Δράση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την ανακουφιστική φροντίδα πραγματοποίησε η Σχολή Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) του Γενικού Νοσοκομείου Βέροιας, το πρωί της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου, στην πλατεία Δημαρχείου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανακουφιστικής Φροντίδας.
Στη δράση συμμετείχαν περισσότεροι από 40 σπουδαστές και σπουδάστριες του Α΄ και του Γ΄ εξαμήνου, συνοδευόμενοι από τις καθηγήτριές τους, Αναστασία Κακούλη, Παρασκευή Παρτσιοπούλου, Βιργινία Αναστασίου και Ανθία Μπουτζιώνα.
Με κεντρικό μήνυμα ότι «η ανακουφιστική φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά δικαίωμα κάθε ασθενούς», οι συμμετέχοντες ενημέρωσαν τους πολίτες για τη σημασία της ανακούφισης από τον πόνο και της ολοκληρωμένης υποστήριξης των ασθενών και των οικογενειών τους.
Μέσα από τα μηνύματά τους ανέδειξαν την ανθρώπινη διάσταση της φροντίδας, τονίζοντας ότι «ο πόνος δεν είναι υποχρεωτικός, η ανακούφιση είναι ανθρώπινο δικαίωμα» και ότι «δεν φροντίζουμε μόνο τη νόσο· φροντίζουμε τον άνθρωπο, την οικογένεια, την ψυχή».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαχείριση του πόνου, που συνδέεται με την αξιοπρέπεια, την ηρεμία και την ποιότητα ζωής σε κάθε στάδιο της ασθένειας. Παράλληλα, οι σπουδαστές υπογράμμισαν ότι ο πόνος δεν είναι μόνο σωματικός, μεταφέροντας το μήνυμα: «Ακούμε, κατανοούμε και ανακουφίζουμε τον ψυχικό πόνο».
«Ανακουφιστική φροντίδα σημαίνει ότι κανένας άνθρωπος δεν παλεύει μόνος με την ασθένεια» ήταν ακόμη ένα από τα μηνύματα της δράσης.
ΣΑΕΚ Νοσηλευτικής Γενικού Νοσοκομείου Βέροιας
«Εκπαιδεύουμε τους επαγγελματίες υγείας του αύριο με υψηλή επιστημονική κατάρτιση, ενσυναίσθηση και βαθιά ανθρωπιά».
Παγκόσμια Ημέρα 2026
Σάββατο 10 Οκτωβρίου
Εστίαση: «Διαχείριση του πόνου» (WHPCA).
Πού και πώς παρέχεται
Ο ίδιος ο ασθενής αποφασίζει πού επιθυμεί να φροντιστεί:
- Στο σπίτι του ασθενούς, με εξειδικευμένη υποστήριξη.
- Σε ξενώνες βραχείας νοσηλείας (Hospices).
- Σε μονάδες ημερήσιας φροντίδας.
- Σε ειδικές δομές παροχής ανακουφιστικής φροντίδας σε νοσοκομειακές μονάδες.
- Μέσω εξειδικευμένων ομάδων άμεσης δράσης.
Το τοπίο στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα έγινε η αρχή για τη διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου με τη νομοθεσία: ν. 5007/2022 και ΚΥΑ, ΦΕΚ 3396/19-05-2023. Υπάρχουν κυρίως μεμονωμένες δομές που βασίζονται στην αυτοχρηματοδότηση και τον εθελοντισμό. «Είναι ευθύνη όλων μας να διαδώσουμε την αξία της ανακουφιστικής φροντίδας και να διεκδικήσουμε την καθολική παροχή της από τη δημόσια υγεία».
«Η φροντίδα είναι δικαίωμα όλων των πολιτών σε κάθε στάδιο της νόσου».
Τι είναι η ανακουφιστική φροντίδα
Η ανακουφιστική φροντίδα (Α.Φ.) είναι η εξειδικευμένη, ολιστική φροντίδα που παρέχεται σε άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, καθώς και η στήριξη των οικογενειών τους.
Κύριος στόχος: Η επίτευξη της καλύτερης δυνατής ποιότητας ζωής, με σεβασμό στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου.
Μύθοι και αλήθειες
Μύθος: «Αφορά μόνο το τελικό στάδιο της ζωής».
Αλήθεια: Παρέχεται σε οποιοδήποτε στάδιο της νόσου, από τη στιγμή της διάγνωσης.
Μύθος: «Σημαίνει ότι παραιτούμαστε από τις θεραπείες».
Αλήθεια: Παρέχεται παράλληλα με τις θεραπείες, όπως χημειοθεραπείες, ακτινοβολίες κ.ά.
Διαχείριση πόνου — αντιμετώπιση του «ολικού πόνου»
Ο πόνος δεν είναι μόνο σωματικός. Η φετινή ημέρα εστιάζει στη συνολική ανακούφιση:
- Σωματικός πόνος: Έλεγχος πόνου, δύσπνοιας, ναυτίας και ανεπιθύμητων συμπτωμάτων.
- Ψυχικός πόνος: Διαχείριση φόβου, άγχους και κατάθλιψης.
- Κοινωνικός και πνευματικός πόνος: Στήριξη της οικογένειας και διατήρηση της εσωτερικής γαλήνης.
Ποιοι ασθενείς ωφελούνται;
Ασθενείς που πάσχουν από:
- Ογκολογικά νοσήματα, όπως καρκίνος.
- Νόσο Alzheimer και άνοιες.
- Νόσο του κινητικού νευρώνα (ALS).
- Χρόνιες καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις.
- Νεφρική ανεπάρκεια, κίρρωση, σακχαρώδη διαβήτη κ.ά.
Ο ρόλος του νοσηλευτή
Ο νοσηλευτής αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον ασθενή, την οικογένεια και τη διεπιστημονική ομάδα:
- Αξιολογεί και διαχειρίζεται καθημερινά τα συμπτώματα.
- Παρέχει συναισθηματική στήριξη και φροντίδα.
- Εκπαιδεύει τους φροντιστές για τη φροντίδα στο σπίτι.
- Προασπίζεται τις επιθυμίες του ασθενούς.
Η διεπιστημονική ομάδα
Ιατροί, νοσηλευτές, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, φυσικοθεραπευτές και εργοθεραπευτές συνεργάζονται αρμονικά.
Οφέλη της ανακουφιστικής φροντίδας
- Μείωση άγχους και κατάθλιψης.
- Αύξηση προσδόκιμου και ποιότητας ζωής.
- Ουσιαστική ανακούφιση των φροντιστών.
Ανακουφιστική φροντίδα
Το να ζείτε με μια σοβαρή ασθένεια μπορεί να σας επηρεάσει αρνητικά σωματικά, ψυχολογικά, κοινωνικά και σε πολλές άλλες πτυχές της ζωής σας. Οι απαιτήσεις μπορεί να είναι υπερβολικές. Η ανακουφιστική φροντίδα υπάρχει για να ανακουφίσει τα πολλαπλά βάρη που σχετίζονται με μια σοβαρή ασθένεια.
Τι είναι η ανακουφιστική φροντίδα;
Η ανακουφιστική φροντίδα (Α.Φ.) είναι μια εξατομικευμένη και ολοκληρωμένη φροντίδα και υποστήριξη που παρέχεται στα άτομα που βιώνουν μια σοβαρή, απειλητική ή χρόνια ασθένεια, καθώς και στους οικείους τους.
Κύριος στόχος της είναι η επίτευξη της καλύτερης δυνατής ποιότητας ζωής για τους ασθενείς και την οικογένειά τους.
Ποιοι ασθενείς μπορούν να λάβουν ανακουφιστική φροντίδα;
Ασθενείς που πάσχουν από ασθένειες που περιορίζουν τη ζωή, όπως καρκίνος, νόσος Alzheimer, άνοιες και νόσος του κινητικού νευρώνα, καθώς και από χρόνιες παθήσεις, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού, κίρρωση, σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια κ.ά.
Πότε πρέπει να αναζητήσει κανείς υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας;
Δεν υπάρχει καθορισμένος χρόνος για το πότε θα πρέπει να προσφερθεί σε κάποιον ανακουφιστική φροντίδα. Πολλοί άνθρωποι την επιλέγουν μόλις λάβουν μια σοβαρή διάγνωση. Όσο πιο νωρίς τόσο καλύτερα, ώστε να οργανωθεί έγκαιρα ένα κατάλληλο πλάνο φροντίδας, για να βιώσει ο ασθενής καλύτερα την ασθένειά του και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του.
Πού παρέχεται η ανακουφιστική φροντίδα;
Ο ίδιος ο ασθενής αποφασίζει πού επιθυμεί να φροντιστεί. Συγκεκριμένα, παρέχεται στο σπίτι του ασθενούς, σε ξενώνες βραχείας νοσηλείας, σε μονάδες ημερήσιας φροντίδας, σε δομές παροχής ανακουφιστικής φροντίδας σε νοσοκομειακές μονάδες ή μέσω ομάδων άμεσης δράσης.
Τι προσφέρει η ανακουφιστική φροντίδα;
Πρωταρχικό μέλημα της ανακουφιστικής φροντίδας είναι η ανακούφιση του πόνου και άλλων συμπτωμάτων, όπως ναυτία, δύσπνοια κ.λπ., που ταλαιπωρούν τον ασθενή και δυσκολεύουν τη ζωή του. Προσφέρει επίσης ψυχολογική υποστήριξη στον ασθενή και την οικογένειά του, κοινωνική μέριμνα και πνευματική στήριξη.
Από ποιους παρέχεται η ανακουφιστική φροντίδα;
Η ανακουφιστική φροντίδα προσφέρεται από διεπιστημονική ομάδα εξειδικευμένων λειτουργών υγείας, που συνεργάζονται μεταξύ τους προκειμένου να αναγνωρίσουν σωστά και να διαχειριστούν τις ανάγκες και τις επιθυμίες των ασθενών, καθώς και τα προβλήματα που προκύπτουν από την ασθένεια.
Η ομάδα περιλαμβάνει γιατρούς, νοσηλευτές, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό, φυσικοθεραπευτή, εργοθεραπευτή και άλλους λειτουργούς, κατά περίπτωση.
Η ανακουφιστική φροντίδα παρέχεται ταυτόχρονα με τις θεραπείες του ασθενούς;
Η ανακουφιστική φροντίδα δεν αντικαθιστά τη θεραπεία που ακολουθεί ο ασθενής, αλλά παρέχεται συμπληρωματικά με αυτή. Παρέχεται σε συνδυασμό με θεραπείες, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία.
Ο ασθενής παρακολουθείται από τον θεράποντα γιατρό του και ακολουθεί τις θεραπείες που του συστήνει, ενώ παράλληλα του προσφέρεται ανακουφιστική φροντίδα για την ανακούφιση του πόνου και των δυσάρεστων συμπτωμάτων της νόσου και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του. Η διεπιστημονική ομάδα της ανακουφιστικής φροντίδας συνεργάζεται με τον θεράποντα γιατρό του ασθενούς.
Ποια είναι τα οφέλη της ανακουφιστικής φροντίδας;
Σύμφωνα με το έντυπο, η ανακουφιστική φροντίδα βοηθά στην πρόληψη και την ανακούφιση του πόνου και του «υποφέρειν», καθώς και στην καλύτερη διαχείριση των επιπλοκών της νόσου. Στο ίδιο κείμενο αναφέρεται ότι έρευνες τη συσχετίζουν με μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών, λιγότερο άγχος και κατάθλιψη και αυξημένο ποσοστό ικανοποίησης ασθενών και φροντιστών από την παροχή φροντίδας.
Πώς μπορεί να λάβει κάποιος ανακουφιστική φροντίδα;
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη κεντρικές κρατικές δομές παροχής ολοκληρωμένης ανακουφιστικής φροντίδας, παρότι έχει γίνει η αρχή με την ψήφιση αντίστοιχης νομοθεσίας: ν. 5007/2022 και ΚΥΑ με ΦΕΚ 3396/19-05-2023. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν μόνο μεμονωμένες δομές παροχής ανακουφιστικής φροντίδας, οι οποίες βασίζονται κατά κύριο λόγο στην αυτοχρηματοδότηση και τον εθελοντισμό.
«Είναι ευθύνη όλων μας να διαδώσουμε την εικόνα της ανακουφιστικής φροντίδας και να απαιτήσουμε από το κράτος να μας την παρέχει».
Ποια είναι η φιλοσοφία της ανακουφιστικής φροντίδας;
Όσοι πάσχουν από ασθένειες που περιορίζουν τη ζωή έχουν το δικαίωμα να φροντίζονται με τον τρόπο που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες τους, και αυτό επιδιώκεται.
Το μήνυμα της Dame Cicely Saunders
«Αξίζεις, επειδή υπάρχεις! Αξίζεις μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής σου. Εμείς θα κάνουμε ό,τι μπορούμε όχι μόνο για να σε βοηθήσουμε να πεθάνεις ειρηνικά, αλλά και να ζεις μέχρι να πεθάνεις».
Dame Cicely Saunders, πρωτεργάτρια της ανακουφιστικής φροντίδας στην Αγγλία.
