονισμένο – ανηφορικό μόνοι εμείς και η ησυχία του δάσους, βελανιδιές και οξιές.
Οδοιπορούμε για περισσότερο από 50 λεπτά της ώρας, φτάσαμε σε ξέφωτο γυμνό από δένδρα, μόνο χαμηλή βλάστηση και θάμνοι.
Με την συνοδεία κάποιων πουλιών συνεχίζουμε.
Ο ήλιος που απλώνεται παντού και σκεπάζει με τον χρυσαφί μανδύα του τα πάντα τριγύρω μας δημιουργεί ένα αίσθημα αισιοδοξίας.
Πήραμε την βουνοπλαγιά με ένα ζεστό ήλιο και χωρίς καθόλου ορειβατικά σημάδια, – μας οδηγεί το μονοπάτι που χρόνια τώρα παραμένει οδηγός – ανεξίτηλο σημάδι από τα βήματα των ορειβατών και των βοσκών .
Μας υποδέχονται δεκάδες κοχύλια –σαλιγκάρια του βουνού στην πρωινή δροσιά μαζί με κίτρινα αγριολούλουδα ( κρόκοι) να μας καλωσορίζουν.
Ορειβατούμε στην απότομη βουνοπλαγιά λίγο πριν την κορυφή βαθιές ανάσες βήματα αργά, σταθερά πλησιάζουμε προς την κορυφή.
Φθάσαμε στην κορυφή, τοπίο ολόφωτο και λαμπερό.
Θαυμάζουμε την ομορφιά των γύρω βουνοκορφών και το χωριό – απέναντι από εμάς – κάτω χαμηλά.
Ένα δροσερό αεράκι μας οδηγεί απαλά στο μονοπάτι της επιστροφής, η επιστροφή γίνεται από την άλλη πλευρά της βουνοκορφής. Μέσα από πυκνό δάσος οξιάς συνεχίζουμε την κατάβαση.
Ο γυρισμός τώρα γίνεται από τον δασικό δρόμο, ο γαλανός ουρανός ακόμη καλά κρατεί.
Δεκάδες πουλιά συνεχίζουν αδιάκοπα την μελωδία τους.
Τα αγριολούλουδα μας χαρίζουν συναισθήματα χαράς και μας υπενθυμίζουν ότι η Άνοιξη είναι εδώ,.
Συναντήσαμε και κάποιους κυνηγούς που έβγαλαν τα σκυλιά τους βόλτα ( το κυνήγι απαγορεύεται) και επιδοτούμενες αγελάδες που βόσκουν αμέριμνα, τα τελευταία χρόνια αρκετοί, όχι απαραίτητα κτηνοτρόφοι, έχουν πάρει επιδοτήσεις για παραγωγή βιολογικού κρέατος.
Μαγευτική η σημερινή μας περιπλάνηση σαν μηχανή που σε οδηγεί πίσω στο χρόνο, στην εποχή που το Ξηρορολίβαδο ήταν σταυροδρόμι καραβανιών .
Η φύση είναι εδώ αφιερώστε της λίγο χρόνο για να ακούσετε τον ψίθυρο της όλες τις ώρες της ημέρας.
Επιστροφή στην τσιμεντένια πόλη.
