Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ημαθίας και ο Δρ. Παύλος Περπερίδης, Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης & Σύμβουλος Φιλολόγων, σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο “Ηλιοτρόπιο”, διοργάνωσαν εκδήλωση παρουσίασης των βιβλίων της συγγραφέως και ομότιμης καθηγήτριας του ΑΠΘ, Αλεξάνδρας Δεληγιώργη.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 17 Μαρτίου στον πολυχώρο “Sala Ελιάς” στη Βέροια και εστίασε στα δύο βιβλία της συγγραφέως: “Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ό αιώνα” και “Κοιλάδες του φόβου”, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις “Αρμός” και “Εκκρεμές”.
Η πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ημαθίας, φιλόλογος Δέσποινα Καρυπίδου, χαιρέτισε και συντόνισε την εκδήλωση, ενώ στη συνέχεια παρουσίασε το μυθιστόρημα “Κοιλάδες του φόβου”. Αναφέρθηκε στην υπόθεση και τους ήρωες του βιβλίου, καθώς και στα σημαντικά ζητήματα που θίγει.
“Το μυθιστόρημα αποτελεί μια υπαρξιακή φιλοσοφική δυστοπία, ένα δοκιμιακό αφήγημα που σχολιάζει τις συνθήκες που προετοίμασαν τη δυστοπία της σύγχρονης εποχής. Η αφηγήτρια επιλέγει «να μιλήσει για το παρόν σαν να ήταν παρελθόν», τοποθετώντας το έργο στο εγγύς μέλλον. Μια Κυριακή του Σεπτεμβρίου 2029, εκρήξεις συγκλονίζουν τις μητροπόλεις του πλανήτη, η Αθήνα διχάζεται, η ανθρωπότητα πλήττεται από ασύμμετρες επιθέσεις και μια ατμόσφαιρα βιβλικού τρόμου κυριαρχεί…. Η συγγραφέας καλεί τον αναγνώστη σε εγρήγορση, προτρέποντας τον να διεκδικήσει μια ζωή με ουσιαστική ύπαρξη και όχι απλή επιβίωση…. Η ανάγνωση του βιβλίου αποτελεί μια επώδυνη υπενθύμιση των διακυβευμάτων της εποχής μας, αλλά και μια επιβεβαίωση από μια διακεκριμένη διανοήτρια ότι οι εσωτερικές μας αγωνίες δεν είναι ανυπόστατες…”, είπε.
Στη συνέχεια, ο Δρ. Παύλος Περπερίδης, παλιός φοιτητής της καθηγήτριας Αλεξάνδρας Δεληγιώργη, παρουσίασε το δοκίμιο “Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας: Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ό αιώνα”. Αρχικά, αναφέρθηκε στο πλούσιο βιογραφικό της συγγραφέως, ενώ στη συνέχεια ανέλυσε το περιεχόμενο του βιβλίου, το οποίο καταπιάνεται με τις εμβληματικές μορφές και τις ιδέες που διαμόρφωσαν την ελληνικότητα στον 20ό αιώνα.
“…Μέσα από τη φιλοσοφική της έρευνα, η Δεληγιώργη υπενθυμίζει ότι «η κριτική εξέταση ως άρνηση είναι ο μόνος τρόπος να βγούμε από την αυτοπαγίδευσή μας, εξυφαίνοντας μια ωραιοποιημένη και εξιδανικευμένη έννοια της ελληνικότητας, βασισμένη στη σύνθεση των συνιστωσών της και όχι στον αποσπασματικό ακρωτηριασμό τους». Πρόκειται για μια φιλοσοφική πραγματεία που προχωρά σε μια ιστορική κριτική εξέταση, αναδεικνύοντας ότι οι παραδοσιακές διχοτομήσεις δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πολυπλοκότητα του σύγχρονου κόσμου…”, είπε μεταξύ άλλων.
Η συγγραφέας, αφού αναφέρθηκε στα δύο βιβλία της και στη σχέση φιλοσοφίας και λογοτεχνίας, μίλησε για τον ρόλο του εκπαιδευτικού και την παιδεία, επισημαίνοντας την ανάγκη εμπλουτισμού των μεθόδων που διεγείρουν τη σκέψη και τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Για το βιβλίο “Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας”, σημείωσε ότι ξεκίνησε να το γράφει κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 2010 και το συνέδεσε με τις εξελίξεις της πανδημίας. Επεσήμανε, επίσης, τον φαντασιακό τρόπο με τον οποίο εμβληματικές μορφές εξέφρασαν το αίσθημα της ελληνικότητας.
Η εκδήλωση έκλεισε με συζήτηση και ερωτήσεις από το κοινό, προσφέροντας μια γόνιμη ανταλλαγή απόψεων γύρω από τα θέματα που θίγονται στα βιβλία της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη.
Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας
Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ό αιώνα
Στο βιβλίο, αναλύονται ιδέες για την ελληνικότητα εμβληματικών μορφών (Περικλή Γιαννόπουλου, Ιωνα Δραγούμη, Γ. Κωνσταντινίδη- Σκληρού, Γιώργου Σαραντάρη, Κωνστ. Τσάτσου, Ζήσιμου Λορεντζάτου, Δημήτρη Χατζή, Χρήστου Μαλεβίτση) που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα. Διχοτομικά σχήματα όπως «Μεγάλη» ή «Νέα» Ελλάδα, ιστορική συνέχεια ή ασυνέχεια, ελληνοκεντρισμός ή κοσμοπολιτισμός, Δύση ή Ανατολή, λόγια ή λαϊκή παράδοση, κλασικισμός ή μοντερνισμός και τα παράγωγά τους καταλήγουν σε μια διφορούμενη κοσμοεικόνα, με το βάρος να πέφτει άλλοτε στη μια και άλλοτε στην άλλη της όψη, με αποτέλεσμα να εσωτερικεύονται σαν αγεφύρωτα χάσματα, ακόμη και σήμερα. Η απλουστευμένη σχέση με την πολυσύνθετη ζώσα παράδοση και η ελλιπής αυτοσυνείδηση με την οποία κλήθηκε να πορευτεί η ελληνική κοινωνία, τους τελευταίους δυο αιώνες, μας εμποδίζουν να κατανοήσουμε από τη ρίζα τους τις αντιθέσεις που την διχάζουν. Μόνον διακρίνοντας με κρυστάλλινη σαφήνεια, τις δυνατότητες συγκερασμού τους, η κοινή συνείδηση μπορεί να ενσταλάξει στη δομή του κοινωνικού και προσωπικού συναισθήματος ένα μάγμα έλλογων κοσμικών επιταγών και υπέρλογων ηθικών αξιώσεων έναντι ποικίλων πολιτικών και πολιτισμικών βεβηλώσεων. Η μη εξοικείωση με πολλαπλές και ποικίλες μεθερμηνείες που δέχθηκε ο αριστοτελικός πλατωνισμός από την αρχαιότητα μέχρι τον 20ό αι., σε Δύση και Ανατολή, εξηγεί την αδυναμία να υπερβούμε τις συγκρουσιακές καταστάσεις που προκαλούν αυθαίρετες ή υποβολιμαίες διαζεύξεις και τα ψευδο-διλήμματα που γεννούν, όπως και την αδυναμία μας να παρεγκλίνουμε από αυτές, με καινοτόμες παραστάσεις, συμβολικές μορφές, ιδέες και δράσεις που θα μας άνοιγαν νέους δρόμους.
ΚΟΙΛΑΔΕΣ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ (Λογοτεχνία)
«Πολύ μετά τον χαμό του, εκείνη την παγωμένη νύχτα του Δεκεμβρίου, η Ειρήνη θυμήθηκε την κουβέντα τους που, όταν έγινε, δεν την πήρε στα σοβαρά. Τότε, άρχισε να διαβάζει δικές της σημειώσεις και ημερολόγια κι έφτιαχνε με τον νου της την ίντριγκα της ιστορίας που άρχιζε με τις εκρήξεις βομβών σε πλατείες των πλανητικών μεγαπόλεων, προχωρούσε με την εναλλαγή ερειπίων, ονείρων, τυχαίων και αναπάντεχων συναντήσεων και έφτανε εκεί απ’ όπου είχε αρχίσει, στον χαμό των παιδιών της, της μικρής Περσεφόνης, της Ρεξά, του Σαμίρ και του Στέφανου. Ο εκδότης, ο μεταφραστής κι επιμελητής, ο μηχανολόγος, η νεαρή γυναίκα που επέζησε με τις αγγαρείες, ο δικαστής, ο ποιητής, ο εξόριστος κι ο μετανάστης, ο αστροφυσικός και ο αστροναύτης, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, «πρώην» όλοι τους, κάλυπταν λίγο-πολύ το φάσμα της χρεωκοπίας της ύπαρξης. Η αποτυχία τους, όμως, έβγαζε μια λάμψη που διαπερνούσε τον πέπλο του ζόφου, και η τρύπα που άνοιγε θαρρείς με το θάμπος της μαρτυρούσε πως ο ζόφος δεν θ’ αργούσε να διαλυθεί.»
Η έκρηξη βομβών σε όλες τις μητροπόλεις του πλανήτη που συμβαίνει μια Κυριακή του Σεπτεμβρίου του 2029 χωρίζει την Αθήνα στα δυο. Ένας πρώην μεταφραστής και επιμελητής εκδόσεων, για να επιζήσει, γυρεύει δουλειά σε κτήματα και χωράφια της ελληνικής επαρχίας και μοιράζεται την υπόλοιπη ζωή του με μια πρώην αρχαιολόγο, σε ένα χωριό της βόρειας Εύβοιας. Τα πρόσωπα που αναμειγνύονται στην πλοκή, με ειρωνεία, διαλογικότητα και δραματικότητα, αποκαλύπτουν πτυχές μιας ιστορίας με θέμα τον αγώνα για ύπαρξη.
Το παρόν προβάλλεται στην οθόνη του μέλλοντος, με φόντο τη λαχτάρα του ανθρώπου για την ποίηση της ζωής
Βιογραφικό
Η Αλεξάνδρα Δεληγιώργη γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε φιλοσοφία στο Α.Π.Θ και κοινωνιολογία/εθνολογία στην Σορβόννη. Είναι Ομ. Καθηγήτρια φιλοσοφίας (Α.Π.Θ). Συνεργάστηκε με φιλοσοφικά και λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες. Έχει εκδώσει δοκίμια, φιλοσοφικές μελέτες, μυθιστορήματα και διηγήματα. Το δοκίμιό της Ά-νοστον ήμαρ (εκδ. Άγρα 1997) τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου του 1998 και το μυθιστόρημά της Τρυφερός Σύντροφος (εκδ. Άγρα 2011) τιμήθηκε με το Βραβείο «Νίκος Θέμελης» 2012.
ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ:
-
Η θεωρία των κοινωνικών ντετερμινισμών και της ανθρώπινης ελευθερίας του Georges Gurvitch, ΕΕΦΣ, 24, 1979.
-
Ανδρόγυς, Ιδεολογικό ρομάντζο, Κέδρος, 1980, 1984, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, 2007.
-
Οι φωνές ή το απάτητο μονοπάτι των μυστηρίων του φόνου, διηγήματα, εκδ. Ύψιλον, 1982,
-
Παρατηρητής, 1993.
-
Ο Κριτικός Μαρξ: 1843-1844, εκδ. Gutenberg, 1985.
-
Το τέλος του χρυσού φεγγαριού, μυθιστόρημα, εκδ. Εστία, 1988, 1989, 1991.
-
Ιστορίες μιας ελάχιστης εποχής, διηγήματα, εκδ. Εστία, 1991.
-
Ο διαμελισμός του λόγου στη νεωτερική σκέψη. Από τον Καντ στον Καστοριάδη, εκδ. Βάνιας, 1991.
-
Ά-νοστον ήμαρ, οδοιπορικό της σκέψης του Νικόλα Κάλας, εκδ. Άγρα, 1998 (Κρατικό
-
βραβείο δοκιμίου 1998).
-
Γυναίκες ή σκοτεινή ύλη, μυθιστόρημα, εκδ. Κέδρος, 2004.
-
Ο μοντερνισμός στην σύγχρονη φιλοσοφία. Η αναζήτηση της χαμένης ενότητας, εκδ. Αλεξάνδρεια, 1996, 2007 (νέα εμπλουτ. έκδοση).
-
Σκέψη και προοπτική, από το Quattrocento στο ηλεκτρονικό Novecento, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2002.
-
Mujeres o Materia Obscura, εκδ. Centro de Byzantinos, Neogriegos y Chypriotes, 2017.
-
Καιρός, σύγχρονοι προβληματισμοί για έναν καλύτερο κόσμο, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2008.
-
Μια δική σου ζωή, διηγήματα, εκδ. Μελάνι, 2008.
-
Τρυφερός σύντροφος, εκδ. Άγρα, 2011 (Βραβείο Μυθιστορήματος «Νίκος Θέμελης» 2012).
-
Φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών, εκδ. Ζήτη, 2015.
-
Ανέστιος. Ημερολόγια, εκδ. Άγρα, 2014.
-
Το κόκκινο της φωτιάς, δοκίμιο, εκδ. Γαβριηλίδη, 2016 και εκδ. Αρμός 2023.
-
Ο μοντερνιστής κριτικός Νικόλας Κάλας Μια ποιητική εικόνων, ρημάτων, πραγμάτων, εκδ. Αρμός, 2018.
-
Κοιλάδες του φόβου, εκδ. Εκκρεμές, 2019.
-
Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, Ιδέες και ιδεολογήματα τον 20ό αιώνα, εκδ. Αρμός, 2021.
