Με ένα πακέτο στοχευμένων παρεμβάσεων η κυβέρνηση επιχειρεί να εκτονώσει την αγροτική κρίση, ανακοινώνοντας αναδιανομή 160 εκατ. ευρώ από τη Βασική Ενίσχυση, φθηνότερο αγροτικό ρεύμα μέσω του τιμολογίου «ΓΑΙΑ» και ριζική αύξηση των αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ. Τα μέτρα αποτελούν –σύμφωνα με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα– κοστολογημένες και εφαρμόσιμες λύσεις εντός των κανονισμών της ΕΕ και των αντοχών της ελληνικής οικονομίας.
Από το ποσό των 160 εκατ., τα 80 εκατ. κατευθύνονται σε βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς μέσω οικολογικών σχημάτων, ώστε να καλυφθεί πλήρως η ζήτηση. Άλλα 80 εκατ. προορίζονται για τους κτηνοτρόφους, μισά ως επιπρόσθετη βασική ενίσχυση και μισά επίσης μέσω οικολογικών δράσεων. Παράλληλα, η ΔΕΗ επεκτείνει από 1ης Απριλίου 2026 τη σταθερή τιμή ρεύματος για δύο χρόνια, μειώνοντας το κόστος στα 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα για συνεπείς οφειλέτες, ένα σύστημα εγγυημένων τιμών που –όπως τονίστηκε– δεν εφαρμόζει καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον νέο κανονισμό του ΕΛΓΑ: η αποζημίωση ανεβαίνει από το 80% στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας χωρίς αύξηση εισφορών, ενώ το όριο αποζημίωσης εκτινάσσεται από 70.000 σε 200.000 ευρώ. Η παρακράτηση της ενίσχυσης θα γίνεται σε δύο στάδια από τα τέλη του 2026 ώστε να διασφαλιστεί καθολική ασφάλιση των παραγωγών.
Το σχέδιο στηρίζεται σε πέντε άξονες και συνδέεται με επενδυτική κινητοποίηση άνω των 3 δισ. ευρώ σε θερμοκήπια, μείωση ανθρακικού αποτυπώματος και ενίσχυση συλλογικών σχημάτων. Ενεργοποιούνται επίσης τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία σε συνεργασία με την Αναπτυξιακή Τράπεζα, με δυνατότητα μόχλευσης πάνω από 350 εκατ. ευρώ για αγροδιατροφικές επιχειρήσεις.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, παρουσιάζοντας τις πρωτοβουλίες, δήλωσε ότι ικανοποιούνται τα 20 από τα 27 αιτήματα των αγροτών και κάλεσε σε επάνοδο στο διάλογο. Υπενθύμισε τις πληρωμές 3,82 δισ. ευρώ το 2025, 13% υψηλότερες από το 2024, επιμένοντας ότι η δικαιότερη κατανομή επιδοτήσεων μέσω ΑΑΔΕ θα αποτρέψει μελλοντικά ευρωπαϊκά πρόστιμα. Ταυτόχρονα προειδοποίησε ότι τα μπλόκα και η άρνηση συζητήσεων δεν μπορούν να συνυπάρχουν με την αναζήτηση λύσεων.
Κυβερνητικά στελέχη συνέδεσαν τις παρεμβάσεις με τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 και με την προστασία 21 ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ στη συμφωνία ΕΕ-Mercosur, παρουσιάζοντας το πακέτο ως γέφυρα από τη σημερινή πίεση σε ένα πιο ανταγωνιστικό μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης.
Τα μέτρα
• τη θεσμοθέτηση αποζημίωσης στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας μέσω του ΕΛΓΑ και την αύξηση του ανώτατου ορίου αποζημίωσης στις 200.000 ευρώ, χωρίς αύξηση ασφαλιστικών εισφορών
• την επέκταση του αγροτικού τιμολογίου «ΓΑΙΑ» με σταθερή τιμή για δύο έτη και μείωση της τιμής της κιλοβατώρας έως τα 8,5 λεπτά για αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές
• την δημιουργία εφαρμογής για την επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία» μέσω ψηφιακού συστήματος από το 2026
• παρεμβάσεις για την ενίσχυση των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα με στόχο τη μόχλευση κεφαλαίων ύψους 3 δις ευρώ, καθώς και
• την ανάπτυξη του Εθνικού Συστήματος Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας για την αντιμετώπιση των παράνομων ελληνοποιήσεων.
Τα αιτήματα των αγροτών που δεν θα ικανοποιηθούν
Η ελληνική κυβέρνηση γνωστοποίηση και τους λόγους που δεν θα ικανοποιηθούν επτά αιτήματα που υπέβαλαν αγροτοσυνδικαλιστές, εξηγώντας τους λόγους. Σύμφωνα με επίσημη παρουσίαση, τα αιτήματα κρίθηκαν είτε εκτός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων είτε αντίθετα με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Αναλυτικά τα αιτήματα και οι απαντήσεις της κυβέρνησης:
-
Μη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ – Το αίτημα δεν γίνεται αποδεκτό.
-
Κατώτατες εγγυημένες τιμές για τα προϊόντα – Δεν προβλέπονται στην ελεύθερη αγορά. Οι επιδοτήσεις καλύπτουν τις ανάγκες στήριξης.
-
Κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας – Το σύστημα λειτουργεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
-
Αναπλήρωση εισοδήματος για προϊόντα με τιμές κάτω του κόστους – Αντίκειται στις αρχές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση ενισχύει τους παραγωγούς με 170 εκατ. ευρώ από το Μέτρο 23 και επιπλέον 80 εκατ. για το κόστος παραγωγής, αν και η άμεση ενίσχυση για κόστος παραγωγής δεν είναι επιλέξιμη από την ΕΕ.
-
Διακοπή εισαγωγών αγροτικών προϊόντων – Οι εισαγωγές είναι αναπόσπαστο μέρος της ελεύθερης αγοράς και της ισορροπίας προσφοράς-ζήτησης.
-
Άμεσος διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων – Το κόστος των 3,6 δισ. ευρώ δεν είναι δημοσιονομικά βιώσιμο.
-
Εμβολιασμός κατά της ευλογιάς – Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο από την ΕΕ ούτε άδεια για επείγουσα κυκλοφορία.
