Με ψήφισμά τους, οι συμμετέχοντες στο 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων, που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου 2026 στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού, καταθέτοντας συγκεκριμένες θέσεις και διεκδικήσεις.
Βασικό αίτημα του ψηφίσματος αποτελεί η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, με τους νέους να ζητούν την ενίσχυση των διπλωματικών και επιστημονικών πρωτοβουλιών για τη διεθνοποίηση του ζητήματος.
Παράλληλα, αναδεικνύεται ο διαχρονικός ρόλος της γυναίκας στη διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας και υποστηρίζεται η ισότιμη συμμετοχή της σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και δημόσιας ζωής.
Στο ψήφισμα γίνεται επίσης αναφορά στις δυνατότητες που προσφέρουν τα ψηφιακά μέσα και η τεχνητή νοημοσύνη για τη διάσωση και προβολή της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, με έμφαση στην επιστημονική τεκμηρίωση και τον σεβασμό της ιστορικής αλήθειας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εκπαίδευση, καθώς οι συμμετέχοντες ζητούν από το Υπουργείο Παιδείας την ένταξη της ιστορίας του Εύξεινου Πόντου, της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας και της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στη σχολική ύλη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Το ψήφισμα ολοκληρώνεται με ευχαριστίες προς την Παναγία Σουμελά για την επιτυχημένη διοργάνωση του 28ου Συναπαντήματος, υπογραμμίζοντας τη σημασία του θεσμού ως σημείου συνάντησης και έκφρασης της νέας γενιάς του ποντιακού ελληνισμού.
Το ψήφισμα
“Εμείς, οι νέες και οι νέοι εκπρόσωποι ποντιακών σωματείων από κάθε γωνιά της Ελλάδας και της διασποράς, ανταμώσαμε για 28η συνεχόμενη χρονιά στον ιερό αυτό τόπο, στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική μας προσήλωση στην ιστορική μνήμη, την πολιτιστική μας κληρονομιά και την ενεργή συμμετοχή στα ζητήματα που διαμορφώνουν το παρόν και το μέλλον του ποντιακού ελληνισμού.
Το 28ο Συναπάντημα που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου 2026, αποτέλεσε για ακόμη μία χρονιά έναν χώρο ουσιαστικού διαλόγου, ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, μέσα από εισηγήσεις, βιωματικά εργαστήρια, πολιτιστικές δράσεις και δημιουργικές συναντήσεις. Με σεβασμό στην ιστορία και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, συζητήσαμε ζητήματα που αφορούν τη συλλογική μας ταυτότητα, τον ρόλο της νέας γενιάς και τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.
Ομόφωνα καταλήξαμε στα εξής:
1. Διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου
Η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί αδιαπραγμάτευτο στόχο και ιστορική υποχρέωση απέναντι στη μνήμη των 353.000 θυμάτων, αλλά και απέναντι στις παγκόσμιες αρχές της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αναγνώριση μιας γενοκτονίας δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αποτελεί προϋπόθεση για την αποτροπή αντίστοιχων εγκλημάτων στο μέλλον.
Ως νέα γενιά συνεχίζουμε να διεκδικούμε τη διεθνοποίηση του ζητήματος, ζητώντας τη διαρκή ένταξή του στις προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, την αξιοποίηση όλων των διπλωματικών και ακαδημαϊκών εργαλείων και την ενίσχυση της συνεργασίας με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και τις οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ιστορική αλήθεια δεν υπόκειται σε διαπραγμάτευση ούτε στη λήθη.
2. Ο διαχρονικός και πολυδιάστατος ρόλος της γυναίκας
Η γυναίκα υπήρξε διαχρονικά θεματοφύλακας της οικογένειας, της γλώσσας, της παράδοσης και της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Μέσα από τις πιο δύσκολες ιστορικές περιόδους διατήρησε ζωντανή την πολιτιστική μας ταυτότητα, μεταφέροντας στις επόμενες γενιές τις αξίες, τα ήθη και τις παραδόσεις του τόπου μας.
Σήμερα, αναγνωρίζουμε και αναδεικνύουμε τον πολυδιάστατο ρόλο της γυναίκας σε κάθε έκφανση της κοινωνικής, επιστημονικής, επαγγελματικής, πολιτιστικής και δημόσιας ζωής. Υποστηρίζουμε την ισότιμη συμμετοχή της σε όλους τους χώρους λήψης αποφάσεων, τόσο στα ποντιακά σωματεία όσο και στην ευρύτερη κοινωνία, θεωρώντας ότι η πρόοδος, η δημιουργία και η διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς προϋποθέτουν τη συμμετοχή όλων, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις.
3. Ψηφιακά μέσα και τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Οι νέες τεχνολογίες και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέες δυνατότητες για τη διατήρηση, την τεκμηρίωση και τη διάδοση της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ψηφιοποίηση αρχείων, η καταγραφή προφορικών μαρτυριών, η ανάδειξη της ποντιακής διαλέκτου, η αξιοποίηση διαδραστικών εκπαιδευτικών εφαρμογών και η δημιουργία σύγχρονου ψηφιακού περιεχομένου μπορούν να φέρουν την παράδοσή μας πιο κοντά στις νέες γενιές και στη διεθνή κοινότητα.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη βιωματική μετάδοση της παράδοσης, μπορεί όμως να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διαφύλαξη και την προβολή της, όταν χρησιμοποιείται με επιστημονική τεκμηρίωση, σεβασμό στην ιστορική αλήθεια και προσήλωση στην αυθεντικότητα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Τιμούμε το παρελθόν, υπηρετούμε το παρόν και οικοδομούμε με ευθύνη το μέλλον.
4. Η ιστορία του Εύξεινου Πόντου στην εκπαίδευση
Η τρισχιλιόχρονη ιστορία του Εύξεινου Πόντου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής διαδρομής του ελληνισμού και της εθνικής μας συλλογικής μνήμης. Η ουσιαστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη διδασκαλία της στις νεότερες γενιές συμβάλλει στην κατανόηση της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού, στην καλλιέργεια της ιστορικής συνείδησης και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ως νέοι και νέες, ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων την ένταξη της ιστορίας του Εύξεινου Πόντου στη σχολική εκπαίδευση. Ειδικότερα, ζητούμε την ένταξη της ιστορίας της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας στα κεφάλαια της βυζαντινής ιστορίας της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και τη διδασκαλία της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, μαζί με το ιστορικό πλαίσιο και τα γεγονότα που συνδέονται με αυτήν, στα κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η ιστορική γνώση αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής παιδείας και εγγύηση για τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και την αποτροπή της λήθης.
5. Ευχαριστούμε την Παντάνασσα του Πόντου την Κυρία Θεοτόκο τη Σουμελιώτισσα γιατί μας υποδέχθηκε και μας αξίωσε να φέρουμε να φέρουμε εις πέρας για εικοστή όγδοη χρονιά με επιτυχία τον θεσμό του Συναπαντήματος Νεολαίας στα υψώματα του φιλόξενου Βερμίου”.
