Με μεγάλη συμμετοχή κόσμου πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου «Γιάννης Ρίτσος, Πρώιμα ποιήματα και πεζά» του Γιώργου Ανδρειωμένου (εισαγωγική μελέτη και έκδοση κειμένων), την Δευτέρα 1 Απρίλη, στην Βέροια.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Νομού Ημαθίας, το Βιβλιοπωλείο ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ και τις εκδόσεις Κέδρος, στο καφέ Εκτός Χάρτη.
Ξεκινώντας, ο γραμματέας του Συνδέσμου Φιλολόγων Ημαθίας αναφέρθηκε στο βιογραφικό και συγγραφικό έργο του Γιώργου Ανδρειωμένου, ενώ στη συνέχεια συντόνισε την παρουσίαση.
Έπειτα τον λόγο πήρε ο δημοσιογράφος – συγγραφέας Αλέκος Χατζηκώστας ο οποίος αναφέρθηκε στον σπουδαίο ποιητή μας, Γιάννη Ρίτσο, του οποίου το έργο έγινε γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο. «Το βιβλίο αναφέρεται στο πνευματικό του έργο, σε δύσκολες συνθήκες της ζωής του. Όταν ζούσε στην απόλυτη φτώχεια και νοσηλευόμενος για 3 χρόνια σε νοσοκομείο απόρων… Ο Γιάννης Ρίτσος βούλιαξε στα προβλήματά του, δημιούργησε και ταυτόχρονα διαμόρφωσε τις ιδεολογικές τους πεποιθήσεις πιστεύοντας ότι με επαναστατικές αλλαγές μόνο μπορεί να ανθρωπεύσει ο άνθρωπος. Ο Γιάννης Ρίτσος έρχεται κατευθείαν από τα σπλάχνα του ελληνικού λαού. Είναι ο γνησιότερος εκφραστής του πονεμένου κόσμου, ενός κόσμου ταλαιπωρημένου, κατατρεγμένου, εξόριστου. Είναι ο ίδιος η μοίρα του, της περήφανης, καταματωμένης, κατακρεουργημένης Ελλάδας. Αυτό, σε συνδυασμό με ‘τα μοιρολόγια έξω από τα σπίτια των πεθαμένων’ και τη Μικρασιατική καταστροφή, συντέλεσαν στο να πάρει θέση από τότε στο πλευρό τον αδικουμένων. Μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ μέχρι το τέλος της ζωής του αμετανόητος!
Το βιβλίο είναι σημαντικό και προσθέτει ακόμη ένα λιθαράκι στη μελέτη του τεράστιου σε όγκο αλλά και πνευματικό μέγεθος του ‘Ποιητή της Ρωμιοσύνης’. Το βιβλίο έχει συγκεντρωμένα τα πρώτα δείγματα της γραφής του Ρίτσου, πριν την έκδοση της πρώτης ποιητικής του συλλογής ‘Τρακτέρ’ και συγκεκριμένα τα ποιήματα που έγραψε από το 195 έως το 1934, χρονιά που εντάσσεται στο ΚΚΕ, και τα πεζά του από το 1928 έως το 1931.
Το βιβλίο αποτελεί το αποτέλεσμα πολύμηνης έρευνας και περιλαμβάνει: 54 ποιήματα δημοσιευμένα, συνοδευόμενα από υποσημειώσεις και αδημοσίευτα, 24 πεζά και επιστολές, 3 επίσημα έγγραφα για τις νοσηλείες του Ρίτσου σε σανατόρια, 31 αναφορές στον Γιάννη Ρίτσο, βιογραφία, ευρετήριο, φωτογραφικό παράρτημα με οικογενειακές φωτογραφίες και αντίγραφα δημοσιευμένων πεζών και ποιημάτων σε περιοδικά και εφημερίδες της εποχής εκείνης, ένα χειρόγραφο ποίημα, δείγμα της καλλιγραφικής γραφής του ποιητή, φωτογραφίες των σανατορίων όπου νοσηλεύτηκε και το εξώφυλλο της πρώτης του ποιητικής συλλογής.
Ο αναγνώστης θα δει πως ο ποιητής αντιμετωπίστηκε από τους συντάκτες των εντύπων, στα οποία έστελνε τα κείμενά του προς δημοσίευση εκείνη την εποχή….
Το βιβλίο προσθέτει γνώση για την πρώιμη περίοδο της λογοτεχνικής δημιουργίας του ποιητή. Με συναρπαστική γραφή και πλούσια βιβλιογραφία γύρω από τη ζωή και έργο του ποιητή….», είπε μεταξύ άλλων ο κ. Χατζηκώστας.
Στο τέλος τον λόγο πήρε ο συγγραφέας – καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Γιώργος Ανδρειωμένος, ο οποίος αναφέρθηκε στην μελέτη κι έκδοση κειμένων για τον Γιάννη Ρίτσο. Μίλησε για την γλώσσα, γιατί θεωρείτε ο Γιάννης Ρίτσος σήμα κατατεθέν, το αρχείο του ποιητή (υπάρχουν 50 ανέκδοτες ποιητικές συλλογές) και την καταγραφή της παιδικής και νεανικής περιόδου του Ρίτσου.
Μιλώντας για τον Ρίτσο είπε ότι ο ποιητής εκτός από μεγάλος δημιουργός ήταν και μεγάλος άνθρωπος, που πίστευε κι έδινε φτερά στους νέους. Ήταν δοτικός από αρχοντική γενιά.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισε και πως τα κατάφερε να υπερβεί τα προσωπικά του αδιέξοδα, γράφοντας ακατάπαυστα.
Το βιβλίο είναι αφιερωμένου σε όσους υπέφεραν αλλά στο τέλος τα κατάφεραν.
Ο συγγραφέας έκανε κλείνοντας φιλολογική τοποθέτηση, ενώ ακολούθησε συζήτηση με του παρευρισκόμενους.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ο Γιάννης Ρίτσος υπήρξε ένας από τους πολυγραφότερους και διασημότερους δημιουργούς των σύγχρονων ελληνικών γραμμάτων. Μολονότι έχουν δημοσιευθεί πολυάριθμες εργασίες για τη ζωή και το έργο του, δεν έχει μελετηθεί επαρκώς ἡ πρώιμη περίοδος της λογοτεχνικής δημιουργίας του, εντός της δεκαετίας του 1920 και στα πρώτα έτη της επομένης, ώστε να διαφανεί με ευκρίνεια ἡ διαμόρφωση της ποιητικής του ιδιοσυγκρασίας κατά τα μαθητικά και νεανικά του χρόνια, ήτοι πριν αποφασίσει να εκδώσει την πρώτη του ποιητική συλλογή Τρακτέρ, στα 1934.
Στόχος, επομένως, της παρούσας εργασίας είναι να συγκεντρώσει και να συζητήσει τα πρώτα δημοσιευμένα (και μόλις δύο αδημοσίευτα) δείγματα γραφής του Ρίτσου, συνδέοντάς τα, παράλληλα, με τις ποικίλες περιπέτειες του βίου του και εντάσσοντάς τα στη σύγχρονή τους πολιτική και πολιτιστική συγκυρία. Ακόμη, πέρα από το σύνολο των οικείων ποιητικών και πεζών κειμένων του Ρίτσου που έχουν εντοπιστεί, θα εξεταστεί ἡ σχετική με αυτόν κριτικογραφία της περιόδου 1924-1934, ώστε να διαφανούν οι πρώτες δια του Τύπου αντιδράσεις απέναντι στα νεανικά γραπτά του.
