Με ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η συμμετοχή του Συλλόγου Βλάχων Βέροιας στο Διεθνές Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2025, υπό τη διοργάνωση της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών. Το συνέδριο, με τίτλο «Aromanian on the Path to a Literary and Standard Language» (Η Βλαχική στον Δρόμο προς μια Λογοτεχνική και Τυποποιημένη Γλώσσα), συγκέντρωσε ερευνητές, γλωσσολόγους, εκπροσώπους κοινοτήτων και πολιτιστικών φορέων από διάφορες χώρες, με στόχο τη συζήτηση θεμάτων που αφορούν τη διάδοση, τη διατήρηση και την αναζωογόνηση της βλαχικής γλώσσας.
Ο Σύλλογος Βλάχων Βέροιας ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση συμμετοχής με μια 20μελή χορευτική ομάδα, η οποία εντυπωσίασε το κοινό με μια ξεχωριστή μουσικοχορευτική παράσταση. Ντυμένοι με τις αυθεντικές βλάχικες φορεσιές του Βερμίου, οι χορευτές παρουσίασαν 12 αντιπροσωπευτικούς βλάχικους χορούς από την Πίνδο, το Βέρμιο και τους Γραμουστιάνους του Παΐκου και των Σερρών, αναδεικνύοντας τη ζωντανή συνέχεια της ελληνικής βλάχικης παράδοσης.
Η παράσταση πλαισιώθηκε μουσικά από την μπάντα και τη φωνή του Φώτη Καραβιώτη, ενώ συμμετείχαν φωνητικά μέλη της νεολαίας του Συλλόγου, ο Κώστας Μέλιος, η Τάνια Πίσκου και ο Απόστολος Καραμίχος. Η συγκίνηση και ο ενθουσιασμός του κοινού κατέδειξαν για ακόμη μία φορά τη δύναμη της πολιτιστικής έκφρασης ως φορέα γέφυρας ανάμεσα στις κοινότητες.
Παράλληλα, ο Σύλλογος συμμετείχε ενεργά και στις επιστημονικές εργασίες του συνεδρίου με δύο εισηγήσεις. Ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου, Δημήτριος Πίσκος, παρουσίασε το Ψηφιακό Αποθετήριο της Μουσικής των Βλάχων (www.vlahoi-archive.gr) — ένα πρωτοποριακό έργο που λειτουργεί ως «ψηφιακή βιβλιοθήκη» πολιτιστικής μνήμης, με περισσότερα από 2.000 μουσικά τεκμήρια, ηχογραφήσεις και δίσκους, συγκεντρωμένα από κοινότητες Βλάχων ανά τον κόσμο. Το έργο, που υποστηρίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού, συνδυάζει την παράδοση με τη σύγχρονη τεχνολογία, δημιουργώντας ένα ζωντανό εργαλείο διάσωσης και διάδοσης της μουσικής κληρονομιάς.
Η δεύτερη εισήγηση, από τον ιδρυτικό πρόεδρο του Συλλόγου και επί σειρά ετών επικεφαλής του, Δημήτριο Γκαλαΐτση, είχε τίτλο «Δράσεις του Συλλόγου Βλάχων Βέροιας για την Προστασία και τον Εγγραμματισμό της Βλαχικής Γλώσσας». Ο κ. Γκαλαΐτσης παρουσίασε το σύνολο των ενεργειών που έχει υλοποιήσει ο Σύλλογος τις τελευταίες δεκαετίες — από τη διδασκαλία της βλαχικής σε μικρούς και μεγάλους, τις εκδόσεις βιβλίων, ημερολογίων και μουσικών δίσκων, έως τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, λογοτεχνικών βραδιών και χορωδιών, που συμβάλλουν ενεργά στη διατήρηση της βλαχικής γλώσσας ως ζωντανό κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας.
Ο Σύλλογος Βλάχων Βέροιας εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς τον Δρ. Tente Kal, επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος Vanishing Languages and Cultural Heritage – VLACH της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών, για την πρόσκληση και τη συνεργασία, καθώς και προς την Μαρία Μπάρα για την εμπεριστατωμένη ξενάγησή της στις ιστορικές γειτονιές της Βιέννης, όπου ήδη από τον 17ο αιώνα εγκαταστάθηκαν Βλάχοι μετανάστες.
Τέλος, το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου ευχαρίστησε όλα τα μέλη της αποστολής για την επάξια εκπροσώπηση της Ελλάδας και του Συλλόγου στο διεθνές αυτό επιστημονικό γεγονός.
Σε ό,τι αφορά πρόσφατα κακόβουλα δημοσιεύματα που επιχείρησαν να παρουσιάσουν τη συμμετοχή του Συλλόγου σε «περίεργο συνέδριο με μειονοτικές επιδιώξεις», ο Σύλλογος ξεκαθάρισε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι ουδεμία σχέση έχουν τέτοιες αναφορές με την πραγματικότητα. Όπως υπογραμμίστηκε, οι εισηγήσεις και οι παρουσιάσεις των μελών του Συλλόγου ανέδειξαν αποκλειστικά την ελληνικότητα των Βλάχων, οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο και ενεργό τμήμα του Ελληνικού Έθνους.
«Οι Βλάχοι της Βέροιας και της Ελλάδας δεν υπήρξαν ποτέ, ούτε πρόκειται να γίνουν, φορείς μειονοτικών ή αποσχιστικών αντιλήψεων. Αντίθετα, στάθηκαν πάντοτε στην πρώτη γραμμή των εθνικών αγώνων και συνέβαλαν με τις πράξεις και τις ευεργεσίες τους στην οικοδόμηση του Ελληνικού Κράτους», τονίζεται στην ανακοίνωση του Συλλόγου.
Η παρουσία του Συλλόγου Βλάχων Βέροιας στη Βιέννη αποτέλεσε μια ακόμη σελίδα πολιτιστικής εξωστρέφειας και πνευματικής συνέπειας, που συνδέει την παράδοση με τη σύγχρονη έρευνα και τον πολιτισμό του ελληνισμού στο εξωτερικό.
