Γράφει ο Κώστας Καραγιάννης
Η επίκαιρη και συχνή ερώτηση της περιόδου στο χώρο της αριστεράς και της κεντροαριστεράς ή του λεγόμενου δημοκρατικού ή προοδευτικού χώρου είναι: Εσύ τώρα με ποιόν είσαι;
Και η σωστή, αναγκαία μάλλον, απάντηση:
Είμαι με την ενότητατηςαριστεράς, με την ενότητατου προοδευτικούχώρου !
Δεν αποτελεί απλά επιθυμία προσωπική, αποτελεί τον διακαή και βαθύτερο πόθο της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού μας και επομένως μπορούμε να πούμε αναγκαιότητα.
Οχι όμως μόνον γι αυτό, αλλά και γιατί στο συγκεκριμένο χώρο, για μακρά χρονική περίοδο, υφίσταται επί της ουσίας, λίγο ως πολύ, μόνον ένα πολιτικό ρεύμα σε ό,τι αφορά το αξιακό και προγραμματικό περιεχόμενο.
Είναι αυτό της προοδευτικής αλλαγής, της προοδευτικής μεταρρύθμισης, αυτό που υπαγορεύουν σήμερα οι αντικειμενικές κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Ας το συνομολογήσουμε με την ειλικρίνεια που του αρμόζει στον παρόντα χρόνο. (Για το μέλλον, του καπιταλισμού της τεχνητής νοημοσύνης και των κβαντικών υπολογιστών, τις οίδε; Σε κάθε περίπτωση, αν οι συνθήκες αλλάξουν δραματικά, η απάντηση που ανήκει περισσότερο στους επόμενους, φαντάζομαι πως θα είναι πειστική και ανάλογη με τις ανάγκες, τις δυνατότητες, την πνευματική ανάπτυξη και χειραφέτηση αυτών.) Λίγο ως πολύ αυτό αποτυπώνεται στα προγράμματα των κομμάτων που αποτελούν οργανικά στοιχεία του χώρου αυτού και από τα οποία λείπει μία από κοινού επεξεργασία και σύνθεση. (Το πλην Λακεδαιμονίων βέβαια σχεδόν πάντα ισχύει, καθώς, πέρα από τις άλλες “γεωμετρίες” υπάρχει και η Ευκλείδεια και όχι μόνο! Εξ άλλου το ερώτημα “Μεταρρύθμιση ή Επανάσταση” της Ρ. Λούξεμπουργκ, του Χ. Μαρκούζε ή όποιας σύγχρονης θεώρησής του, πάντα απασχολεί τα ανήσυχα ή εκκεντρικά μυαλά ακόμα και όταν δεν είναι επίκαιρο.)
Υφίστανται όμως σήμερα δύο ρεύματα σε ό,τι αφορά τη μορφή της πολιτικής παρέμβασης των προοδευτικών σχηματισμών. Το ένα που λέει ενότητα, συνεργασία, λαϊκό μέτωπο ή κάτι παρεμφερές και το άλλο που λέει αυτόνομη πορεία της κάθε εκδοχής, αυτόνομη κάθοδο και όπου βγει! Εχει κανείς πάντως να διαλέξει μεταξύ 7 υπαρκτών κομμάτων – σε κάποια εκ των οποίων λειτουργούν και ομάδες-τάσεις εσωτερικά. Πλούσια τα ελέη του Θεού και “σκοτεινές οι ψυχές των ανθρώπων”.
Το γεγονός αποτελεί σίγουρα μέχρι τώρα τη μεγαλύτερη από τις επιτυχίες του καθεστώτος Μητσοτάκη και του συστήματος. Με τις μεθόδους ή τις τεχνικές που ακολούθησε, όπως για παράδειγμα με το να χαϊδεύει διαφωνούντες, με το να τους παρέχει εναλλάξ βήμα λόγου, με το να χειραγωγεί τον κόσμο μέσω της ενημέρωσης και παραπληροφόρησης, με το να πριμοδοτεί με κάθε τρόπο τον κατακερματισμό της προοδευτικής αντιπολίτευσης.
Από την άλλη μεριά η ολιγωρία ή η αναποτελεσματικότητα στον προοδευτικό χώρο, έτσι όπως αυτός λειτουργεί, είναι φανερή. Ο δείκτης παραμένει ακίνητος ή κινείται για όλους γύρω από το 10% και κάτω παρά το ότι η δυσαρέσκεια προς μια κυβέρνηση φορτωμένη με σκάνδαλα, ακρίβεια και ανακολουθίες αυξάνει!
Φαίνεται τους επικεφαλής του χώρου και τους λοχαγούς δυστυχώς να τους έχει ξεπεράσει η ιστορία. Να έχουνε μείνει απελπιστικά πίσω σε σχέση με τις εξελίξεις και τις απαιτήσεις των καιρών. Σε μεγάλο βαθμό εγκλωβισμένοι στους υποκειμενισμούς τους αδυνατούν να δουν τη μεγάλη εικόνα, το ότι πλέον ζούμε μια νέα ζοφερή πραγματικότητα σε ελλαδικό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο, όπου “οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν μαζί, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι θα είμαστε στο μενού” όπως επεσήμανε πρόσφατα ο Καναδός πρωθυπουργός. Οι μεσαίες! Πόσο μάλλον οι μικρές δυνάμεις -λέμε εμείς- και πόσο μάλιστα τα υποσύνολα των μικρών!
Τη ελλείψει πολιτικής διορατικότητας και τόλμης, υπεύθυνοι με βαρύγδουπους τίτλους, όπως π.χ. “πολιτικού σχεδιασμού”, αρκούνται στη φλυαρία χωρίς να προτείνουν έστω κάποια διαβούλευση. Και όσοι δειλά το ψελίζουν βάζουν τόσες προϋποθέσεις που αν δεν καθίσταται αδύνατη, μόλις που φαίνεται στον ορίζοντα. Αλλοι δε βυζαντινολογούν ψάχνοντας τη διαφορά ανάμεσα σε «ταυτοτική πολιτική» και σε «πολιτική της ταυτότητας» αντί να τολμήσουν ένα βήμα που να οδηγεί έξω από τη στασιμότητα.
Διαβάζουμε και ακούμε φράσεις κλισέ. Οπως “μόνο εμείς έχουμε τη θεσμική και δημοκρατική νοοτροπία να κάνουμε πολιτικά γεγονότα…” ή ” Διεύρυνση σημαίνει αυτόνομη κάθοδος…”. Παρόμοιες έχουν ειπωθεί και πριν τις εκλογές του 2023 από τα ίδια πρόσωπα με τα γνωστά αρνητικά αποτέλεσμα (και θα είναι ό,τι χειρότερο για μας τους απλούς πολίτες και τη χώρα μια επανάληψη τους στις εκλογές του 2027 με ακροδεξιό συμπλήρωμα και με θολά πολιτικά σχήματα ακαθόριστου πολιτικού στίγματος) τους πικρούς καρπούς των οποίων εισπράττουμε τώρα.
Μοιραία το περιεχόμενο τους συντηρεί τον κατακερματισμό των δυνάμεων της προοδευτικής αντιπολίτευσης. Δίνει περιθώρια στο καθεστώς Μητσοτάκη να κυβερνάει εκ του ασφαλούς, σε περιβάλλον ατιμωρησίας για το ίδιο, προσφέρει ζωτικό χώρο για σκάνδαλα, για αλαζονικές και αυταρχικές συμπεριφορές, όπως και περιθώρια στην αντι-πολιτική, σε ανορθολογικές αντιλήψεις και σε μεταφυσικές ιδέες με ακροδεξιές πινελιές, να καλύψουν το πολιτικό κενό που αφήνει.
Οι πολιτικές εξελίξεις εντός και κυρίως εκτός της χώρας είναι ραγδαίες και δραματικές καθώς βιώνουμε το ξαναμοίρασμα του κόσμου, με τις νέες σφαίρες επιρροής να δημιουργούνται βίαια και απροκάλυπτα πλέον και το διεθνές δίκαιο να στέλνεται στο απόσπασμα.
Αλλά “όταν αλλάζουν τα γεγονότα, αλλάζω γνώμη” γράφει ο Αμερικανός ακτιβιστής και δημοσιογράφος Τζόναθαν Ράους και προφανώς αλλάζω και ταχύτητες προσθέτουμε εμείς.
Ευτυχώς φωτεινές εξαιρέσεις υπάρχουν σε όλο το φάσμα της αριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας που φαίνεται να κατανοούν το αυτονόητο και να ομολογούν πως δεν μπορούμε μόνοι μας, δεν μπορούμε όπως πριν, με τα ίδια εργαλεία και τρόπους να αλλάξουμε τα πράγματα. Προτείνουν τη σύγκληση Σοσιαλδημοκρατίας, Ριζοσπαστικής Αριστεράς και Πολιτικής οικολογίας. Λένε, επιτέλους ας σταματήσουμε τους εμφύλιους, ας κάνουμε κάτι καλύτερο από ομάδες διαμαρτυρίας απέναντι στη νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση. Ας δούμε όσα μας ενώνουν για μια νέα προοδευτική προοπτική. Αυτή τη λογική θα αγκαλιάσει ο λαός γιατί κατανοεί πως αυτή υπηρετεί τον ίδιο και όχι “τα καλά και συμφέροντα” μικροομάδων και μύχιες προσωπικές φιλοδοξίες.
Οσους δεν το επιθυμούν τους προκαλούμε να συγκρίνουν τις δικές τους θέσεις, στάσεις και πρακτικές με αυτές των αντίστοιχων πολιτικών δυνάμεων της Ισπανίας και να συγκρίνουν τα αποτελέσματα. Της Ισπανίας με το μηδενικό ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής, με τη σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού, με την υποδειγματική αντιμετώπιση εκεί σύγκρουσης των τρένων, της γενοκτονίας στη Γάζα, της επέμβαση στη Βενεζουέλα, πλήθους άλλων φιλολαϊκών μέτρων και σήμερα που γράφω, με την πρωτοβουλία ενάντια στη μισαλλοδοξία και το ρατσισμό, τη νομιμοποίηση περίπου 500.000 μεταναστών!
Αλλά υπάρχει και το παράδειγμα της Γαλλίας όπου στις εκλογές του Καλοκαιριού του 2024 η αριστερή συμμαχία του Νέου Λαϊκού Μετώπου πήρε την πρώτη θέση με 182 έδρες. Εβαλε φρένο στην ακροδεξιά της Λεπέν, εξέθετε ανεπανόρθωτα το Μακρόν που δεν του έδωσε, ως όφειλε, την πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, που
υποχρέωσε τη νυν κυβέρνηση να αποσύρει το νόμο για τις συντάξεις κλπ.
Καταλήγω πως, όσοι εδώ, στη μικρή και φτωχότερη από τις προαναφερθείσες χώρα μας, λένε πως εμάς “Δεν μας αφορούν τα σενάρια για την κεντροαριστερά” χωρίς καμιά σοβαρή θεωρητική ανάλυση και κυρίως χωρίς επαφή με τα λαϊκά στρώματα, είτε αποτελούν ξένο σώμα στην κεντροαριστερά και αυτό, όπως με την περίπτωση Λοβέρδου δεν θα αργήσει να φανεί είτε κάποιος τους κρατάει είτε πάσχουν από ελιτίστικο υπερεγώ και επιλέγουν τη δική τους μοναχική αλλά αδιέξοδη διαδρομή!
Προοδευτικός, δημοκράτης και αριστερός σήμερα είναι όποιος μιλάει και κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για την ενότητα του χώρου αυτού, γιατί όπως όλα δείχνουν, δεν γίνεται αλλιώς. Οποιος επιζητεί επίμονα και φορτικά, τουλάχιστον να συζητήσει ανοιχτά, με διαφάνεια, με ευαισθησία, με ανιδιοτέλεια και γενναιοψυχία, υπερβαίνοντας ακόμα και εαυτόν, με άμεσο στόχο τη σύγκλιση, με όποια μορφή κριθεί εφικτή και αποτελεσματική, προτάσσοντας τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας, των 4/5 των πολιτών, απέναντι σε προσωπικά ή σε αυτά μιας ιδιοτελούς ομάδας φίλων και παρατρεχάμενων.
Γιατί όπως μας λέει και ο Bernie Sanders από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού : When we stand together we win!
Κώστας Καραγιάννης Φυσικός
