Γράφει η Μίνα Κοκορέλη
Όλοι έχουμε ακούσει ότι τα λευκά κρασιά αλλά και όλα τα κρασιά γενικά συμβάλουν στην καλή μνήμη. Βέβαια, η μνήμη μας είναι ατελής: θυμόμαστε κάποιες στιγμές, αλλά χάνουμε άλλες. Μερικές φορές, μάλιστα θυμόμαστε πράγματα που δεν συνέβησαν ποτέ – ένα φαινόμενο που οι ερευνητές ονομάζουν “ψευδή μνήμη”.
Αλλά, από πού προέρχονται αυτές οι ψευδείς αναμνήσεις; Προηγούμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι ο ύπνος παίζει ρόλο στο σχηματισμό ψευδών αναμνήσεων και σε μια πρόσφατη μικρή μελέτη, οι ερευνητές στρέφονται σε μια συγκεκριμένη πτυχή του ύπνου, που ονομάζεται άτρακοι ύπνου, ως ο πιθανός ένοχος.
Οι άξονες ύπνου είναι γρήγορες εκρήξεις της εγκεφαλικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια του ύπνου, σύμφωνα με τη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο στο περιοδικό Neuropsychologia. Εμφανίζονται σε ένα από τα ελαφρύτερα στάδια του ύπνου, που ονομάζεται Στάδιο 2, το οποίο ορίζεται από έναν επιβραδυνόμενο καρδιακό ρυθμό και χωρίς κίνηση των ματιών.
Για να μελετήσουν πώς μπορούν οι άξονες του ύπνου να διαδραματίσουν έναν ρόλο στο σχηματισμό ψευδών αναμνήσεων, οι ερευνητές μελέτησαν 32 ξεκούραστους πανεπιστημιακούς σπουδαστές χωρίς να έχουν καταναλώσει καφεΐνη Οι συμμετέχοντες είδαν μια σειρά από λέξεις – όλες σχετικές με το ίδιο θέμα – προτού συνδεθούν με μια συσκευή πολυσυμνογραφίας, η οποία παρακολουθεί τη δραστηριότητα του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μια ομάδα στάλθηκε σε ένα δωμάτιο με κρεβάτι και κουρτίνες, ενώ η άλλη ομάδα άρχισε να παρακολουθεί ένα ντοκιμαντέρ. Η συσκευή πολυσυμνογραφίας κατέγραψε εγκεφαλική δραστηριότητα για να βεβαιωθεί ότι η ομάδα ύπνου κοιμόταν πραγματικά και όχι μόνο ξαπλωμένη στο κρεβάτι.
Μετά από τις αντίστοιχες δραστηριότητές τους, όλοι οι συμμετέχοντες είδαν πάλι μια σειρά λέξεων και τους ρωτήθηκαν αν είχαν δει τα λόγια πριν. Ορισμένες από τις λέξεις ήταν επαναλήψεις από την πρώτη συνεδρία, αλλά μερικές ήταν καινούργιες. Επιπλέον, οι ερευνητές έριξαν μερικές λέξεις “δελεασμού” που σχετίζονταν με το θέμα όλων των λέξεων, αλλά δεν είχαν παρουσιαστεί στους συμμετέχοντες πριν.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι φοιτητές που είχαν ένα σύντομο ύπνο ήταν πολύ πιο πιθανό να πέσουν θύματα και να «δελεαστούν» από τα λόγια και να λένε ότι είχαν δει τις λέξεις πριν, δημιουργώντας ψευδείς αναμνήσεις. Τα ευρήματα ήταν αυτά που οι ερευνητές είχαν προβλέψει με βάση προηγούμενες μελέτες.
