Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εορτάζει την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (European Immunization Week) με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζει ο εμβολιασμός στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της ζωής. Φέτος, στις 19-25 Απριλίου 2026, σηματοδοτείται η 20ή ετήσια Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού με κεντρικό μήνυμα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή». Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα εμβόλια για περισσότερα από 200 χρόνια έχουν προστατεύσει με ασφάλεια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες, και μπορούν να συνεχίζουν να προστατεύουν τις μελλοντικές γενεές.
Τα εμβόλια έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές επειδή απλοί άνθρωποι πήραν την απόφαση να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και ο ένας τον άλλον. Τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της υγείας του ατόμου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του – από τη βρεφική ηλικία έως την ενήλικη ζωή -παρέχοντας σήμερα προστασία για περισσότερες από 30 λοιμώξεις και θανατηφόρες ασθένειες.
Οι αποφάσεις των γονιών να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, μαζί με τη δέσμευση των επαγγελματιών υγείας να προσεγγίσουν κάθε παιδί, έχουν συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των βρεφών κατά 40% και έχουν προστατεύσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά από δια βίου αναπηρίες. Στην πρώιμη παιδική ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των μικρών παιδιών ακόμη αναπτύσσεται, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε ασθένειες. Οι παιδικοί εμβολιασμοί τα προστατεύουν από ασθένειες όπως η διφθερίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης, η μηνιγγίτιδα, ο ροταϊός, η ερυθρά και ο τέτανος και χορηγούνται κυρίως τα δύο πρώτα έτη ζωής.
Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις εμβολίων είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, ενώ πρόσθετα εμβόλια αντιμετωπίζουν αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εμβολιασμός διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην προστασία της μητέρας και του μωρού της. Λαμβάνοντας συνιστώμενα εμβόλια, έναντι ιών όπως ο RSV και ο ιός της γρίπης, και βακτηρίων, όπως ο κοκκύτης, οι έγκυες γυναίκες προστατεύουν τον εαυτό τους από σοβαρή νόσο και ταυτόχρονα μεταβιβάζουν (μέσω του πλακούντα) προστατευτικά αντισώματα στο κυοφορούμενο παιδί τους.
Στην ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι συνεχίζουν να κινδυνεύουν από λοιμώξεις. Επιπλέον, το ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τους ενήλικες πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία. Τα εμβόλια προστατεύουν τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους από ασθένειες όπως η COVID-19, η γρίπη, η πνευμονία και ο έρπητας ζωστήρας, μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και νοσηλείας, και βοηθώντας τους να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή/και ανοσοκαταστολή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και εκδήλωσης επιπλοκών από λοιμώδη νοσήματα, και ο εμβολιασμός τους αποτελεί απαραίτητο εφόδιο για την προστασία τους.
Ο εμβολιασμός αποτελεί δικαίωμα όλων. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα της κοινότητας Ρομά, πρόσφυγες και μετανάστες, μετακινούμενοι πληθυσμοί, θα πρέπει να έχουν ισότιμη ευκαιρία στον εμβολιασμό και στην προστασία τους έναντι λοιμωδών νοσημάτων.
Τα εμβόλια, εκτός από την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών, μπορούν επιπρόσθετα να αποτρέψουν καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, όπως λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων και τον ιό της ηπατίτιδας Β, προσφέροντας μακροχρόνια προστασία.
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού αποσκοπεί στον εφοδιασμό των επαγγελματιών υγείας με εργαλεία και δεξιότητες για να επικοινωνούν με σαφήνεια και κατανόηση πληροφορίες για τα εμβόλια, βοηθώντας άτομα με ενδοιασμούς να ενημερώνονται και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις αναφορικά με τον εμβολιασμό τους. Χτίζοντας την εμπιστοσύνη για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων και εξασφαλίζοντας την ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό, μπορούμε να επιτύχουμε την προστασία των σύγχρονων και επόμενων γενεών. Ταυτόχρονα, καθώς οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται σε πλήθος λοιμωδών νοσημάτων κατά την διάρκεια της εργασίας τους, είναι αναγκαία η δική τους προστασία μέσω του εμβολιασμού τους.
Με σκοπό την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και της προστασία των ευάλωτων ατόμων από νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, ο ΕΟΔΥ έχει προβεί στις ακόλουθες δράσεις:
• Ανάλυση σύγχρονων δεδομένων εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού της χώρας και δράσεις εμβολιασμού σε κοινότητες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, για την προστασία αυτών και της Δημόσιας Υγείας. Ταυτόχρονα προγραμματίζει να προβεί στην εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης του ενήλικου πληθυσμού.
• Από το έτος 2024 μέχρι σήμερα, με αφορμή την ανάδυση λοιμωδών νοσημάτων στην Ευρώπη όπως η ιλαρά, έχει διενεργήσει πλήθος εμβολιαστικών δράσεων σε ευάλωτους πληθυσμούς (άτομα της κοινότητας Ρομά και μετανάστες/ πρόσφυγες), με ταυτόχρονη καταγραφή της εμβολιαστικής τους κάλυψης.
• Έχει διοργανώσει δράσεις για την αντιμετώπιση της διστακτικότητας έναντι των εμβολιασμών που αφορούν στο γενικό πληθυσμό (καμπάνιες ενημέρωσης) και στους επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (εκπαιδευτικά σεμινάρια ανά ΥΠΕ).
• Τέλος, συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHIELD που σκοπό έχει την μείωση της επίπτωση καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώδη νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό, με έμφαση στην προσέγγιση ευάλωτων πληθυσμών και ατόμων με αυξημένο κίνδυνο νόσησης.
Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Η απόφασή σας κάνει τη διαφορά. Ενημερωθείτε. Εμβολιαστείτε.
