«Όσο πιο καλά καθαρίσουμε τώρα μέχρι την αντιπυρική περίοδο, όλη αυτή η καύσιμη ύλη στην ουσία δεν θα υπάρχει το καλοκαίρι», τόνισε μεταξύ ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, μιλώντας το πρωί της Τρίτης στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» του ANT1. Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, επισημαίνοντας ότι η μείωση της καύσιμης ύλης πριν από το καλοκαίρι μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο εξάπλωσης πυρκαγιών.
Αναφερόμενος στο νέο θεσμικό πλαίσιο που εισήχθη με το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», ο κ. Κεφαλογιάννης σημείωσε ότι για πρώτη φορά ξεκαθαρίζονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες μεταξύ πολιτών και δήμων ως προς τον καθαρισμό των οικοπέδων. Όπως εξήγησε, στο παρελθόν το καθεστώς επιβολής προστίμων δημιουργούσε συχνά προβλήματα αναλογικότητας, καθώς προβλέπονταν ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος του οικοπέδου. Με το νέο πλαίσιο εισάγεται εξορθολογισμός, ώστε τα πρόστιμα να είναι αυστηρά αλλά και αναλογικά, ανάλογα με την έκταση της ιδιοκτησίας.
Παράλληλα, δόθηκε μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο στους πολίτες για τον καθαρισμό των οικοπέδων. Όπως ανέφερε ο Υπουργός, ενώ στο παρελθόν η σχετική προθεσμία περιοριζόταν σε έναν μήνα –από την 1η έως τα τέλη Απριλίου– πλέον προβλέπεται χρονικό διάστημα περίπου δύο έως δυόμισι μηνών, ώστε να μπορούν οι ιδιοκτήτες να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους χωρίς να δημιουργούνται πρακτικά προβλήματα λόγω έλλειψης συνεργείων.
Ο κ. Κεφαλογιάννης υπενθύμισε ότι το 2024 η εφαρμογή του μέτρου πραγματοποιήθηκε πιλοτικά, ενώ το 2025 εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά τα προβλεπόμενα πρόστιμα. Όπως σημείωσε, η εμπειρία των δύο τελευταίων ετών δημιουργεί την προσδοκία ότι το 2026 θα καταγραφεί ακόμη μεγαλύτερη συμμόρφωση από τους πολίτες ως προς τον καθαρισμό των οικοπέδων.
Σε ό,τι αφορά τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο Υπουργός τόνισε ότι το θεσμικό πλαίσιο δίνει πλέον στους δήμους τη δυνατότητα να παρεμβαίνουν όταν ένα οικόπεδο παραμένει ακαθάριστο, προχωρώντας στον καθαρισμό του και επιβάλλοντας στον ιδιοκτήτη τόσο το πρόστιμο όσο και το κόστος των εργασιών. Παράλληλα, επεσήμανε ότι το κράτος στηρίζει τους δήμους με σημαντική χρηματοδότηση για δράσεις πολιτικής προστασίας. Όπως ανέφερε, το 2023 διατέθηκαν περίπου 18,5 εκατομμύρια ευρώ, το ποσό αυξήθηκε στα 31 εκατομμύρια το 2024 και το 2025 ανήλθε στα 40 εκατομμύρια ευρώ, ενώ αναμένεται περαιτέρω ενίσχυση και για το 2026.
Επιπλέον, μέσω του νέου νομοθετικού πλαισίου προβλέπονται 350 προσλήψεις για την ενίσχυση των γραφείων πολιτικής προστασίας στους δήμους, ώστε να υπάρχει τουλάχιστον ένα στέλεχος πολιτικής προστασίας σε κάθε δήμο της χώρας. Όπως εξήγησε ο Υπουργός, η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του προβλήματος υποστελέχωσης που αντιμετωπίζουν ορισμένοι δήμοι, ενισχύοντας την επιχειρησιακή τους δυνατότητα στον τομέα της πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων.
Ο Υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στο ζήτημα της καύσιμης ύλης που δημιουργείται λόγω της αυξημένης βλάστησης. Όπως εξήγησε, οι βροχοπτώσεις του χειμώνα μπορεί να δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των υδροφόρων οριζόντων, όμως ταυτόχρονα αυξάνουν τη βλάστηση, η οποία μετατρέπεται σε καύσιμη ύλη όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία κατά τους θερινούς μήνες.
Στο πλαίσιο ενίσχυσης της πρόληψης, ο κ. Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε επίσης στην εισαγωγή της προδιαγεγραμμένης καύσης, ενός μέτρου που εφαρμόζεται ήδη σε πολλές χώρες διεθνώς, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.
Παράλληλα θεσμοθετείται και η εφαρμογή του «αντιπύρ» ως επιχειρησιακού εργαλείου για την αντιμετώπιση πυρκαγιών. Μέχρι σήμερα η μέθοδος χρησιμοποιούνταν μόνο σε περιπτώσεις αυτοπροστασίας των πυροσβεστών, ενώ πλέον εντάσσεται στο επιχειρησιακό οπλοστάσιο ως μέτρο ενεργητικής αντιμετώπισης μιας πυρκαγιάς.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στην αξιοποίηση της ελεγχόμενης βόσκησης ως εργαλείου πρόληψης, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα παραχώρησης εκτάσεων σε κτηνοτρόφους για βόσκηση μπορεί να λειτουργήσει ως φυσικός τρόπος περιορισμού της βλάστησης και της καύσιμης ύλης, ιδίως σε περιοχές όπου παρατηρείται εγκατάλειψη της υπαίθρου.
Σε ό,τι αφορά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό για την αντιπυρική περίοδο, ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι βασική στρατηγική παραμένει η άμεση απόκριση στα πρώτα λεπτά εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς. Όπως ανέφερε, κατά την αντιπυρική περίοδο του 2025 καταγράφηκαν συνολικά 5.253 πυρκαγιές, εκ των οποίων περίπου το 92% αντιμετωπίστηκαν άμεσα χωρίς να επεκταθούν.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ταχεία κινητοποίηση δυνάμεων και στη χρήση νέων τεχνολογικών μέσων, όπως drones που παρέχουν 24ωρη εικόνα στο επιχειρησιακό κέντρο, αλλά και στις λεγόμενες «έμφορτες περιπολίες», όπου εναέρια μέσα πραγματοποιούν περιπολίες έχοντας ήδη φορτωμένο νερό ώστε να μπορούν να επιχειρήσουν άμεσα σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς.
«Όσο γίνεται περισσότερες δυνάμεις άμεσα για να σβήνουμε την πυρκαγιά», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι το δόγμα της άμεσης απόκρισης, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της πρόληψης, αποτελεί τον βασικό άξονα της στρατηγικής για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών τα επόμενα χρόνια.
