Η εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υπόθεσης, που αποτελεί τομή στον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και μία από τις πλέον σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης, παρουσιάστηκε σήμερα σε ειδική εκδήλωση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Παρουσία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, του Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου και του Υφυπουργού Δικαιοσύνης, Ιωάννη Μπούγα παρουσιάστηκαν αναλυτικά από τον υπεύθυνο διαχείρισης έργου της αναδόχου εταιρείας Netcompany, Γιάννη Μελιανό τα βήματα για την ηλεκτρονική υποβολή των δικογράφων και των λοιπών εγγράφων σε έναν ενιαίο, ψηφιακό χώρο, εξασφαλίζοντας πληρότητα, ασφάλεια και άμεση πρόσβαση για όλους τους εμπλεκόμενους σε μια δικαστική υπόθεση.
Ο Ηλεκτρονικός Φάκελος Υπόθεσης, είναι ένα θεσμικά κατοχυρωμένο εργαλείο, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης μέσω της «Κοινωνίας της Πληροφορίας – ΚτΠ ΜΑΕ». Η δημιουργία του στην πολιτική δίκη προβλέφθηκε με τον νόμο 5221/2025. Οι δικηγόροι θα μπορούν να καταθέτουν όλα τα έγγραφα ηλεκτρονικά από το γραφείο τους, να επιλέγουν από τις προτεινόμενες στο σύστημα ημερομηνία δικασίμου και να παρακολουθούν ηλεκτρονικά την εξέλιξη της υπόθεσης από το Πρωτοδικείο έως και την έκδοση απόφασης από τον Άρειο Πάγο.
Οι δικαστές αποκτούν άμεση και πλήρη ηλεκτρονική πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία της υπόθεσης, χωρίς ογκώδεις εκτυπώσεις και καθυστερήσεις.
Για τους πολίτες, η καινοτομία αυτή συνεπάγεται ευκολότερη, ταχύτερη και πιο οικονομική πρόσβαση στη Δικαιοσύνη. Δεν απαιτείται φυσική παρουσία στα δικαστήρια για την παρακολούθηση της υπόθεσής τους, εξοικονομείται χρόνος και κόστος, ενώ ενισχύεται η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, χάρη στη διαφάνεια και την αξιοπιστία των ηλεκτρονικών διαδικασιών.
Σύμφωνα με το άρθρο 119 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ο Ηλεκτρονικός Φάκελος θα περιλαμβάνει όλα τα σχετικά έγγραφα, όπως είναι: δικόγραφα (αγωγές, εφέσεις, ανακοπές, αιτήσεις αναίρεσης, κ.ά.), προτάσεις, προσθήκες και αξιολογήσεις μαρτυρικών καταθέσεων, πληρεξούσια, γραμμάτια προείσπραξης, δικαστικό ένσημο και νομιμοποιητικά έγγραφα, ένορκες βεβαιώσεις, εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης και αυτοψίας και έγγραφα διαμεσολάβησης, σχετική νομολογία, διατάξεις και αποφάσεις της υπόθεσης.
Με αυτόν τον τρόπο ολόκληρη η δικογραφία θα βρίσκεται σε ένα ενιαίο, αξιόπιστο και ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον προσφέροντας πολλαπλά οφέλη στους δικαστικούς λειτουργούς, τον νομικό κόσμο και, κυρίως, στους πολίτες.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος υπόθεσης περιορίζει αναμφισβήτητα την ανάγκη εκτύπωσης χιλιάδων σελίδων εγγράφων και τη διακίνηση έγχαρτων φακέλων, μειώνει σημαντικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και εξοικονομεί ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης από την 1η Ιανουαρίου 2026, σταδιακά κατατίθενται ηλεκτρονικά όλα τα απαιτούμενα έγγραφα για τις κτηματολογικές υποθέσεις. Από την 1η Απριλίου θα επεκταθεί για το σύνολο των υποθέσεων της τακτικής διαδικασίας. Η πλήρης εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Φακέλου σε όλες τις βαθμίδες και κλάδους της Δικαιοσύνης (ποινική, αστική, διοικητική) αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, καταργώντας οριστικά τη χρήση έγχαρτου φακέλου.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης στην τοποθέτησή του τόνισε: «Σήμερα είναι ακόμα μία καλή στιγμή για τη Δικαιοσύνη. Αυτό που παρουσιάζουμε για μας θεωρείται η πραγματική τομή στον τρόπο που θα λειτουργεί η Δικαιοσύνη από δω και πέρα. Είναι στην πραγματικότητα το τρίτο κατά σειρά βήμα, με το οποίο εξελίσσεται όλη αυτή η αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης όσον αφορά τις αστικές δικές. Και βεβαίως και τις ποινικές, αλλά αυτό θα το δούμε λίγο αργότερα.
Το πρώτο ήταν αυτό που ονομάστηκε Δικαστικός Χάρτης και ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, από τον οποίο προέκυψαν επιπλέον 1000 δικαστές στο πρώτο βαθμό όπου και παρατηρούνται οι μεγάλες καθυστερήσεις. Το δεύτερο βήμα είναι ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, ο οποίος ισχύει από την 1η Ιανουαρίου αυτής της χρονιάς. Το τρίτο είναι αυτό που ήδη ισχύει όσον αφορά τις υποθέσεις κτηματολογικού ενδιαφέροντος, αλλά από τώρα μπορούμε να πούμε ότι από την 1η Απριλίου το βήμα αυτό θα χρησιμοποιηθεί για το σύνολο των υποθέσεων της τακτικής διαδικασίας και από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, δηλαδή από την καινούργια δικαστική χρονιά, στο σύνολο των υποθέσεων της πολιτικής δικαιοσύνης.
Νωρίτερα είχαμε τη χαρά και την τιμή να παρουσιαστεί το έργο αυτό στον Πρωθυπουργό της χώρας Κυριάκο Μητσοτάκη σε ένα δικηγορικό γραφείο για το πως λειτουργεί στην πράξη ένας δικηγόρος. Εκεί, έγινε ακριβώς μία διαδικασία, η οποία δεν ήταν εικονική, ήταν πραγματική. Σε πραγματική αγωγή με τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, με το πως συγκεντρώνονται ηλεκτρονικά τα στοιχεία, πως υποβάλλεται η αγωγή μαζί με τα στοιχεία επισυναπτόμενα ηλεκτρονικά, πως απευθύνεται στο συγκεκριμένο Πρωτοδικείο και πως από το Πρωτοδικείο του δίδονται διαθέσιμες δικάσιμοι και τα διαθέσιμα πινάκια για να επιλέξει.
Θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω πριν απ’ όλα τον Υπουργό Ψηφιακής διακυβέρνησης κ. Παπαστεργίου η ομάδα του οποίου δουλεύει εξαιρετικά μαζί μας και παρότι είναι μηχανικός ο ίδιος είναι πραγματικά αφοσιωμένος στο πως η ελληνική Δικαιοσύνη μπορεί να αλλάξει εποχή και αυτό το πετυχαίνουμε μέχρι αυτή τη στιγμή. Επίσης θέλω να ευχαριστήσω την Κοινωνία της Πληροφορίας και την εταιρεία που συνεργάζεται μαζί μας. Και βεβαίως πάντα εμείς οφείλουμε να λέμε ένα ευχαριστώ όχι για λόγους τυπικούς αλλά για λόγους ουσιαστικούς στον Υπουργό Επικρατείας κ. Σκέρτσο ο όποιος μας συντονίζει γενικώς και μας λύνει προβλήματα τα οποία δεν είναι εύκολο να λυθούν».
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου δήλωσε: «Η τεχνολογία έχει αξία όταν δίνει πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα και αυτό ακριβώς υπηρετεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός που υλοποιούμε ως Κυβέρνηση. Στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης συνεργαζόμαστε οριζόντια με όλα τα υπουργεία προς αυτή την κατεύθυνση και αξιοποιώντας πολύτιμους πόρους και από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η Δικαιοσύνη αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους και απαιτητικούς τομείς στην ψηφιακή μετάβαση καθώς συνδέεται άρρηκτα με την εύρυθμη λειτουργία του Κράτους. Σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης, και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προχωρήσαμε μέσω της «Κοινωνίας της Πληροφορίας» στην υλοποίηση ενός έργου πραγματικά πρωτοποριακού. Η Ελλάδα είναι σήμερα η μόνη χώρα που διαθέτει, σε αυτόν τον βαθμό και με αυτή τη μορφή, έναν πλήρως ψηφιοποιημένο και ολοκληρωμένο φάκελο δικογραφίας. Μπορεί να υπάρχουν ψηφιοποιημένα αρχεία και σε άλλες χώρες· όμως ένα ενιαίο πληροφοριακό σύστημα, που συγκεντρώνει όλη την πορεία της υπόθεσης, όλα τα έγγραφα και την εξέλιξη της δίκης σε ένα ασφαλές σημείο, αποτελεί ελληνική καινοτομία. Δικηγόροι και δικαστές μπορούν πλέον, από το γραφείο τους και με λίγα κλικ, να κάνουν τη δουλειά τους γρήγορα και αποτελεσματικά, χωρίς άσκοπες μετακινήσεις και ταλαιπωρία. Αυτή είναι η ψηφιοποίηση του κράτους που έχει θέσει ως στόχο με το όραμά του ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και υλοποιούμε: ένα κράτος γρήγορο, αποτελεσματικό και διαφανές, που αξιοποιεί την τεχνολογία προς όφελος της κοινωνίας».
Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας επεσήμανε: «Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ελληνικής Δικαιοσύνης σηματοδοτεί τη μετάβασή της από τον 20ο στον 21ο αιώνα. Αυτό που αρχικώς είχε σχεδιαστεί και υλοποιούταν ήταν η ηλεκτρονική κατάθεση και διακίνηση εγγράφων κυρίως δικογράφων και βάσει της διαλειτουργικότητας της ανάσυρσής τους από διαφορετικά ψηφιακά πεδία.
Ο Ηλεκτρονικός Φάκελος είναι κάτι πολύ σημαντικότερο, αφορά κάθε συγκεκριμένη υπόθεση και δημιουργείται για κάθε συγκεκριμένη υπόθεση, από την κατάθεση της αγωγής μέχρι την αμετάκλητη απόφαση.
Μεταβιβάζεται στα ανώτερα δικαστήρια και σε περίπτωση άσκησης ενδίκων μέσων. Ξεκινάμε με τις κτηματολογικές αγωγές, με σκοπό την καθολική εφαρμογή του στην πολιτική δίκη, στη διοικητική και ποινική έως το 2027. Ένα μεγάλο βήμα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της Δικαιοσύνης, που θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών σ’ αυτήν».
