Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με την Πολιτεία εισέρχονται από την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026 οι πωλητές και παραγωγοί των λαϊκών αγορών, οι οποίοι προχωρούν σε πανελλαδική, επ’ αόριστον απεργία, με καθολική συμμετοχή από τον Έβρο έως την Κρήτη. Πρόκειται για μία από τις πιο εκτεταμένες και συντονισμένες κινητοποιήσεις του κλάδου τις τελευταίες δεκαετίες, με τις Ομοσπονδίες να κάνουν λόγο για «μονόδρομο» απέναντι σε ένα περιβάλλον που –όπως υποστηρίζουν– καθιστά πλέον αδύνατη τη βιώσιμη λειτουργία των λαϊκών αγορών.
Ενιαίο μέτωπο όλων των Ομοσπονδιών
Η απόφαση για την απεργία ελήφθη από κοινού από τη Συνομοσπονδία Λαϊκών Αγορών Ελλάδας, την Παναττική Ομοσπονδία Σωματείων Πωλητών, την Πανελλήνια Ομοσπονδία Παραγωγών, την Ομοσπονδία Περιφερειακών Λαϊκών Αγορών Αττικής, καθώς και από όλες τις περιφερειακές Ομοσπονδίες επαγγελματιών και παραγωγών της χώρας. Η ομοφωνία αυτή αποτυπώνει το βάθος της κρίσης που περιγράφουν οι εκπρόσωποι του κλάδου, αλλά και την αποφασιστικότητα να διεκδικήσουν αλλαγές σε ένα πλαίσιο που θεωρούν ασφυκτικό.
Η ακρίβεια ως καταλύτης
Στην καρδιά των αιτημάτων βρίσκεται η εκρηκτική αύξηση του κόστους σε όλα τα στάδια παραγωγής και διάθεσης. Οι πωλητές υποστηρίζουν ότι, παρά το γεγονός πως ο παραγωγός διαθέτει τα προϊόντα του σε χαμηλές τιμές, οι επιβαρύνσεις που προστίθενται από φόρους, τέλη και λειτουργικά κόστη εκτοξεύουν την τελική τιμή για τον καταναλωτή.
Η εικόνα αυτή, λένε, δεν οφείλεται στο χωράφι ή στον πάγκο, αλλά σε πολιτικές επιλογές που αυξάνουν το κόστος χωρίς να αντανακλούν την πραγματική αξία του προϊόντος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που προβάλλουν είναι ότι ελληνικά προϊόντα πωλούνται φθηνότερα στο εξωτερικό απ’ ό,τι στη χώρα παραγωγής τους.
Πλήγμα για νοικοκυριά και πρωτογενή τομέα
Οι εκπρόσωποι των λαϊκών αγορών περιγράφουν μια πραγματικότητα που «δεν αντέχεται» ούτε από τα νοικοκυριά ούτε από τους ίδιους. Η ακρίβεια, τονίζουν, πλήττει άμεσα τον καταναλωτή, ενώ παράλληλα αποδυναμώνει τον πρωτογενή τομέα και τη μικρή ατομική επιχειρηματικότητα – δύο πυλώνες που παραδοσιακά στηρίζουν την ελληνική οικονομία.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι Ομοσπονδίες δηλώνουν πως «στέκονται ξεκάθαρα στο πλευρό των αγροτών», επισημαίνοντας ότι χιλιάδες πωλητές είναι ταυτόχρονα παραγωγοί και βιώνουν τις ίδιες πιέσεις τόσο στην καλλιέργεια όσο και στη διάθεση των προϊόντων.
Τα βασικά αιτήματα των πωλητών
1. Αντιμετώπιση της ακρίβειας στις λαϊκές αγορές
Οι πωλητές υποστηρίζουν ότι οι συνεχείς φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις διογκώνουν τις τιμές και μειώνουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Οι λαϊκές αγορές, λένε, μετατρέπονται σε «αποδέκτη μιας πολιτικής που παράγει ακρίβεια».
2. Στήριξη των αγροτών – μείωση του κόστους παραγωγής
Ενέργεια, καύσιμα, εφόδια και μεταφορές έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε ο πρωτογενής τομέας «οδηγείται σε αδιέξοδο». Χωρίς ουσιαστικά μέτρα, προειδοποιούν, η επάρκεια και η ποιότητα των προϊόντων θα τεθούν σε κίνδυνο.
3. Κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης
Ο τεκμαρτός υπολογισμός εισοδήματος χαρακτηρίζεται «άδικος και αναχρονιστικός». Οι πωλητές τονίζουν ότι φορολογούνται ακόμη και για ημέρες που δεν εργάζονται, παρότι η δραστηριότητά τους καταγράφεται πλήρως μέσω αδειών, ταμειακών μηχανών και POS.
4. Άμεση απόσυρση της πρόσθετης φορολόγησης 10% για όσους απασχολούν υπάλληλο
Η επιβάρυνση αυτή εφαρμόζεται μόνο σε Αττική και Θεσσαλονίκη και, σύμφωνα με τους πωλητές, τιμωρεί την οργανωμένη λειτουργία των πάγκων και δημιουργεί άνιση μεταχείριση.
5. Διατήρηση του χειρόγραφου δελτίου αποστολής
Οι λαϊκές αγορές λειτουργούν σε εξωτερικούς χώρους χωρίς σταθερή μηχανογράφηση. Η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικού δελτίου θεωρείται πρακτικά ανεφάρμοστη, καθώς απαιτεί λεπτομερή καταγραφή προϊόντων που αλλάζουν ποσότητα και κατάσταση κατά τη διάρκεια της ημέρας.
6. Τροποποιήσεις στον Ν. 4849/2021
Οι Ομοσπονδίες υποστηρίζουν ότι ο νόμος δημιουργεί αγκυλώσεις και δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των λαϊκών αγορών. Παρά τα επανειλημμένα υπομνήματα, αναφέρουν ότι δεν έχουν λάβει ουσιαστικές απαντήσεις.
Ένα θεσμικό σταυροδρόμι
Οι πωλητές υποστηρίζουν ότι η Πολιτεία οφείλει να δώσει άμεσες και εφαρμόσιμες λύσεις, προειδοποιώντας ότι η αδράνεια οδηγεί στη συρρίκνωση ενός θεσμού που στηρίζει καθημερινά χιλιάδες νοικοκυριά. Παράλληλα, εκφράζουν ανησυχία ότι ορισμένες πολιτικές επιλογές ενδέχεται να ωθούν την αγορά προς μεγαλύτερη συγκέντρωση, με τους καταναλωτές να καταλήγουν «βορά μονοπωλιακών πρακτικών».
Η απεργία επ’ αόριστον αποτελεί, όπως τονίζουν, «μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση» ότι οι λαϊκές αγορές δεν θα επιτρέψουν να απαξιωθεί ο ρόλος τους στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό.
Ένας θεσμός με κοινωνικό αποτύπωμα
Οι λαϊκές αγορές, σημειώνουν οι εκπρόσωποι του κλάδου, «είναι και θα παραμείνουν πρώτα Λαϊκές και μετά Αγορές». Η κινητοποίηση των επόμενων ημερών αναμένεται να δοκιμάσει όχι μόνο την αντοχή του κλάδου, αλλά και την ικανότητα της Πολιτείας να διαχειριστεί μια κρίση που αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.
