Σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων, στις ρυθμίσεις οφειλών και στη διαδικασία των πλειστηριασμών προωθεί το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με νέο νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 7 Οκτωβρίου 2026.
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, από τις οποίες οι οκτώ αφορούν την προστασία των δανειοληπτών και οι υπόλοιπες οκτώ τη λειτουργία, τη διαφάνεια και την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστών ως servicers.
Οι αλλαγές ενδιαφέρουν άμεσα νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις της Ημαθίας που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποπληρωμή δανείων ή βρίσκονται σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά την προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί από έναν οφειλέτη προκειμένου να συμφωνηθεί απευθείας διμερής ρύθμιση.
Με το νέο πλαίσιο προβλέπεται ότι η προκαταβολή δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 15% της οφειλής.
Σύμφωνα με το υπουργείο, μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούσε το 30% ή έφτανε ακόμη και στο 50%.
Η θέσπιση ανώτατου ορίου αποσκοπεί στη διευκόλυνση των δανειοληπτών που επιθυμούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους, αλλά αδυνατούν να καταβάλουν μεγάλα ποσά ως αρχική πληρωμή.
Υποχρεωτική πρόταση πριν από τον πλειστηριασμό
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τους πλειστηριασμούς.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, τρεις μήνες πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλλει στον οφειλέτη πρόταση ρύθμισης.
Η πρόταση θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του δανειολήπτη.
Οι προτάσεις θα υποβάλλονται εγγράφως, ενώ σε περίπτωση απόρριψης της ρύθμισης θα απαιτείται έγγραφη αιτιολόγηση.
Η ρύθμιση αυτή δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι πλειστηριασμοί, αλλά ότι εισάγεται υποχρεωτικό στάδιο αναζήτησης λύσης πριν από τη διενέργειά τους.
Απάντηση μέσα σε τρεις μήνες
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης συγκεκριμένες προθεσμίες για τη διαδικασία διμερούς ρύθμισης.
Ο πιστωτής θα υποχρεούται να απαντά στο αίτημα του οφειλέτη μέσα σε τρεις μήνες, ενώ ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι παρατεταμένες διαπραγματεύσεις και να υπάρχουν σαφή χρονικά όρια για την εξέταση των αιτημάτων ρύθμισης.
Προστασία για όσους πληρώνουν κανονικά
Ξεχωριστή πρόβλεψη αφορά τους οφειλέτες που έχουν ήδη συμφωνήσει ρύθμιση και τηρούν τις υποχρεώσεις τους.
Όσο η ρύθμιση παραμένει ενεργή και εξυπηρετείται κανονικά, θα απαγορεύονται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού.
Σε περίπτωση παραβίασης των απαγορεύσεων, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η σχετική πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη.
Επιπλέον, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Για τις παραβάσεις προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Δικαίωμα πλήρους ενημέρωσης για το χρέος
Μια ακόμη παρέμβαση αφορά τη διαφάνεια στον υπολογισμό των οφειλών.
Ο δανειολήπτης θα αποκτά ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη ενημέρωση για το χρέος του, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων, του ιστορικού πληρωμών, του κεφαλαίου, των τόκων, των επιτοκίων και των πρόσθετων χρεώσεων.
Τα στοιχεία θα πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες.
Εάν παρέλθει η προθεσμία χωρίς να δοθούν πλήρως τα ζητούμενα στοιχεία, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την εκπλήρωση της υποχρέωσης ενημέρωσης.
Αυστηρότερος έλεγχος στους servicers
Το νομοσχέδιο ενισχύει παράλληλα τις υποχρεώσεις διαφάνειας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν ετησίως στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια δανείων που διαχειρίζονται, τα οικονομικά τους αποτελέσματα και τον τρόπο αντιμετώπισης των παραπόνων των δανειοληπτών.
Επιπλέον, θα υποβάλλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος ετήσια σχέδια στρατηγικής διαχείρισης των απαιτήσεων.
Για συγκεκριμένες τιτλοποιήσεις με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου προβλέπονται ανεξάρτητοι διαχειριστικοί έλεγχοι.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για την Ημαθία
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αφορούν και τους δανειολήπτες της Βέροιας, της Νάουσας, της Αλεξάνδρειας και της υπόλοιπης Ημαθίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν για νοικοκυριά με στεγαστικά δάνεια, επαγγελματίες με παλαιές τραπεζικές υποχρεώσεις και επιχειρήσεις που προσπαθούν να πετύχουν βιώσιμες ρυθμίσεις.
Η θέσπιση πλαφόν στην προκαταβολή, οι υποχρεωτικές προτάσεις πριν από τους πλειστηριασμούς και οι σαφείς προθεσμίες απάντησης αποτελούν τις βασικές αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν πρακτικά τη διαπραγμάτευση των οφειλετών με τους πιστωτές τους.
Ωστόσο, οι νέες διατάξεις δεν προβλέπουν αυτόματη διαγραφή των κόκκινων δανείων ούτε γενική αναστολή των πλειστηριασμών.
Μέχρι 22 Οκτωβρίου η διαβούλευση
Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου 2026, στις 10 το πρωί.
Στόχος του υπουργείου είναι η εισαγωγή του στη Βουλή και η ψήφισή του την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.
Μέχρι την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας, οι νέες προβλέψεις παραμένουν προτεινόμενες ρυθμίσεις και δεν πρέπει να θεωρούνται ήδη ισχύοντες κανόνες.
