Η Αλεξάνδρεια “ζωντάνευσε” το βράδυ της Δευτέρας στη Βέροια. Η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Δημήτρη Στεφανάκη, “Πάντα η Αλεξάνδρεια”, μεταμόρφωσε τη ζεστή αίθουσα του πολυχώρου “Ελιά” σε ένα παράθυρο προς το παρελθόν, εκεί που ο κοσμοπολιτισμός έδινε τη θέση του στην αβεβαιότητα και οι ήρωες πάλευαν να διασώσουν ό,τι μπορούσαν από τις ζωές και τις μνήμες τους.
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Ημαθίας, την Ένωση Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Ημαθίας, το βιβλιοπωλείο “Ηλιοτρόπιο” και τις εκδόσεις Μεταίχμιο, δεν ήταν απλώς μια τυπική βιβλιοπαρουσίαση. Ήταν μια γέφυρα με μια εποχή που χάθηκε, αλλά και μια υπενθύμιση πως η λογοτεχνία δεν αφήνει τίποτα να σβήσει ολοκληρωτικά.
Το “Πάντα η Αλεξάνδρεια” αποτελεί συνέχεια του μπεστ σέλερ “Μέρες Αλεξάνδρειας” και μας μεταφέρει στο καλοκαίρι του 1961, όταν η Αίγυπτος του Νάσερ αλλάζει ριζικά. Οι διώξεις, οι εθνικοποιήσεις και οι ανατροπές σπρώχνουν την ελληνική κοινότητα στα όρια της επιβίωσης. Η Δάφνη Χάραμη, η ηρωίδα του βιβλίου, χάνει τον πατέρα της και μαζί την οικογενειακή περιουσία, αναγκασμένη να αντικρίσει το άγνωστο με μόνο της εφόδιο τις αναμνήσεις. Ο συγγραφέας με τη γνώριμη κοσμοπολίτικη γραφή του δεν αφηγείται απλώς μια ιστορία φυγής. Μιλά για το τέλος μιας εποχής, για τον εκπατρισμό ως βίωμα και την Ιστορία ως μια ασταμάτητη δύναμη που δεν ρωτά ποτέ κανέναν.
Η Δέσποινα Καρυπίδου, πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ημαθίας, προλόγισε τον συγγραφέα με μια ομιλία γεμάτη συγκίνηση και στοχασμό: “Η Μνήμη μάς πληγώνει και η Λήθη μάς παγώνει. Το παρελθόν έγινε μια ξένη χώρα και το παρόν δε μπορεί να γίνει πατρίδα. Η λογοτεχνία, πριν από την ιστοριογραφία, τόλμησε να εξιστορήσει τα ανθρώπινα τραύματα και τις περιπέτειες, να μιλήσει εκ μέρους όσων υπέστησαν τη μοίρα της Ιστορίας χωρίς να ερωτηθούν.” Στη συνέχεια, τόνισε τη σημασία του μυθιστορήματος του Δημήτρη Στεφανάκη ως μιας γέφυρας μεταξύ της ατομικής εμπειρίας και της συλλογικής μνήμης, επισημαίνοντας πως “το βιβλίο δεν είναι μόνο μια αφήγηση για την Αλεξάνδρεια, αλλά μια καταγραφή της αναπόφευκτης φθοράς, της σύγκρουσης με το παρελθόν και της προσπάθειας να διατηρηθεί μια αίσθηση ταυτότητας, ακόμα και όταν όλα αλλάζουν.”
Ο Δημήτρης Στεφανάκης μίλησε για το βιβλίο του με την οικεία του ευγλωττία, επισημαίνοντας πως η λογοτεχνία είναι αναγκαστικά κοσμοπολίτικη. Η ιστορία του βιβλίου είναι η ιστορία ενός κόσμου που χάθηκε. Η Αλεξάνδρεια του 1961 δεν ήταν πια η πόλη της ακμής, αλλά το τοπίο μιας αντιπαράθεσης με την Ιστορία. Οι ήρωές του δεν παλεύουν μόνο να διατηρήσουν τις περιουσίες τους, αλλά και τις ταυτότητές τους.
Ο συγγραφέας μίλησε επίσης για την αγάπη που τρέφει για το μυθιστόρημα. «Κόσμος χωρίς μυθιστόρημα θα ήταν εφιαλτικός» σχολίασε ο κ. Στεφανάκης
Ο Δημήτρης Στεφανάκης είπε ακόμη ότι νιώθει ότι τον αγαπούν στην Βέροια. Νιώθει τους Βεροιώτες κοντά του και αισθάνεται την ζεστασιά τους.
Στην εκδήλωση, ως κερασάκι στην τούρτα, ήρθε η έκπληξη των διοργανωτών στον συγγραφέα. Η μαθήτρια Ελένη Κολυβοπούλου ερμήνευσε το μουσικό κομμάτι “Ο δρόμος για τις Μακρινές Πατρίδες”, σε μουσική του Αλεξανδρινού συνθέτη Νικήτα Βοστάνη και στίχους του Δημήτρη Στεφανάκη. Την συνόδευσε μουσικά η δασκάλα της Νατέλα Ιτσουαϊτζε.
Η βραδιά έκλεισε με μια έντονη αίσθηση νοσταλγίας και αναστοχασμού. Γιατί η Αλεξάνδρεια δεν είναι απλώς μια πόλη. Είναι ένα κομμάτι της ιστορίας που εξακολουθεί να ζει μέσα στις σελίδες των βιβλίων και στη μνήμη όσων θυμούνται. Και η λογοτεχνία, σαν ένα τελευταίο φως που αρνείται να σβήσει, κρατάει ζωντανό ό,τι κάποτε ήταν, δίνοντας φωνή σε όσους έζησαν, πάλεψαν και χάθηκαν μέσα στη δίνη της Ιστορίας.
