Η 26η Ιουνίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, δεν είναι μια ημερομηνία για φιέστες. Είναι μέρα ευθύνης: να μιλήσουμε καθαρά για τις εξαρτήσεις, για τις κοινωνικές συνθήκες που τις τροφοδοτούν και για το πώς ως κοινωνία θα προσπαθήσουμε να βάλουμε ένα ουσιαστικό ανάχωμα.
Το Κέντρο Πρόληψης ΠΕ Ημαθίας ΠΡΟΣΒΑΣΗ και τα υπόλοιπα 74 Κέντρα ανά την Ελλάδα (σε συνεργασία με τον ΕΟΠΑΕ), εργαζόμαστε καθημερινά μέσα στις κοινότητες, στα σχολεία, στις οικογένειες, στους συλλόγους, στους δήμους, στα νησιά, στα χωριά και στις μεγάλες πόλεις με παρεμβάσεις που συνδυάζουν επιστημονική γνώση, κοινωνική προστασία, πρόληψη και ενεργή συμμετοχή των κοινοτήτων.
Αυτή είναι και η καρδιά της δουλειάς των Κέντρων Πρόληψης. Πρόληψη δεν σημαίνει απλώς να πούμε στους ανθρώπους τι να αποφύγουν. Σημαίνει να δημιουργούμε κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες οι άνθρωποι —ιδιαίτερα οι νέοι και οι νέες— έχουν περισσότερες δυνατότητες επιλογής, περισσότερους δεσμούς, περισσότερη υποστήριξη και περισσότερα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της ζωής.
Η εξάρτηση δεν γεννιέται στο κενό. Ριζώνει εκεί όπου ο άνθρωπος αισθάνεται μόνος, πιεσμένος, χωρίς νόημα και χωρίς στήριξη. Άλλοτε παίρνει τη μορφή της χρήσης παράνομων ουσιών. Άλλοτε του αλκοόλ, της κατάχρησης φαρμάκων, του τζόγου, της προβληματικής σχέσης με το διαδίκτυο, τα social media, την εικόνα ή την ανάγκη να ξεχαστεί κανείς από τον εαυτό του. Συχνά είναι προσπάθεια διαφυγής από έναν πόνο που δεν βρήκε λέξεις να αποτυπωθεί και από μια κοινωνική πίεση που δεν βρήκε αντίβαρο.
Τα Κέντρα Πρόληψης δεν είναι απλές υπηρεσίες που «τρέχουν προγράμματα». Είναι κόμβοι μέσα στην κοινότητα. Ξέρουν τα σχολεία, τους συλλόγους γονέων, τους δήμους, τις κοινωνικές υπηρεσίες, τους πολιτιστικούς φορείς και τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου. Η πρόληψη χρειάζεται επιστημονική γνώση, αλλά χρειάζεται και ρίζες. Χωρίς ρίζες γίνεται καμπάνια. Με ρίζες γίνεται κοινωνικός δεσμός και δημιουργεί κοινωνικά δίκτυα.
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο να μειώσουμε τη διαθεσιμότητα των ουσιών. Είναι να μειώσουμε την ευαλωτότητα, την απομόνωση, το στίγμα και τις ανισότητες που επιτρέπουν στην εξάρτηση να ριζώνει. Είναι στην ουσία να μειώσουμε την αναζήτησή τους. Γιατί μια κοινωνία που επενδύει στην πρόληψη επενδύει στην ανθεκτικότητα των ανθρώπων και των κοινοτήτων της.
