Με απόφαση του Δ.Σ. της Ε.Μ.Ι.Π.Η. το 40ο και το 41ο τεύχος του τετραμηνιαίου περιοδικού της Ε.Μ.Ι.Π.Η. «Χρονικά Ιστορίας και Πολιτισμού Ημαθίας» αφιερώνεται στην παρουσία των Ελλήνων προσφύγων στην Ημαθία.
Οι μετακινήσεις πληθυσμών ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στην ιστορία του ελληνικού έθνους. Με την έκρηξη της επανάστασης του 1821 σημειώθηκαν μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών από διάφορα μέρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προς την επαναστατημένη Ελλάδα. Ωστόσο, τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα τα κύματα των προσφύγων που έφτασαν στην Ελλάδα ήταν συχνότερα και πολυαριθμότερα, εξαιτίας των πολεμικών συγκρούσεων, της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της ανόδου του εθνικισμού, της εχθρότητας των Βαλκανικών κρατών με αποκορύφωμα τον ξεριζωμό του Ελληνισμού του Πόντου, της Μικράς Ασίας, της Ανατολικής Θράκης και Ρωμυλίας μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 και τη Σύμβαση της Λοζάνης για την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών τον Ιανουάριο του 1923. Τα προσφυγικά ρεύματα συνεχίστηκαν σε όλον τον 20ο αιώνα με κομβικά σημεία το σταδιακό εκτοπισμό των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης μετά τα Σεπτεμβριανά του 1955 και τη μαζική απέλαση τους το 1964, αλλά και την παλιννόστηση των Ελλήνων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1990.
Στη Βέροια και στην Ημαθία άρχισαν να διαμορφώνονται σταδιακά νέα δημογραφικά δεδομένα μετά την απελευθέρωση της το 1912. Τότε ξεκίνησαν να φεύγουν μαζικά οι Μουσουλμάνοι και οι Σλαβόφωνοι της περιοχής, οπότε στα εγκαταλελειμμένα κτήματα και σπίτια τους άρχισαν να εγκαθίστανται οι Έλληνες πρόσφυγες που έφταναν σε διάφορες περιόδους αρχικά προσωρινά, αλλά μετά το 1923 μόνιμα πια. Η αποκατάσταση και η ενσωμάτωση των προσφυγικών πληθυσμών της περιοχής ήταν ένα μεγάλο και δύσκολο έργο το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας της περιοχής, καθώς προέκυψε μέσα από τη μίξη των ιδιαίτερων πολιτισμικών στοιχείων των διαφόρων προσφυγικών πληθυσμών και των ήδη υπαρχόντων πληθυσμιακών ομάδων. Αυτή η μίξη, αυτή η «μαγεριά» είναι και το θέμα που πραγματεύονται τα τεύχη 40 και 41 των Χρονικών Ιστορίας και Πολιτισμού Ν. Ημαθίας, μέσα από την καταγραφή της συμβολής των προσφύγων της Ημαθίας του 20ου αιώνα στην πολιτική, την οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό.
Έτσι, καλούνται ιστορικοί, ιστοριοδίφες, ερευνητές να καταθέσουν τις εργασίες τους που σχετίζονται με το θέμα μέχρι 10 Αυγούστου 2020 στην ηλεκτρονική διεύθυνση xronika_emipi@yahoo.gr. με την ένδειξη για το περιοδικό «Χρονικά».
“Η Μουσουλμανική παρουσία στην Ημαθία” στο 38ο τεύχος των “Χρονικών”
Kυκλοφορεί από την Ε.Μ.Ι.Π.Η. το 38ο τεύχος των “Χρονικών Ιστορίας και Πολιτισμού Ν. Ημαθίας” Το τεύχος είναι αφιερωμένο στην μουσουλμανική παρουσία στην Ημαθία.
Παρακάτω παρουσιάζεται αναλυτικά το περιεχόμενο του τόμου:
Πρόγραμμα – Περιλήψεις Επιστημονικής Ημερίδας Τοπικής Ιστορίας
“Πολιτισμική συνύπαρξη στην Ημαθία. Θρησκευτικές, εθνοτικές, γλωσσικές και άλλες συνυπάρξεις”
ΜΕΡΟΣ Α’ – Αφιέρωμα στη Μουσουλμανική παρουσία στην Ημαθία
Ολυμπία Μπέτσα, Διακοινοτικές σχέσεις στον καζά Βέροιας μέσα από καταχωρίσεις των ιεροδικαστικών αρχείων
Εμμανουήλ Ξυνάδας, Οικονομικά στοιχεία από την επίσκεψη του Εμπού Λουμπούτ (Μεχμέτ Εμίν Πασά) στη Βέροια και των επακόλουθων εορτασμών
π. Αθανάσιος Γ. Βουδούρης, Μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Βούλγαροι και Τσιγγάνοι ενοικιαστές κτημάτων του ιερού ναού του Αγίου Αντωνίου και της Ελληνικής Κοινότητας της Βέροιας, από την ύστερη Οθωμανική εποχή έως την περίοδο του Β΄Π.Π. (ca 1890 – 1945)
π. Αθανάσιος Γ. Βουδούρης, Καϊμακάμηδες της Οθωμανικής Βέροιας (Karaferye) κατά την ύστερη Οθωμανική περίοδο (1875 – 1912)
Αρχιμ. Τιμόθεος Χακιάς, Η μουσουλμανική παρουσία στη Βέροια του 20ού αιώνα
ΜΕΡΟΣ Β’
π. Αθανάσιος Γ. Βουδούρης, Μοναστηριακά Σημειώματα. Περί του μοναστηριού της Θεοτόκου Καλλίπετρας, στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα
Ολυμπία Μπέτσα, Οι δρόμοι της πόλης. Η διασκέδαση στη δεκαετία του ‘60. Οι Μπουάτ της Βέροιας
ΝΕΑ – ΔΡΑΣΕΙΣ
Πεπραγμένα
Το νέο τεύχος μπορείτε να το προμηθευτείτε από το βιβλιοπωλείο “Επίκαιρο” στη Βέροια ή κατόπιν παραγγελίας τηλεφωνικά στο 6946901531 ή μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση emipi@ymail.com.
Τιμή τεύχους: 10€
Ετήσια έντυπη συνδρομή: 20€
