Σημαντικές διευκολύνσεις για τους παραγωγούς και τους επαγγελματίες πωλητές των λαϊκών αγορών προβλέπει το νέο πλαίσιο για το υπαίθριο εμπόριο, την εφαρμογή του οποίου αποσαφηνίζει εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης. Οι αλλαγές αφορούν την αδειοδότηση, τη διάθεση εποχικών θέσεων, τη δυνατότητα συμμετοχής σε απογευματινές λαϊκές αγορές και τη μείωση της γραφειοκρατίας.
Τις νέες διευκρινίσεις παρουσίασε την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 το Υπουργείο Ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η καλύτερη λειτουργία των λαϊκών αγορών, η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η διευκόλυνση τόσο των πωλητών όσο και των καταναλωτών.
Οι ρυθμίσεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ημαθία, όπου σημαντικός αριθμός αγροτών διαθέτει τα προϊόντα του μέσω των λαϊκών αγορών της Βέροιας, της Νάουσας, της Αλεξάνδρειας και άλλων περιοχών.
Δυνατότητα συμμετοχής σε πρωινή και απογευματινή λαϊκή αγορά
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η δυνατότητα των παραγωγών και των επαγγελματιών πωλητών να δραστηριοποιούνται την ίδια ημέρα τόσο σε πρωινή όσο και σε διαφορετική απογευματινή λαϊκή αγορά.
Με τον τρόπο αυτό, οι πωλητές αποκτούν περισσότερες δυνατότητες διάθεσης των προϊόντων τους, ενώ οι καταναλωτές που εργάζονται τις πρωινές ώρες θα μπορούν να εξυπηρετούνται ευκολότερα, όπου λειτουργούν απογευματινές αγορές.
Η ρύθμιση δημιουργεί νέες προοπτικές και για τους δήμους της Ημαθίας, εφόσον προχωρήσουν στη δημιουργία ή λειτουργία αντίστοιχων αγορών.
Έως 10% των θέσεων για εποχικούς παραγωγούς
Ιδιαίτερη σημασία για τις αγροτικές περιοχές έχει η δυνατότητα διάθεσης έως και του 10% των θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς για την κάλυψη εποχικών αναγκών.
Οι θέσεις αυτές μπορούν να παραχωρούνται για χρονικό διάστημα έως έξι μηνών ανά παραγωγό.
Η διαδικασία απλουστεύεται, καθώς μετά την υποβολή της αίτησης και τη δημοσιοποίησή της για 48 ώρες, η θέση μπορεί να αποδίδεται απευθείας εφόσον δεν υπάρχει άλλος ενδιαφερόμενος.
Σε περίπτωση περισσότερων ενδιαφερομένων, προβλέπεται ηλεκτρονική κλήρωση.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους παραγωγούς εποχικών φρούτων και λαχανικών της Ημαθίας, καθώς μπορεί να διευκολύνει την απευθείας διάθεση της παραγωγής τους κατά την περίοδο συγκομιδής.
Ταχύτερη έκδοση αδειών και λιγότερη γραφειοκρατία
Το νέο πλαίσιο προβλέπει απλούστερες διαδικασίες αδειοδότησης των παραγωγών πωλητών, με στόχο την ταχύτερη ολοκλήρωση των αιτήσεων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Ανάπτυξης, η άδεια παραγωγού μπορεί να χορηγείται εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Παράλληλα, αποσαφηνίζονται ζητήματα που αφορούν τις ψηφιακές άδειες, τη συνέχιση της δραστηριότητας των πωλητών και τις διαδικασίες καταχώρισης των στοιχείων τους.
Τι προβλέπεται για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ
Σημαντική διευκόλυνση προβλέπεται και για τους παραγωγούς που αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην έκδοση ή την υποβολή της δήλωσης ΟΣΔΕ.
Όταν η καθυστέρηση δεν οφείλεται στον ίδιο τον παραγωγό, παρέχεται η δυνατότητα προσωρινής προσκόμισης υπεύθυνης δήλωσης, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της σχετικής εγκυκλίου.
Η πρόβλεψη έχει ιδιαίτερη σημασία για τους αγρότες της Ημαθίας, καθώς η δήλωση ΟΣΔΕ αποτελεί βασικό δικαιολογητικό για τη δραστηριοποίησή τους ως παραγωγών πωλητών.
Η δυνατότητα προσωρινής υπεύθυνης δήλωσης δεν καταργεί την υποχρέωση προσκόμισης των απαιτούμενων στοιχείων όταν αυτά καταστούν διαθέσιμα.
Δυνατότητα δημιουργίας λαϊκών αγορών αποκλειστικά για παραγωγούς
Το πλαίσιο δίνει επίσης στους δήμους τη δυνατότητα δημιουργίας λαϊκών αγορών στις οποίες θα συμμετέχουν αποκλειστικά παραγωγοί.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η απευθείας διάθεση αγροτικών προϊόντων, περιορίζοντας τους ενδιάμεσους κρίκους της εμπορικής αλυσίδας.
Για την Ημαθία, με την έντονη παραγωγή φρούτων και αγροτικών προϊόντων, η δυνατότητα αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης σε τοπικό επίπεδο.
Ωστόσο, η πρόβλεψη του νόμου δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποφασιστεί η δημιουργία νέας λαϊκής αγοράς παραγωγών σε κάποιον από τους τρεις δήμους.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για πωλητές και καταναλωτές
Οι νέες διευκρινίσεις μπορούν να διευκολύνουν την πρόσβαση περισσότερων παραγωγών στις λαϊκές αγορές, να περιορίσουν διοικητικές καθυστερήσεις και να προσφέρουν περισσότερες επιλογές στους καταναλωτές.
Για τους παραγωγούς της Ημαθίας, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εποχικές θέσεις και η απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα διάθεσης της αγροτικής παραγωγής.
Αντίστοιχα, η λειτουργία απογευματινών αγορών μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες εμπορικές ευκαιρίες, εφόσον υπάρξουν οι αναγκαίες αποφάσεις από τους αρμόδιους φορείς.
Διευκρινίζεται ότι η ανακοίνωση της 18ης Οκτωβρίου δεν αφορά την ψήφιση νέου νόμου, αλλά την εφαρμογή και εξειδίκευση ρυθμίσεων που θεσπίστηκαν τον Απρίλιο του 2026. Η σχετική εγκύκλιος της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου φέρει ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2026.
Επιπλέον, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η απουσία πωλητή επί 20 ημέρες ετησίως από συγκεκριμένη θέση μπορεί να θεωρηθεί σιωπηρή παραίτηση, με δικαίωμα ένστασης εντός 15 ημερών. Προβλέπει επίσης ειδικούς κανόνες μεταβίβασης αδειών λόγω θανάτου και δυνατότητα μείωσης ή απαλλαγής από τέλη σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας.
