Σημαντικό βήμα στις διαπραγματεύσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της περιόδου 2028–2034 πραγματοποιήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τους υπουργούς Γεωργίας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταλήγουν σε κοινή διαπραγματευτική θέση για βασικές πτυχές του νέου πλαισίου αγροτικής στήριξης. Οι εξελίξεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον αγροτικό κόσμο της Ημαθίας, καθώς συνδέονται με το μέλλον των ενισχύσεων, την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού και την αντιμετώπιση των κινδύνων στην παραγωγή.
Η συμφωνία επιτεύχθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2026, στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ την Τρίτη 27 Οκτωβρίου το ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις της.
Η νέα ΚΑΠ θα καλύπτει την επταετία 2028–2034 και θα καθορίσει το πλαίσιο χρηματοδότησης και στήριξης των Ευρωπαίων αγροτών για τα επόμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο οι ενεργοί αγρότες και η εισοδηματική στήριξη
Μία από τις βασικές κατευθύνσεις της συμφωνίας αφορά τη διατήρηση των εργαλείων εισοδηματικής στήριξης, με μεγαλύτερη στόχευση προς τους παραγωγούς που ασκούν πραγματική γεωργική δραστηριότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η καθιέρωση υποχρεωτικού ορισμού του ενεργού γεωργού από κάθε κράτος-μέλος, προκειμένου οι ενισχύσεις να κατευθύνονται με σαφέστερα κριτήρια στους παραγωγούς.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη στήριξη των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και στη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για την εγκατάσταση νέων αγροτών.
Η ανανέωση των γενεών στον πρωτογενή τομέα αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες, καθώς η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και οι δυσκολίες εισόδου νέων ανθρώπων στη γεωργία απασχολούν πολλές ευρωπαϊκές αγροτικές περιοχές.
Περίπου 294 δισ. ευρώ στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο
Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπεται ελάχιστο ποσό περίπου 293,7 δισ. ευρώ για την εισοδηματική στήριξη των αγροτών και τις σχετικές παρεμβάσεις στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Το ποσό αποτελεί μέρος της πρότασης για τον πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν συνιστά ακόμη οριστική χρηματοδοτική κατανομή.
Τα ακριβή κονδύλια που θα διατεθούν στην Ελλάδα, όπως και οι επιμέρους όροι χορήγησης των ενισχύσεων, θα καθοριστούν μετά την ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων και τη διαμόρφωση του εθνικού πλαισίου εφαρμογής.
Μεγαλύτερη έμφαση στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατεύθυνση για ενίσχυση των μηχανισμών διαχείρισης κινδύνων και αντιμετώπισης κρίσεων στον αγροτικό τομέα.
Στις συζητήσεις περιλαμβάνονται εργαλεία που θα μπορούν να αξιοποιούνται για τη στήριξη παραγωγών οι οποίοι πλήττονται από ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές και άλλες σοβαρές διαταραχές της αγροτικής παραγωγής.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ημαθία, όπου οι παραγωγοί ροδάκινων, νεκταρινιών, κερασιών, μήλων και άλλων καλλιεργειών αντιμετωπίζουν συχνά ζημιές από παγετούς, χαλαζοπτώσεις και έντονα καιρικά φαινόμενα.
Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί οι ειδικοί μηχανισμοί αποζημίωσης ή οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους στην Ελλάδα.
Δεν έχει ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία
Παρά τη σημασία της συμφωνίας, πρέπει να διευκρινιστεί ότι δεν πρόκειται για οριστική έγκριση της νέας ΚΑΠ.
Η συμφωνία αφορά τη διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συγκεκριμένες πτυχές του προτεινόμενου πλαισίου. Για την τελική διαμόρφωση της πολιτικής απαιτείται η συνέχιση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας, με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της οριστικής χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028–2034.
Για τους Έλληνες παραγωγούς, συνεπώς, δεν αλλάζει άμεσα το σημερινό καθεστώς ενισχύσεων. Οι αποφάσεις που θα ακολουθήσουν θα καθορίσουν το ύψος, τους δικαιούχους και τους όρους καταβολής των αγροτικών ενισχύσεων από το 2028 και μετά.
