Μια σπουδαία διάλεξη πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στο “Υπόγειο της Μνήμης” του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας. Η Ιόλη Βιγγοπούλου παρουσίασε το θέμα με τίτλο «Ευρωπαίοι Περιηγητές στη Μακεδονία: διαδρομές περιπετειώδεις», το οποίο εντάσσεται στη σειρά διαλέξεων “Collectanea”.
«Οι Ευρωπαίοι περιηγητές οι οποίοι, από τον 16ο έως και τον 19ο αιώνα, ταξίδεψαν στα εδάφη της Μακεδονίας διανύουν μια περιπετειώδη καμπύλη επισκεψιμότητας. Τους πρώιμους αιώνες του περιηγητισμού, περισσότερο αναγκαστικά ή τυχαία διέσχισαν χερσαίους δρόμους στην περιοχή. Αργότερα, οι αρχαιοδιφικές τους αναζητήσεις τους φέρνουν αντιμέτωπους με την ομιχλώδη αρχαιολόγηση του χώρου. Τέλος εξαπλώνουν, κάτω από τον επενδύτη του περιηγητή, την ανάμειξή τους στο αναβράζον πολιτικό γίγνεσθαι».
Την εκδήλωση διοργάνωσαν οι Φίλοι του Πολυκεντρικού Μουσείου των Αιγών και του Δικτύου του & η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας.
Ο πρόεδρος των Φίλων του Πολυκεντρικού Μουσείου των Αιγών και του Δικτύου του, Γιώργος Λιόλιος απηύθυνε χαιρετισμό καλωσορίζοντας τους επισκέπτες και την φίλη, φίλη των μουσείων της Ημαθίας και του συλλόγου, σύγχρονη περιηγήτρια και ομιλήτρια, Ιόλη Βιγγοπούλου, η οποία συνδέεται στενά συναισθηματικά με την πόλη μας κι αφιέρωσε όλη την επιστημονική της διαδρομή στο θέμα της Ταξιδιωτικής Γραμματείας.
Ο κ. Λιόλιος μετά από μία σύντομη αναφορά στο βιογραφικό της ομιλήτριας, αναφέρθηκε στο θέμα της διάλεξης. «Γιατί άραγε η Μακεδονία σπανίζει στην Ταξιδιωτική Γραμματεία?».Ο ίδιος που έχει ασχοληθεί με τον περιηγητισμό στην περιοχή της Βέροιας επεσήμανε δύο λόγους. Ο ένας είναι ότι από τα μέσα του 15ου αιώνα, κυρίως τον 16ο μέχρι τον 20ο , η Μακεδονία δεν ήταν στις γνωστές οδούς των περιηγητών και εάν εξαιρεθούν δυο τρεις περιοχές της Μακεδονίας, τα αρχαία κατάλοιπά της δεν ήταν ορατά.
Με τον ιδιαίτερο τρόπο της η Ιόλη Βιγγοπούλου μας ταξίδεψε από τον 15ο έως τον 20ο αιώνα, σε κείμενα ταξιδιωτικά, χρονικά που έγραψαν Δυτικοευρωπαίοι που ταξίδεψαν και κατέγραψαν σε έντυπη μορφή, όχι χειρόγραφα, και εικόνες περιηγητών.
Ξεκίνησε αναλύοντας τον τίτλο της διάλεξης. «Γιατί Ευρωπαίοι περιηγητές κι όχι περιηγητές? Γιατί η Ευρωπαίοι αυτήν την μεγάλη περίοδο (μετά από δύο μεγάλα γεγονότα, την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και την εφεύρεση της τυπογραφίας) που ταξιδεύουν από την Δύση προς την Ανατολική Μεσόγειο, προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ταξιδεύουν για να γνωρίζουν αυτό το μεγάλο άγνωστο, ταξιδεύουν για λόγους προσκυνηματικούς, εμπορικούς. Αυτό το ταξίδι δείχνει πως οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν την Ανατολή, πως βλέπουν την Ανατολή, τι προβάλουν στην Ανατολή και τι επιδιώκουν? Μιλάμε μόνο για Δυτικοευρωπαίους (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Βοημία, Κάτω Χώρες κτλ) που ταξιδεύουν για διπλωματικούς λόγους κι όχι Ρώσους που ήταν συνήθως προσκυνητές. Οι δρόμοι είτε είναι θαλασσινοί είτε από την ενδοχώρα που οδηγούν στην πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας». Αναφέρθηκε στις φάσεις του ταξιδιού των περιηγητών που ήταν ενός ανώτατου μορφωτικού επιπέδου (το όραμα, την προετοιμασία, το ταξίδι και την συγγραφή του χρονικού και οι συλλογές), στην μελέτη τους που θέλει έρευνα (ποιος είναι, πότε δημοσιεύθηκε το χρονικό του, εάν είναι έγκυρο, εάν υπάρχει λογοκλοπή, εάν πρωτοτυπεί κτλ), στα ενδιαφέροντα των Ευρωπαίων περιηγητών (η ορθόδοξη πραγματικότητα, η αρχαιολατρία, αρχαιομανία, αρχαιοθηρία, ο καθημερινός βίος, το διπλωματικό τοπίο και το καθ’ αυτό το τοπίο». Έπειτα αναφέρθηκε σε όσους συνέθεσαν περιηγητικά έργα και με την προβολή εικόνων έδωσε παραδείγματα.
Βιογραφικό ομιλήτριας
Η Ιόλη Βιγγοπούλου γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου Αθηνών, διπλωματούχος της Σχολής Ξεναγών Αθηνών και της Ecole du Louvre και Διδάκτωρ Ιστορίας από το Πανεπιστήμιο της Σορβόνης, εργάστηκε, σχεδόν τρεις δεκαετίες, ως Ερευνήτρια στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, με γνωστικό αντικείμενο την ταξιδιωτική γραμματεία και την εικονογράφηση των περιηγητικών έργων. Oι μελέτες, οι δημοσιεύσεις (περισσότερες από 200) και η συνεργασία της και με άλλους φορείς, στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Μουσεία, Βιβλιοθήκες, Πανεπιστήμια, Υπουργεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Εκπαίδευση, Πολιτιστικές Εταιρείες και Ιδρύματα, Οικολογικές Οργανώσεις, EPΑ, UNESCO, κ.α.) αφορούν θέματα νοοτροπιών, τοπικής ιστορίας, ιστορικής και πολιτιστικής γεωγραφίας, κοινωνικής ιστορίας και πολιτισμού του νεότερου ελληνισμού καθώς και διαχρονικά ζητήματα πολιτισμικής ταυτότητας. Στις δραστηριότητές της επίσης, συγκαταλέγονται διαλέξεις και ξεναγήσεις ιστορικού και αρχαιολογικού περιεχομένου, στον ευρύτερο χώρο του ελληνικού πολιτισμού. Ασχολείται με την ταξιδιωτική φωτογραφία με ελληνικές και διεθνείς συμμετοχές.
