Γράφει η Αποστολία Δεμερτζή – Κοινωνική λειτουργός του «Έρασμου»
Οι πρόσφατες ειδήσεις σχετικά με την αυτοκτονία νεαρών κοριτσιών συγκλόνισαν την κοινωνία και άνοιξαν ξανά μια δύσκολη, αλλά απαραίτητη συζήτηση: πόσο πραγματικά ακούμε τους νέους ανθρώπους όταν υποφέρουν;
Πίσω από κάθε τέτοια τραγωδία δεν υπάρχει μία μόνο αιτία. Υπάρχουν συναισθήματα που έμειναν ανομολόγητα, πιέσεις που συσσωρεύτηκαν, φόβοι που δεν βρήκαν χώρο να εκφραστούν. Η εφηβεία και η νεότητα είναι περίοδοι έντονων αλλαγών. Οι νέοι προσπαθούν να κατανοήσουν τον εαυτό τους, να νιώσουν αποδοχή, να αντέξουν τις απαιτήσεις του σχολείου, της κοινωνίας, των κοινωνικών δικτύων και συχνά μιας καθημερινότητας που μοιάζει ασφυκτική.
Μαθαίνουν να κρύβουν την πίεση πίσω από ένα χαμόγελο, να μην ενοχλούν, να αντέχουν. Όμως η ψυχική εξάντληση δεν φαίνεται πάντα. Μπορεί να κρύβεται πίσω από τη σιωπή, την απομόνωση, την αλλαγή συμπεριφοράς ή ακόμη και πίσω από μια φαινομενικά φυσιολογική καθημερινότητα, τα οποία πολλές φορές περνούν απαρατήρητα από το περιβάλλον τους.
Η κοινωνία συχνά αντιμετωπίζει την ψυχική υγεία με αμηχανία. Ακόμη υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν την κατάθλιψη υπερβολή, το άγχος αδυναμία ή την ψυχοθεραπεία πολυτέλεια. Αυτές οι αντιλήψεις κάνουν πολλούς νέους να φοβούνται να ζητήσουν βοήθεια. Κι όμως, η ψυχική υγεία είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική.
Δεν χρειάζεται να έχουμε όλες τις απαντήσεις για να σταθούμε δίπλα σε κάποιον. Μερικές φορές αρκεί μια ειλικρινής ερώτηση: «Είσαι πραγματικά καλά;». Αρκεί να ακούσουμε χωρίς κριτική, χωρίς βιασύνη, χωρίς να μειώσουμε τον πόνο του άλλου. Η πρόληψη ξεκινά από την παρουσία, την κατανόηση και τη δυνατότητα ενός ανθρώπου να νιώσει ότι δεν είναι μόνος.
Είναι σημαντικό τα σχολεία, οι οικογένειες και οι κοινωνικοί φορείς να επενδύσουν περισσότερο στην ψυχική υποστήριξη των νέων. Η ενημέρωση, η πρόσβαση σε ειδικούς ψυχικής υγείας και η δημιουργία ασφαλών χώρων έκφρασης δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη.
Κάθε χαμένη ζωή μάς υπενθυμίζει ότι πίσω από τις ειδήσεις υπάρχουν άνθρωποι, όνειρα και ιστορίες που δεν πρόλαβαν να συνεχιστούν. Και ίσως το σημαντικότερο που μπορούμε να κάνουμε ως κοινωνία είναι να μάθουμε να μιλάμε πιο ανοιχτά για την ψυχική υγεία, πριν η σιωπή γίνει αβάσταχτη.
Αν κάποιος γύρω μας δυσκολεύεται, η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική. Στην Ελλάδα λειτουργεί η γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία 1018, διαθέσιμη για όσους χρειάζονται άμεση υποστήριξη.
Η ψυχική υγεία χρειάζεται κατανόηση, στήριξη, διάλογο. Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αποδεχθεί καθοριστική για τη ζωή ενός ανθρώπου. Κάθε άνθρωπος αξίζει να νιώθει ότι δεν είναι μόνος απέναντι στις δυσκολίες που βιώνει.
