Η ανασκαφή στη Βεργίνα αποκάλυψε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Μακεδονίας. Ο Ανδρόνικος απέδωσε τον τάφο στον Φίλιππο Β΄, πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου· η ταύτιση παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.
Στις 8 Νοεμβρίου 1977, στη Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας, ο αρχαιολόγος και καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μανόλης Ανδρόνικος και η ομάδα του αποκάλυψαν έναν ασύλητο μακεδονικό τάφο. Η ανασκαφή έφερε στο φως ένα ταφικό σύνολο με όπλα, μεταλλικά σκεύη, χρυσά αντικείμενα και δύο θαλάμους που είχαν μείνει σφραγισμένοι για αιώνες. Η ΕΡΤ καταγράφει την 8η Νοεμβρίου ως την ημέρα της ανακάλυψης.
Η πρώτη εικόνα στο εσωτερικό του τάφου ήταν εντυπωσιακή, αλλά η ανασκαφή απαιτούσε προσεκτική εργασία. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχώρισε η χρυσή λάρνακα με το δεκαεξάκτινο σύμβολο, γνωστό ως «Ήλιος της Βεργίνας», καθώς και χρυσό στεφάνι και όπλα. Στον προθάλαμο βρέθηκε δεύτερη λάρνακα με τα αποτεφρωμένα οστά γυναίκας, μαζί με πολύτιμα κτερίσματα. Η επίσημη παρουσίαση του Αρχείου της ΕΡΤ περιγράφει ευρήματα όπως περικεφαλαία, ξίφος, θώρακα, περικνημίδες και ασημένια αγγεία.
Την ίδια ημέρα δεν έγινε δημόσια ανακοίνωση της ταύτισης. Στις 24 Νοεμβρίου 1977, ο Ανδρόνικος παρουσίασε την ανακάλυψη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι ο τάφος ανήκε στον Φίλιππο Β΄. Το Αρχείο της ΕΡΤ διασώζει και σχετικό ντοκιμαντέρ της εποχής, στο οποίο ο αρχαιολόγος περιγράφει τον τάφο και τα ευρήματα.
Η απόδοση στον Φίλιππο Β΄ στηρίχθηκε στη συνεκτίμηση των αρχαιολογικών ευρημάτων, της χρονολόγησης και της ιστορικής εικόνας του βασιλικού τάφου. Το μνημείο είναι διθάλαμο, με επιβλητική πρόσοψη και ζωγραφιστή ζωφόρο κυνηγιού. Σήμερα, το Υπουργείο Πολιτισμού περιγράφει τον Τάφο ΙΙ ως εκείνον που αναγνωρίστηκε από τον Ανδρόνικο ως τάφος του Φιλίππου Β΄ και σημειώνει ότι τα νεότερα ανασκαφικά δεδομένα ενισχύουν αυτή την ταύτιση.
Η ταυτότητα των νεκρών, ωστόσο, εξακολουθεί να συζητείται στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Ερευνητές έχουν προτείνει διαφορετικές ταυτίσεις για τους ενοίκους των βασιλικών τάφων, αξιολογώντας εκ νέου τα οστά, τα κτερίσματα και τη χρονολόγηση. Επομένως, το ασφαλές ιστορικό γεγονός είναι η ανακάλυψη του ασύλητου Τάφου ΙΙ από την ομάδα του Ανδρόνικου· η σύνδεσή του με τον Φίλιππο Β΄ αποτελεί την επικρατούσα και επίσημη ελληνική αρχαιολογική ερμηνεία, αλλά όχι ζήτημα που έχει κλείσει οριστικά για όλους τους μελετητές.
Η ανακάλυψη της Μεγάλης Τούμπας έστρεψε το διεθνές ενδιαφέρον στις Αιγές, την πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου, και εμπλούτισε σημαντικά τις γνώσεις για την τέχνη, την ταφική αρχιτεκτονική και τη βασιλική ζωή στην αρχαία Μακεδονία. Οι βασιλικοί τάφοι και τα ευρήματά τους εκτίθενται σήμερα στο Πολυκεντρικό Μουσείο των Αιγών, στον χώρο που προστατεύει και αναδεικνύει το ταφικό σύνολο.
