Την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026 ξεκινά στη Νάουσα το κορυφαίο και μοναδικό δρώμενο της πόλης, το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες» ή «Μπούλες», το οποίο αποτελεί τον πυρήνα και το επίκεντρο της Ναουσαίικης Αποκριάς, διαφοροποιώντας την από κάθε άλλη αποκριάτικη εκδήλωση της χώρας.
Το έθιμο, που τελείται αποκλειστικά στη Νάουσα κατά την περίοδο της Αποκριάς, προβάλλει με αυθεντικό και αδιαπραγμάτευτο τρόπο την τοπική παράδοση, τον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη. Η πιστή τήρηση του εθιμικού, η αυστηρή δομή και η υψηλή αισθητική του δρώμενου αποτελούν στοιχεία που διαφυλάσσονται με σεβασμό από γενιά σε γενιά.
Το πρόγραμμα της Κυριακής 15 Φεβρουαρίου 2026
Η έναρξη του εθίμου πραγματοποιείται το πρωί της Κυριακής στις 10:00, στο παραδοσιακό κτίριο του Ομίλου «Γενίτσαροι και Μπούλες», στο πρώην σησαμοτριβείο «Μάκη», στην περιοχή «Μπατάνια». Εκεί γίνεται αναφορά στην ιστορία και τη λειτουργία του εθίμου, ενώ ακολουθεί ξενάγηση στο κτίριο.
Στη συνέχεια, τα μπουλούκια κατευθύνονται στο Δημαρχείο Νάουσας, όπου πραγματοποιείται το καθιερωμένο «προσκύνημα». Οι ομάδες λαμβάνουν διαδοχικά την άδεια από τον Δήμαρχο Νάουσας κ. Νίκο Κουτσογιάννη για την τέλεση του εθίμου και την έναρξη της διαδρομής τους στην πόλη, σύμφωνα με την παράδοση.
Το απόγευμα, στις 17:00, στην Πλατεία Αλωνίων, πραγματοποιείται το «βγάλσιμο του προσώπου» και ακολουθεί χορός με τη συμμετοχή των πολιτών και των επισκεπτών. Στη συνέχεια, τα μπουλούκια κατευθύνονται προς τον «Στραβό Πλάτανο», όπου τα παιδιά και οι συνοδοί τραγουδούν τις παραδοσιακές πατινάδες, σε μία από τις πλέον συγκινητικές στιγμές του δρώμενου.
Σύντομο ιστορικό του εθίμου
Η περίοδος της Αποκριάς στη Νάουσα χαρακτηρίζεται από αυθορμητισμό, ενθουσιασμό, φιλοξενία και γνήσιο λαϊκό γλέντι. Το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες» αποτελεί το βασικότερο και διαχρονικότερο στοιχείο αυτής της πολιτιστικής έκφρασης.
Με βαθιές ρίζες στην ιστορία της πόλης, το έθιμο ενσωμάτωσε στο πέρασμα των αιώνων στοιχεία της τοπικής παράδοσης και των ηρωικών αγώνων των Ναουσαίων. Γνώρισε ιδιαίτερη ακμή στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα και διατηρείται αναλλοίωτο έως σήμερα.
Σε αντίθεση με την ελευθερία και την «αταξία» που συχνά χαρακτηρίζει την αποκριάτικη περίοδο, το ναουσαίικο έθιμο διακρίνεται για την πειθαρχημένη, τυποποιημένη και εξαιρετικής αισθητικής εμφάνιση των συμμετεχόντων. Το ντύσιμο, το μάζεμα, το προσκύνημα, η διαδρομή, το μουσικό ρεπερτόριο, οι χοροί και η συνοδεία των οργάνων ακολουθούν απαρέγκλιτα τους ίδιους κανόνες εδώ και αιώνες.
Στο δρώμενο συμμετέχουν αποκλειστικά άνδρες, παλαιότερα ανύπαντροι. Ο «Γενίτσαρος», με τη φουστανέλα, τα περίτεχνα ασημικά, την πάλα (σπαθί) και τον κέρινο «πρόσωπο», αποτελεί τον κεντρικό πρωταγωνιστή. Ιδιαίτερο ρόλο έχει η «Μπούλα» (νύφη), άνδρας που υποδύεται με σεβασμό τη γυναικεία μορφή, χωρίς καμία διάθεση γελοιοποίησης. Σημαντικό μέρος του δρώμενου αποτελούν τα παιδιά που προπορεύονται της πομπής, ενώ στο τέλος ακολουθούν οι ζουρνατζήδες με τον ζουρνά και το νταούλι.
Το τελετουργικό ντύσιμο ξεκινά νωρίς το πρωί της Κυριακής. Οι ζουρνατζήδες συγκεντρώνουν τα μέλη του μπουλουκιού πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι, μέχρι να παραλάβουν τελευταίο τον αρχηγό. Ιδιαίτερα συγκινητική είναι η τελετή αποχαιρετισμού στο σπίτι και η υποδοχή των μελών της ομάδας.
Κοντά στο μεσημέρι, η πομπή φτάνει στο Δημαρχείο, όπου πραγματοποιείται το προσκύνημα. Μετά την άδεια του Δημάρχου, οι «Γενίτσαροι» ξεκινούν τις καθορισμένες πατινάδες από μαχαλά σε μαχαλά, ακολουθώντας το παραδοσιακό δρομολόγιο, και στις πλατείες χορεύουν κυκλικούς χορούς.
Το απόγευμα καταλήγουν στα Αλώνια, όπου αφαιρούν τους «πρόσωπους» και ενώνονται με τον κόσμο στον χορό. Αργότερα συνεχίζουν έως τα «Καμμένα», όπου στήνονται οι τελευταίοι χοροί της ημέρας.
Η συνέχεια του εθίμου
Το έθιμο ξεκινά την πρώτη Κυριακή της Αποκριάς και συνεχίζεται τη Δευτέρα με επισκέψεις στα σπίτια των μελών. Επαναλαμβάνεται τη δεύτερη Κυριακή (Τυρινής), με μεγάλο γλέντι στην Πλατεία Αλωνίων, παραδοσιακούς μεζέδες και το φημισμένο ναουσαίικο κρασί.
Την Καθαρά Δευτέρα τα μπουλούκια κινούνται χωρίς τον «πρόσωπο» και με ελεύθερο δρομολόγιο, ενώ την Κυριακή της Ορθοδοξίας συναντώνται στην περιοχή «Σπήλαιο», ολοκληρώνοντας την τέλεση του εθίμου.
Ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας καλεί τους πολίτες και τους επισκέπτες να συμμετάσχουν με σεβασμό σε ένα ζωντανό μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, που συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ταυτότητα και την ιστορική συνέχεια της πόλης.
