Επιχορηγήσεις που μπορούν να φτάσουν συνολικά έως και τις 38.500 ευρώ προβλέπει το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», ο επίσημος Οδηγός Εφαρμογής του οποίου δημοσιεύθηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026. Η δράση, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ, απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και καλύπτει εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης παλαιών κατοικιών.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ 2021–2027 και προβλέπει ποσοστά επιδότησης από 70% έως 95%, ανάλογα με το εισόδημα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του δικαιούχου.
Η ενίσχυση μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης, ενώ προβλέπεται πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και άλλες υποστηρικτικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.
Προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες
Βασικός στόχος της δράσης είναι η αξιοποίηση παλαιών κατοικιών, ιδιαίτερα εκείνων που παραμένουν κλειστές και αναξιοποίητες.
Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν τόσο κενές κατοικίες, οι οποίες μετά την ανακαίνιση θα χρησιμοποιηθούν για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια μίσθωση, όσο και παλαιές κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται να μην είχαν χρησιμοποιηθεί κατά τα έτη 2024 και 2025.
Η νέα δράση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά καλύπτει και παρεμβάσεις λειτουργικής ανακαίνισης.
Ποιες εργασίες επιδοτούνται
Στις εργασίες που μπορούν να χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τους όρους της δράσης, παρεμβάσεις όπως η αντικατάσταση κουφωμάτων, η ανακαίνιση κουζίνας, η αλλαγή δαπέδων και άλλες εργασίες βελτίωσης της κατοικίας.
Παράλληλα, προβλέπονται ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις, ώστε τα ακίνητα να αποκτήσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και χαμηλότερες ενεργειακές ανάγκες.
Η χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο επιχορήγησης εργασιών τις 36.000 ευρώ.
Ποιες κατοικίες μπορούν να ενταχθούν
Οι βασικές προϋποθέσεις για τα ακίνητα είναι:
- Να διαθέτουν οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή αντίστοιχο νόμιμο δικαιολογητικό.
- Να έχουν επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με ειδική εξαίρεση έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους υπό προϋποθέσεις.
- Να είναι νόμιμα και να μην έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα.
- Να κατατάσσονται στην ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.
- Να προορίζονται για κύρια κατοικία και όχι για βραχυχρόνια μίσθωση.
Δεν είναι επιλέξιμα ακίνητα που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης ή έχουν ήδη ενταχθεί σε συγκεκριμένες δράσεις ανακαίνισης και ενεργειακής εξοικονόμησης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020.
Τα εισοδηματικά κριτήρια
Τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και την εισοδηματική κατηγορία.
| Νοικοκυριό | Κατηγορία Ι | Κατηγορία ΙΙ |
|---|---|---|
| Άγαμος | 18.000 € | 25.000 € |
| Ζευγάρι χωρίς παιδιά | 25.000 € | 35.000 € |
| Ζευγάρι με 1 παιδί | 30.000 € | 40.000 € |
| Ζευγάρι με 2 παιδιά | 35.000 € | 45.000 € |
| Μονογονεϊκή οικογένεια με 1 παιδί | 28.000 € | 39.000 € |
Για κάθε επιπλέον παιδί προβλέπεται προσαύξηση του εισοδηματικού ορίου κατά 5.000 ευρώ.
Η πρώτη εισοδηματική κατηγορία προβλέπει βασική επιδότηση 80%, η οποία μπορεί να φτάσει το 95%. Στη δεύτερη κατηγορία η επιδότηση ξεκινά από 70% και μπορεί να φτάσει το 85%.
Πρόσθετες προσαυξήσεις προβλέπονται, μεταξύ άλλων, για κατοικίες σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και για νοικοκυριά με άτομα με αναπηρία, υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις.
Τι ισχύει μετά την ανακαίνιση
Οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διατηρήσουν την προβλεπόμενη χρήση της κατοικίας για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Στην περίπτωση εκμίσθωσης, η κατοικία πρέπει να διατίθεται ως κύρια κατοικία, ενώ προβλέπεται σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία χρόνια.
Δεν επιτρέπεται η αξιοποίηση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση κατά την περίοδο των δεσμεύσεων.
Σημαντικό ενδιαφέρον για την Ημαθία
Το νέο πρόγραμμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ιδιοκτήτες παλαιών κατοικιών στη Βέροια, τη Νάουσα, την Αλεξάνδρεια και τις κοινότητες της Ημαθίας.
Στις τρεις πόλεις, αλλά και σε αρκετούς οικισμούς, υπάρχουν παλαιά σπίτια και διαμερίσματα που χρειάζονται εκτεταμένες εργασίες για να επανέλθουν σε χρήση.
Η δυνατότητα χρηματοδότησης τόσο της ανακαίνισης όσο και της ενεργειακής βελτίωσης μπορεί να συμβάλει στην αξιοποίηση αυτών των ακινήτων και στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών για ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια ενοικίαση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι πρόσθετες προσαυξήσεις για κατοικίες σε ορεινές περιοχές, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια που προβλέπει ο Οδηγός.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι
Η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής επιτρέπει στους ιδιοκτήτες να εξετάσουν τις προϋποθέσεις και να προετοιμάσουν τα απαραίτητα στοιχεία για τη συμμετοχή τους.
Η έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας και η οριστική υποβολή αίτησης υπαγωγής αποτελούν διακριτά στάδια της διαδικασίας. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ακολουθήσουν τις προθεσμίες και τις οδηγίες της αρμόδιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Η επιδότηση δεν χορηγείται αυτόματα σε κάθε ιδιοκτήτη παλαιού ακινήτου, καθώς απαιτείται να πληρούνται τόσο τα εισοδηματικά όσο και τα τεχνικά και ιδιοκτησιακά κριτήρια του προγράμματος.
