Η οικονομική ενίσχυση των Δήμων, οι θεσμικές αλλαγές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, η ανακύκλωση και η ανάγκη αντιστοίχισης αρμοδιοτήτων και πόρων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 22 Ιουλίου. Ξεχωριστή θέση στην ατζέντα κατείχε η παρουσίαση της πρώτης ολοκληρωμένης επιστημονικής μελέτης για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων, η οποία, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, επιβεβαιώνει τις διαχρονικές διεκδικήσεις της για επαρκή χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης.
Κατά την εισήγησή του, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, αναφέρθηκε στις εξελίξεις γύρω από το σύστημα ανακύκλωσης και ειδικότερα στη λειτουργία του μπλε κάδου. Όπως ανέφερε, μετά από διαδοχικές συναντήσεις με την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, αναμένεται να ξεκινήσει η απόδοση στους Δήμους των πόρων από το τέλος ταφής, που για την περίοδο 2022-2024 ανέρχονται περίπου στα 320 εκατ. ευρώ. Οι πόροι αυτοί προβλέπεται να διατεθούν με τη μορφή εξοπλισμού ανακύκλωσης, ενώ μετά τον Αύγουστο προγραμματίζεται νέα κοινή σύσκεψη όλων των εμπλεκόμενων φορέων για τον καλύτερο συντονισμό των δράσεων.
Στη συνεδρίαση συζητήθηκαν ακόμη οι πρόσφατες αλλαγές στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η ΚΕΔΕ χαιρέτισε τη ρύθμιση ζητημάτων που αφορούν τη λειτουργία των Δήμων μέχρι τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου, ωστόσο διατήρησε τις επιφυλάξεις της για διατάξεις που αφορούν το θεσμικό πλαίσιο μετά το 2029, δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να επιδιώκει τροποποιήσεις. Παράλληλα, θετικά αξιολογήθηκαν ρυθμίσεις όπως η επιμήκυνση της αποπληρωμής δανείων των Δήμων έως τα 35 χρόνια, η δυνατότητα ομαδοποίησης δημοτικών ενοτήτων για συγκεκριμένες δαπάνες και η φορολογική απαλλαγή της ΚΕΔΕ, των ΠΕΔ, της ΕΝΠΕ και των ΔΕΥΑ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ και της ΕΕΤΑΑ για το πραγματικό κόστος άσκησης των αρμοδιοτήτων των Δήμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το συνολικό λειτουργικό κόστος των Δήμων για το 2025 ανέρχεται στα 5,35 δισ. ευρώ, ενώ καταγράφεται συνολικό χρηματοδοτικό κενό που υπερβαίνει τα 2,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, περισσότερο από 1,3 δισ. ευρώ αφορά τις καθημερινές λειτουργικές ανάγκες των Δήμων και επιπλέον πάνω από 1,2 δισ. ευρώ τις ανάγκες συντήρησης και αναβάθμισης των υποδομών τους.
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι Δήμοι καλούνται να αναλαμβάνουν ολοένα περισσότερες αρμοδιότητες – από την πολιτική προστασία και την κοινωνική πολιτική έως τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την κυβερνοασφάλεια – χωρίς να συνοδεύονται από τους αναγκαίους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση εξακολουθεί να διαθέτει περιορισμένη οικονομική αυτοτέλεια σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που δυσχεραίνει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Στη συνεδρίαση συμμετείχε και ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Γιώργος Κώτσηρας, ο οποίος παρουσίασε το νέο πλαίσιο για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι Δήμοι μέσω της αξιοποίησης συστημάτων εποπτείας και της ανάπτυξης κοινών δράσεων ενημέρωσης των πολιτών.
Μετά την παρουσίαση της μελέτης, η ΚΕΔΕ ανακοίνωσε σειρά πρωτοβουλιών για την προώθηση των συμπερασμάτων της, μεταξύ των οποίων η αποστολή της σε όλους τους δημάρχους και τους βουλευτές, καθώς και συναντήσεις με τον πρωθυπουργό, την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα, με στόχο την ενίσχυση της χρηματοδότησης και της θεσμικής θωράκισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Παράλληλα, το Διοικητικό Συμβούλιο επανέλαβε την αντίθεσή του στην επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ χωρίς τη συναίνεση των οικείων Δήμων.
