Στην επέτειο του θανάτου του, εκείνον τον Ιούνιο του 323 π.Χ., όταν ο Μέγας Αλέξανδρος άφηνε την τελευταία του πνοή στη Βαβυλώνα, ένα μικρό φως γνώσης άναψε φέτος από τη γη των Αιγών και ταξιδεύει πια σε όλον τον κόσμο. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας παρουσίασε στο Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών το «Εικονικό Μουσείο Μέγας Αλέξανδρος: από τις Αιγές στην Οικουμένη» — ένα τολμηρό εγχείρημα που φιλοδοξεί να καταργήσει σύνορα και αποστάσεις, φέρνοντας τον θρύλο του μεγάλου στρατηλάτη στις οθόνες κάθε σπιτιού.
Πρόκειται για μια διαδικτυακή πύλη, έργο που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ 2014-2020», και προσφέρει στον επισκέπτη την ευκαιρία να ακολουθήσει τον Αλέξανδρο στην ιστορία και τον μύθο. Από τα ιερά ανάκτορα των Αιγών μέχρι τα βάθη της Ασίας, ο Αλέξανδρος ανασαίνει ξανά μέσα από βίντεο, εικόνες και μαρτυρίες, συνθέτοντας μια αφήγηση της πορείας του και των ιστορικών εξελίξεων που γέννησαν την Ελληνιστική Οικουμένη.
Η παρουσίαση άνοιξε με τον χαιρετισμό της αναπληρώτριας προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, Δρ Γεωργίας Στρατούλη, η οποία στάθηκε στη σημασία αυτής της καινοτόμου πρωτοβουλίας: «Η πύλη αυτή δεν είναι απλώς μια βάση δεδομένων· είναι ένας ζωντανός τόπος γνώσης που φέρνει εκθέματα εκατοντάδων μουσείων, φωτογραφίες, βίντεο και αφηγήσεις από τόπους που το βήμα του Αλέξανδρου αντήχησε αιώνες πριν. Εκθέματα που δεν θα μπορούσαν να συνυπάρξουν ποτέ σε έναν φυσικό χώρο, συναντώνται εδώ, καταργώντας αποστάσεις και χρόνους.»
Στο επίκεντρο του εικονικού μουσείου βρίσκεται μια τριπλή εμπειρία: μια συνοπτική διαδραστική αφήγηση στο πρώτο επίπεδο· ένα πλούσιο δεύτερο επίπεδο με πολυμεσικά αντικείμενα, οργανωμένα σε επτά θεματικές ενότητες· κι ένα τρίτο επίπεδο, μια ψηφιακή βιβλιοθήκη, γεμάτη κείμενα, σπάνιες εικόνες, βιβλιογραφία και ψηφιακά παιχνίδια που προσφέρουν νέους δρόμους εξερεύνησης.
Στη βραδιά ακούστηκε και η μουσική που συνέθεσε ειδικά για το εγχείρημα ο Δημήτρης Μυστακίδης, ντύνοντας με ήχους το ταξίδι του Αλέξανδρου, σαν ένας αχνός απόηχος από τις σάλπιγγες του στρατού του.
Συγκινητική ήταν η αφήγηση του φωτογράφου-περιηγητή Πάρη Γαβριηλίδη, ο οποίος μετέφερε το κοινό στα βάθη του Ουζμπεκιστάν και του Τατζικιστάν, εκεί που το αποτύπωμα του Αλέξανδρου παραμένει ζωντανό. «Ένα ταξίδι 32 ημερών, σε χώρες που δεν γνωρίζουν την ελληνική λαλιά, μα κρατούν τον Αλέξανδρο ως ήρωα. Ακόμη και σήμερα, δίνουν το όνομά του στα παιδιά τους. Συνάντησα ανθρώπους που δηλώνουν απόγονοί του· σε κάποια πρόσωπα έβλεπες κάτι γνώριμο, ένα ίχνος ελληνικό», εκμυστηρεύτηκε ο φωτογράφος, μεταφέροντας στιγμές συγκίνησης από τις αφηγήσεις των ντόπιων.
Η γυναίκα που οραματίστηκε το Εικονικό Μουσείο, η Δρ Αγγελική Κοτταρίδη, επίτιμη έφορος αρχαιοτήτων και πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Πολυκεντρικού Μουσείου των Αιγών, μίλησε με συγκίνηση για την ιδέα που έγινε πράξη μετά από πολυετή προσπάθεια: «Είναι το πιο δύσκολο και πιο αγαπημένο μου έργο, ακόμη κι από το Ανάκτορο. Ήταν εξαιρετικά περίπλοκο να συγκεντρωθεί οπτικό υλικό από τόσα μουσεία, σε τόσες χώρες. Ο Αλέξανδρος δεν ήταν μόνο στρατηλάτης, ήταν μέγας πολιτικός και οξυδερκής οικονομολόγος. Η κληρονομιά του ξεπερνά τα σύνορα, και το μουσείο αυτό το αποδεικνύει.»
Η βραδιά έκλεισε με την προβολή της ταινίας που συμπυκνώνει την αφήγηση του εικονικού μουσείου — μια σιωπηλή υπόκλιση στον μύθο που, αν και έφυγε νέος, δεν σταμάτησε ποτέ να πορεύεται μαζί με την Ιστορία.
Έτσι, μέσα από την τεχνολογία, ο Μέγας Αλέξανδρος ξεκινά ένα νέο ταξίδι· κι αυτή τη φορά, η Οικουμένη τον υποδέχεται χωρίς σύνορα, μέσα από το φως της γνώσης και την αδιάκοπη δίψα του ανθρώπου να τον συναντήσει ξανά.
Το «Εικονικό Μουσείο Μέγας Αλέξανδρος: από τις Αιγές στην Οικουμένη» θα είναι προσβάσιμο από την Δευτέρα 30 Ιουνίου 2025 στην ιστοσελίδα https://alexanderthegreatmuseum.gr/
