Τα φάρμακα αδυνατίσματος σχετίζονται θετικά ή αρνητικά με τον κίνδυνο για καρκίνο παχέος εντέρου;

Γράφει ο Γκέρος Φίλιππος, MD, Γαστρεντερολόγος-Ηπατολόγος – Επεμβατικός ενδοσκόπος

Οι GLP-1 αγωνιστές (όπως η σεμαγλουτίδη, η λιραγλουτίδη και η ντουλαγλουτίδη) χρησιμοποιούνται ευρέως για διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία.

Τον τελευταίο καιρό, όμως, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο για το αν σχετίζονται με τον καρκίνο παχέος εντέρου.

Τι δείχνουν τα μέχρι τώρα δεδομένα;

• Είναι κοινή γνώση εδώ και 2 δεκαετίες πως υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του σακχαρώδους διαβήτη και του καρκίνου του παχέος εντέρου. Συγκεκριμένα, οι μελέτες δείχνουν πως ο πιθανός μηχανισμός είναι αυτός της υπερινσουλιναιμίας/αντίστασης στην ινσουλίνη^1,2 και όχι το επίπεδο γλυκόζης ορού. Μάλιστα, είχε αναδειχθεί ένα σήμα αυξημένης σχέσης μεταξύ χρήσης ινσουλίνης και καρκίνου, κάτι που θεωρητικά θα μπορούσε να εξηγηθεί με τη μεγαλύτερη ανάγκη χρήσης 2ης γραμμής αγωγής σε άτομα με ισχυρότερη αντίσταση στην ινσουλίνη.
• Οι αναδρομικές μελέτες έδωσαν πιθανώς προβληματικά δεδομένα. Μία μεγάλη αναδρομική μελέτη του 2025, με περίπου 5.000.000 συμμετέχοντες, κατέγραψε πιθανό “σήμα” αυξημένου κινδύνουΙδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μία ανασκόπηση του 2025, η οποία εντοπίζει μικρή αύξηση  στην ανίχνευση καρκίνων του παχέος εντέρου σε μελέτες μικρής διάρκειας. Αυτή την αύξηση την αποδίδει στις περισσότερες κολονοσκοπήσεις που υφίστανται οι ασθενείς που λαμβάνουν τέτοια φάρμακα, λόγω των γαστρεντερικών διαταραχών που αυτά προκαλούν. Επομένως, βλέπει πρακτικά όχι μία αύξηση στη συχνότητα αλλά καλύτερο έλεγχο και λιγότερες χαμένες διαγνώσεις⁴  
• Απότην άλλη, οι τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες (RCTs)δεν επιβεβαιώνουν αυξημένο κίνδυνο⁵. Μάλιστα, κάποια νεότερα δεδομένα δείχνουν ακόμη και πιθανή προστατευτική συσχέτιση⁶

Συμπέρασμα:

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν ισχυρά δεδομένα ότι τα GLP-1 αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου παχέος εντέρου.
Τα στοιχεία παραμένουν αντικρουόμενα, και χρειάζονται μακροχρόνιες μελέτες για οριστικές απαντήσεις.

Το σημαντικότερο, όμως, συμπέρασμα παραμένει πως ο έγκαιρος ενδοσκοπικός έλεγχος πιθανότατα εντοπίζει τη νόσο νωρίτερα, όταν οι προοπτικές θεραπείας και αντιμετώπισης είναι οι βέλτιστες

Η πραγματική πρόληψη γίνεται με:

• κολονοσκόπηση όταν ενδείκνυται
  • έγκαιρη αφαίρεση πολυπόδων
  • σωστή παρακολούθηση
  • έλεγχο παραγόντων κινδύνου

? Αν λαμβάνετε GLP-1 αγωνιστή, μην διακόπτετε τη θεραπεία χωρίς ιατρική συμβουλή.

#GLP1 #ΚαρκίνοςΠαχέοςΕντέρου #Κολονοσκόπηση #Πρόληψη #Παχυσαρκία #Διαβήτης #Γαστρεντερολογία

1. Deng L, Gui Z, Zhao L, Wang J, Shen L. Diabetes mellitus and the incidence of colorectal cancer: an updated systematic review and meta-analysis. Dig Dis Sci. 2012;57(6):1576-1585. doi:10.1007/s10620-012-2055-1
2. Murphy N, Song M, Papadimitriou N, et al. Associations Between Glycemic Traits and Colorectal Cancer: A Mendelian Randomization Analysis. J Natl Cancer Inst. 2022;114(5):740-752. doi:10.1093/jnci/djac011
3. Zhong Y, Wu T, Khan NU. Association between GLP-1 receptor agonists as a class and colorectal cancer risk: a meta-analysis of retrospective cohort studies. BMC Gastroenterol. 2025;25(1):614. Published 2025 Aug 22. doi:10.1186/s12876-025-04211-4
4. Silverii GA, Marinelli C, Bettarini C, Del Vescovo GG, Monami M, Mannucci E. GLP-1 receptor agonists and the risk for cancer: A meta-analysis of randomized controlled trials. Diabetes Obes Metab. 2025;27(8):4454-4468. doi:10.1111/dom.16489
5. Figlioli G, Piovani D, Peppas S, et al. Glucagon-like peptide-1 receptor agonists and risk of gastrointestinal cancers: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacol Res. 2024;208:107401. doi:10.1016/j.phrs.2024.107401
6. Wali AF, Rangraze I, Khan S, Mufti UB, El-Tanani M, Rizzo M. Reassessing cancer risk with GLP-1 receptor agonists: a comprehensive meta-analysis of gastrointestinal malignancies. Front Pharmacol. 2026;17:1736380. Published 2026 Feb 10. doi:10.3389/fphar.2026.1736380