Την Τετάρτη 25/4/2018, στο πλαίσιο Προγράμματος Τοπικής Ιστορίας με τίτλο: «Γνωρίζω τα μνημεία της πόλης μου», οι μαθητές, οι μαθήτριες και ο δάσκαλος του Δ2 του 1ου Δημοτικού Βέροιας Γιώργος Μακαρατζής επισκέφθηκαν το Ναό της Αναστάσεως του Σωτήρος Χριστού της Βέροιας.
Η πραγματοποίηση της επίσκεψης βασίστηκε στην παραδοχή ότι η γνωριμία ενός μνημείου είναι απαραίτητο να στηρίζεται στην εμπειρία των μαθητών και να οικοδομείται στην προσωπική επαφή τους με το μνημείο, ώστε να γνωρίσουν από κοντά τα τεκμήρια και τις μαρτυρίες που διαμορφώνουν την ιστορία του και αναδεικνύουν την ιστορική σημαντικότητά του.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να γίνουν ικανοί/ές να βλέπουν με ιστορική ματιά όσα τους περιτριγυρίζουν, να κατανοήσουν πως η αξία της μελέτης της ιστορίας δε στηρίζεται στην απομνημόνευση, αλλά στην κατανόηση και την ερμηνεία των γεγονότων, των καταστάσεων αλλά και της δράσης των ανθρώπων που συνδέονται με αυτά, λαμβάνοντας υπόψη τους το εκάστοτε ιστορικό πλαίσιο και τις συνθήκες που ίσχυαν μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Στο σχολείο προηγήθηκε μια πρώτη γνωριμία των μαθητών με το μνημείο (χρόνος, χώρος, πρόσωπα) μέσα από τη μελέτη γραπτών και ηλεκτρονικών πηγών. Από τη μελέτη διαμορφώθηκαν τα πρώτα ερωτήματα: “Που βρίσκεται;” “Πότε χτίστηκε;” “Ποιοι το έκτισαν;” “Ποια ήταν η χρήση του τα παλιά χρόνια;” “ποια είναι η χρήση του σήμερα;” “Ποια είναι η αρχιτεκτονική του;” “Ποια είναι η σημερινή κατάστασή του;”
Όταν έφτασαν στο ναό, τους υποδέχθηκε η Μαρία Χειμωνοπούλου, Προϊσταμένη του Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων της Εφορείας. Αφού τους καλωσόρισε, μπήκαν μαζί της στο εσωτερικό του ναού. Οι μαθητές/τριες κάθισαν στις καρέκλες και ξεκίνησε η συζήτηση/συνέντευξη.
Σε όλη τη διάρκεια της συζήτησης με την κυρία Χειμωνοπούλου, που διήρκησε περίπου 50 λεπτά, οι μαθητές/τριες συμμετείχαν ενεργά απευθύνοντας περισσότερες από 20 ερωτήσεις, όπως: “Ποια είναι η κατάσταση του μνημείου;” “Πότε λειτούργησε για πρώτη φορά;” Πώς το χρησιμοποιούσαν εκείνη την εποχή;” “Γιατί λέγεται σταυροπηγιακό καθολικό;” “Είναι σημαντικό το μνημείο;” “Τι προσφέρει στην πόλη;” “Οι κάτοικοι της πόλης καταλαβαίνουν την αξία του;” “Από πότε είναι οι τοιχογραφίες;” “Γιατί χτίστηκε;” “Γιατί δεν έχει παράθυρα;” “Μέχρι πότε λειτούργησε;” “Με ποια υλικά χτίστηκε;” “Υπήρχε τέμπλο;” “Πώς διατηρούνται τόσον καιρό οι παραστάσεις;” “Τι είναι αυτά τα σχήματα στο πάτωμα;” “Τι είναι αυτός ο σταυρός στον τοίχο;” “Με ποια χρώματα είναι ζωγραφισμένες οι τοιχογραφίες;” “Πώς ζωγράφιζαν;” “Πώς έφτιαχναν τα χρώματα;” “Πώς είναι φτιαγμένο το δάπεδο;” “Όταν πρωτοχτίστηκε, είχε το ίδιο σχήμα;” και “Ποιες παραστάσεις έχει η εκκλησία;”. Η κυρία Χειμωνοπούλου απάντησε σε όλες αποσαφήνισε δύσκολα θέματα, όπως η τοιχοδομία και το εικονογραφικό μέρος του ναού και έλυσε πολλές απορίες.
Με αυτόν το τρόπο οι μαθητές/τριες κατέγραψαν στοιχεία σχετικά με την ιστορία της κτίσης του ναού, τα πρόσωπα που συνδέονται με αυτόν, την αρχιτεκτονική και τις τοιχογραφίες του, την παλαιά και νέα χρήση του, τις εργασίες συντήρησης και αποκατάστασής του, καθώς και τη σημαντικότητά του για την τοπική κοινωνία. Τα στοιχεία αυτά πρόκειται να αξιοποιηθούν για την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων στη σχολική τάξη. Στη συνέχεια, οι μαθητές ζωγράφισαν το περίγραμμα του ναού και επέστρεψαν στο σχολείο με τη συνοδεία του δασκάλου.
Σύμφωνα με τα ημερολόγια των μαθητών φαίνεται ότι η επίσκεψη ήταν τόσο ωφέλιμη όσο και ευχάριστη. Συγκεκριμένα, οι μαθητές και μαθήτριες έγραψαν: “Είμαι πολύ χαρούμενος από αυτή την επίσκεψη. Θα ήθελα να ξαναπάω σύντομα”. “Σήμερα πέρασα υπέροχα. Με εντυπωσίασε η εκκλησία του Χριστού και θα ήθελα να ξαναπάω”. “Μου άρεσε πολύ. Θα ήθελα να ξαναπάω”.”Θα ήθελα να μάθω και για άλλα μνημεία”. “Θα ήθελα να ξαναπάω γιατί μου άρεσε”.”Μου άρεσαν οι τοιχογραφίες του μνημείου”. “Είναι πολύ σημαντικό μνημείο γιατί προσφέρει αυθεντικό παράδειγμα [ναού] από τη δυναστεία των Παλαιολόγων”.
