Το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγματοποίησε την καθιερωμένη περιοδική έρευνα για τις θερινές εκπτώσεις, διερευνώντας παράλληλα τη στάση και τις απόψεις των εμπόρων για το άνοιγμα των Κυριακών. Η εκπονηθείσα τηλεφωνική έρευνα διενεργήθηκε μέσω χρήσης δομημένου ερωτηματολογίου σε τυχαίο δείγμα 200 εμπορικών επιχειρήσεων σε παραδοσιακές εμπορικές αγορές αστικών κέντρων της χώρας. Παράλληλα και για πρώτη φορά επιχειρήθηκε η αποτύπωση των αποτελεσμάτων της εκπτωτικής θερινής περιόδου στις εμπορικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στα Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου, ενώ κατεγράφησαν και οι απόψεις πολλών Εμπορικών Συλλόγων από το σύνολο της Επικράτειας.
Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιεί σε ετήσια βάση το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, οι αρχικές προσδοκίες του εμπορικού κόσμου που είχαν καλλιεργηθεί πριν την έναρξη των θερινών εκπτώσεων τελικά δεν επαληθεύτηκαν. Η γενικότερη συγκριτική εικόνα 2016/2015 μπορεί να είναι βελτιωμένη σε ορισμένα σημεία της σε σχέση με τα αποτελέσματα της σύγκρισης των ετών 2015/2014. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι το καλοκαίρι του 2015 η διαδραματίστηκαν πρωτόγνωρα γεγονότα όπως η επιβολή των κεφαλαιακών ελέγχων και της τραπεζικής αργίας.
Ακολουθεί η παράθεση αναλυτικών δεδομένων και η διαγραμματική παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας, όπως και οι εκτιμήσεις των Εμπορικών Συλλόγων και των συμμετεχουσών στα Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου επιχειρήσεων.
Εκπτώσεις: Στοιχεία Εμπορικών Επιχειρήσεων
Στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων (60%) το ποσοστό της έκπτωσης κυμάνθηκε μεταξύ 21% και 40%, όταν την αντίστοιχη περυσινή περίοδο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν κατά πολύ χαμηλότερο (39%). Παράλληλα, στη διάρκεια της φετινής θερινής εκπτωτικής περιόδου περίπου μία στις πέντε επιχειρήσεις πραγματοποίησε πωλήσεις με ποσοστό έκπτωσης άνω του 40%, όταν πέρυσι στην αντίστοιχη επιλογή οδηγούνταν μία στις τρεις επιχειρήσεις.
Όσον αφορά στην εξέλιξη των πωλήσεων διαπιστώθηκε ότι πάνω από μία στις δύο επιχειρήσεις (53%) εμφάνισε υποχώρηση στις πωλήσεις σε σύγκριση με το 2015, ενώ στασιμότητα δήλωσε το 1/3. Μπορεί ο ρυθμός υποχώρησης της εμπορικής κίνησης να είναι μικρότερος από εκείνον της περιόδου Ιουλίου – Αυγούστου 2015 (80%), δεν θα πρέπει όμως να λησμονείται το γεγονός πως τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο τέθηκε σε εφαρμογή ο πρωτόγνωρος, για τα ελληνικά δεδομένα, περιορισμός στην κίνηση κεφαλαίων (Capital Controls) και η επιβολή της τραπεζικής αργίας. Αντίθετα, το ποσοστό αυτών που δήλωσαν ότι οι εκπτώσεις του 2016 ήταν καλύτερες σε σύγκριση με την περσινή περίοδο ανέρχεται στο 14% (5% στις θερινές εκπτώσεις του 2015).
Οι μεταβολές του ποσοστού μείωσης των πωλήσεων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος καταγράφουν σημαντική διαφοροποίηση. Συρρίκνωση 11 – 20% εμφάνισε το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων του δείγματος (35% – 13% το 2015), τη στιγμή που την αντίστοιχη περσινή περίοδο η πλειονότητα των συμμετεχόντων (36%) είχε δηλώσει μείωση άνω του 41%.
Οι έμποροι σε ποσοστό 57,2%, δήλωσαν ότι η καλύτερη περίοδος των θερινών εκπτώσεων ήταν από τις 11/7/2016 έως 30/7/2016, ακολουθούμενη από την περίοδο 1/8/2016 έως 13/8/2016 με ποσοστό 27,6% και τέλος από αυτήν της 16/8/2016 έως το τέλος των εκπτώσεων. Η εν λόγω εξέλιξη επαναφέρει την ομαλοποίηση της κατανομής της καταναλωτικής κίνησης ανάμεσα στις τρεις περιόδους των εκπτώσεων, η οποία είχε διαταραχθεί πέρυσι εξαιτίας της επιβολής των Capital Controls και των έκτακτων καταστάσεων που αυτή συνεπάγεται (προτίμηση της δεύτερης περιόδου 1-15/8)
Για τα καταστήματα που άνοιξαν την Κυριακή 17 Ιουλίου (το 27% των συμμετεχόντων στην έρευνα) παρατηρείται ότι η πλειονότητα των επιχειρηματιών, της τάξης του 80%, πιστεύει ότι το άνοιγμα του καταστήματος την Κυριακή δεν επηρέασε τον συνολικό τζίρο της χειμερινής εκπτωτικής περιόδου και μόλις ένας στους πέντε δηλώνει ότι κατέγραψε αύξηση των πωλήσεών του.
Είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό ότι κανένας ερωτώμενος δεν έχει προβεί σε πρόσληψη υπαλλήλου για την κάλυψη των αναγκών της λειτουργίας της επιχείρησής του την Κυριακή, επιβεβαιώνοντας το συμπέρασμα πως το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές δε φαίνεται να συμβάλλει στην τόνωση της απασχόλησης. Η πλειονότητα των επιχειρηματιών σε ποσοστό 64% έχει επωμιστεί προσωπικά την κάλυψη της συγκεκριμένης ανάγκης και το υπόλοιπο 36% των επιχειρήσεων έχει επεκτείνει το ωράριο των ήδη υπαρχόντων υπαλλήλων.
Όσον αφορά στο λειτουργικό κόστος της επιχείρησης, το 44% των επιχειρήσεων που άνοιξαν απάντησε ότι επιβαρύνεται είτε πάρα πολύ είτε πολύ από το άνοιγμα των Κυριακών, το 25% απάντησε λίγο, ενώ το 31% δήλωσε ότι δεν έχει επιβαρυνθεί καθόλου.
Τέλος, η επισκεψιμότητα, σύμφωνα με το 52% των επιχειρηματιών, δεν έχει αυξηθεί καθόλου από το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές. Το 29% των επιχειρηματιών διακρίνει μία μικρή αύξηση, ενώ μόλις το 3% δηλώνει ότι το άνοιγμα της επιχείρησής του τις Κυριακές αύξησε κατά πολύ την επισκεψιμότητα.
Η κίνηση των πρώτων θερινών εκπτώσεων στις συμβεβλημένες εμπορικές επιχειρήσεις των ΑΚΕ σε Πειραιά – Θεσσαλονίκη – Πάτρα – Αλεξανδρούπολη
Η ΕΣΕΕ για πρώτη φορά εξετάζει ξεχωριστά την κίνηση των θερινών εκπτώσεων στις συμβεβλημένες εμπορικές επιχειρήσεις του Open Mall του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας και της Αλεξανδρούπολης. Η έρευνα αφορά τις εμπορικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στη δράση Open Mall, με κύρια δραστηριότητα το λιανικό εμπόριο και συγκεκριμένα, όπου διεξάγονται εκπτώσεις, όπως τα είδη ένδυσης-υπόδησης , τα είδη οπτικών, το λιανικό εμπόριο κοσμημάτων, και το άλλο λιανικό εξειδικευμένο εμπόριο. Τα αποτελέσματα των εκπτώσεων για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ παρουσιάζονται συνολικά και δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες περιπτώσεις κάθε τοπικής αγοράς.
Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον ότι για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ οι πωλήσεις των φετινών θερινών εκπτώσεων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος κυμάνθηκαν στα ίδια επίπεδα ή κατέγραψαν αυξητική τάση σε ποσοστά υψηλότερα σε σχέση με τις επιχειρήσεις του γενικού πληθυσμού. Από το 20% των ερωτηθέντων που δήλωσαν αύξηση των πωλήσεών τους, η πλειονότητα (42%) υποστήριξε πως η τόνωση του τζίρου τους κυμάνθηκε σε επίπεδα έως 10% (διάγραμμα 11). Λόγω έλλειψης συγκριτικών στοιχείων αφού είναι η πρώτη φορά που διεξάγεται έρευνα μόνο στις επιχειρήσεων των ΑΚΕ, θα ήταν αρκετά αισιόδοξο να αναφερόταν ότι το εύρημα αυτό, επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα του θεσμού. Παρόλα αυτά είναι μία τάση η οποία μένει να επαληθευτεί στο μέλλον.
Και για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ, όπως ήταν αναμενόμενο, η πρώτη περίοδος των εκπτώσεων κρίνεται ως καλύτερη από άποψη αγοραστικής κίνησης.
Οι επιχειρήσεις των ΑΚΕ σε σύγκριση με τις υπόλοιπες επιχειρήσεις επέλεξαν να λειτουργήσουν την Κυριακή των θερινών εκπτώσεων, μία στάση αναμενόμενη αφού πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν στα κέντρα των πόλεων με συγκριτικό πλεονέκτημα αναφορικά με την επισκεψιμότητα των καταναλωτών. Μοναδική εξαίρεση στην παραπάνω τάση αποτέλεσμα των ΑΚΕ της Πάτρας, όπου μόλις 1 στους 5 άνοιξε την επιχείρησή του.
Παρόλα αυτά, έχει αρκετά ενδιαφέρον η αποτύπωση της άποψης τους για την πορεία του τζίρου της και γενικότερα τον τρόπο λειτουργίας την Κυριακή. Συνοπτικά:
Για το 86% των επιχειρήσεων το άνοιγμα της Κυριακή δεν επηρέασε το τζίρο της εκπτωτικής περιόδου.
Για το 90% των επιχειρήσεων το άνοιγμα της Κυριακής δεν έχει συμβάλλει στην επισκεψιμότητα του καταστήματος.
Η απόλυτη πλειοψηφία των επιχειρήσεων καλύπτει τις ανάγκες προσωπικού με προσωπική εργασία και δεν επιλέγει την πρόσληψη προσωπικού.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Βασίλης Κορκίδης δήλωσε τα εξής:
«Η φετινή θερινή εκπτωτική περίοδος, σε αντιδιαστολή με τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί στις αρχές του καλοκαιριού, δεν κατόρθωσε τελικά να αποτελέσει το σημείο καμπής και ανάκαμψης για το ελληνικό εμπόριο. Η αυξημένη τουριστική κίνηση στη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου επίσης δεν κατάφερε να αποφέρει τα αναμενόμενα έσοδα στον κλάδο του Εμπορίου και να τονώσει τον τζίρο στις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας. Οι υφιστάμενες αλλά και οι επικείμενες φορολογικές υποχρεώσεις φαίνεται πως διαδραμάτισαν καθοριστικό παράγοντα στην αδυναμία και διστακτικότητα που επέδειξε το καταναλωτικό κοινό στα κοινώς ομολογουμένως υψηλά ποσοστά εκπτώσεων που προέβησαν οι εμπορικές επιχειρήσεις. Παραδόξως, η βελτίωση σε όλους τους κλάδους της οικονομίας μας, που καταγράφηκε τον Αύγουστο, στα αποτελέσματα της μηνιαίας έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αποτυπώνεται πουθενά στην έρευνα μας. Μπορεί τον Αύγουστο, ο δείκτης οικονομικού κλίματος (economic sentiment indicator, ESI) να αυξήθηκε στις 92,5 μονάδες από 90,9 τον Ιούλιο και 89,7 τον Ιούνιο, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή του τελευταίου 12μήνου, αλλά προφανώς αυτό δεν επαρκεί για να συνέλθει η ελληνική αγορά. Φυσικά, η περσινή εκπτωτική περίοδος δεν μπορεί να αποτελέσει βάση αναφοράς και διεξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων, από τη στιγμή που οι επιπτώσεις των Capital Controls είναι ακόμη αισθητές σε επιχειρήσεις και καταναλωτές. Τέλος, παρά τη νηνεμία μεταξύ πρώτης και δεύτερης αξιολόγησης, η πτωτική πορεία των θερινών εκπτώσεων ακολούθησε το υφεσιακό κλίμα και επιβεβαίωσε ότι οι υπερβολικοί φόροι στράγγιξαν την κατανάλωση. Τα αποτελέσματα της έρευνας του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ κατέγραψαν μία ακόμα μείωση του τζίρου κατά -9,7% και δυστυχώς επιβεβαιώνουν ότι ούτε οι φετινές καλοκαιρινές εκπτώσεις κατάφεραν να αντιστρέψουν το παγιωμένο υποτονικό κλίμα στην Αγορά».
Πίνακας: Εκτιμήσεις 70 Εμπορικών Συλλόγων για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών κατά τη διάρκεια των Θερινών Εκπτώσεων 2016
| Εμπορικοί Σύλλογοι | Μεταβολή (%) τζίρου κατά τη διάρκεια των Θερινών Εκπτώσεων 2016/2015 | |
| 1. Ε.Σ. Αθηνών | Ιστορικό Κέντρο– Πτώση 0-10% | |
| Υπόλοιπη Αθήνα– Πτώση 11-20% | ||
| 2. Ε.Σ. Θεσσαλονίκης | Πτώση 0-10% | |
| 3. Ε.Σ. Πειραιώς | Πτώση 0-10% | |
| 4. Ε.Σ. Πάτρας | Πτώση 0-10% | |
| 5. Ε.Σ. Ηρακλείου | Πτώση 0-10% | |
| 6. Ε.Σ. Χανίων | Πτώση 11-20% | |
| 7. Ε.Σ. Βόλου | Πτώση 21-30% | |
| 8. Ε.Σ. Λάρισας | Στα ίδια επίπεδα | |
| 9. Ε.Σ. Χαλανδρίου | Πτώση 11-20% | |
| 10. Ε.Σ. Ν. Ιωνίας | Πτώση 11-20% | |
| 11. Ε.Σ. Παλαιού Φαλήρου | Πτώση 11-20% | |
| 12. Ε.Σ. Νίκαιας | Πτώση 11-20% | |
| 13. Ε.Σ. Γαλατσίου | Πτώση 11-20% | |
| 14. Ε.Σ. Ιλίου | Πτώση 0-10% | |
| 15. Ε.Σ. Γλυφάδας | Πτώση 0-10% | |
| 16. Ε.Σ. Κερατσινίου – Δραπετσώνας | Στα ίδια επίπεδα | |
| 17. Ε.Σ. Καλλιθέας | Πτώση 21-30% | |
| 18. Ε.Σ. Μοσχάτου | Πτώση 0-10% | |
| 19. Ε.Σ. Έδεσσας | Πτώση 11-20% | |
| 20. Ε.Σ. Αμαρουσίου | Πτώση 0-10% | |
| 21. Ε.Σ. Ρεθύμνου | Πτώση 0-10% | |
| 22.Ε.Σ Καλαμαριάς | Στα ίδια επίπεδα | |
| 23. Ε.Σ. Θήρας | Πτώση 11-20% | |
| 24. Ε.Σ Καβάλας | Στα ίδια επίπεδα | |
| 25. Ε.Σ. Γρεβενών | Πτώση 21-30% | |
| 26. Ε.Σ. Γιαννιτσών | Πτώση 0-10% | |
| 27. Ε.Σ. Βέροιας | Πτώση 0-10% | |
| 28.Ένωση Εμπόρων-Επαγγελματιών Βιοτεχνών Αγ. Κων/ντίνου | Στα ίδια επίπεδα | |
| 29. Ε.Σ. Ναυπλίου | Πτώση 0-10% | |
| 30.Ε.Σ Αγ.Νικολάου Κρήτης | Πτώση 11-20% | |
| 31.Ε.Σ.Σητείας-Κρήτη | Στα ίδια επίπεδα | |
| 32. Ε.Σ. Κορίνθου | Πτώση 0-10% | |
| 33. Ε.Σ. Κιάτου | Στα ίδια επίπεδα | |
| 34. Ε.Σ. Σύρου | Πτώση 11-20% | |
| 35. Ε.Σ. Νάξου | Στα ίδια επίπεδα | |
| 36. Ε.Σ. Καλαμάτας | Άνοδος 5% | |
| 37. Ε.Σ. Ζακύνθου | Στα ίδια επίπεδα | |
| 38. Ε.Σ. Αργοστολίου | Στα ίδια επίπεδα | |
| 39. Ε.Σ. Μυτιλήνης | Πτώση 0-10% | |
| 40. Ε.Σ. Λιβαδειάς | Πτώση 0-10% | |
| 41. Ε.Σ. Καρδίτσας | Πτώση 11-20% | |
| 42. Ε.Σ. Αγρινίου | Πτώση 21-30% | |
| 43. Ε.Σ. Πύργου | Πτώση 0-10% | |
| 44. Ε.Σ. Καστοριάς | Πτώση 11-20% | |
| 45. Ε.Σ. Κοζάνης | Πτώση 0-10% | |
| 46. Ε.Σ. Πτολεμαΐδας | Πτώση 11-20% | |
| 47. Ε.Σ. Ρόδου | Πτώση 0-10% | |
| 48. Ε.Σ. Φλώρινας | Πτώση 21-30% | |
| 49. Ε.Σ. Χαλκίδας | Στα ίδια επίπεδα | |
| 50. Ε.Σ. Τρικάλων | Πτώση 11-20% | |
| 51. Ε.Σ. Ηγουμενίτσας | Στα ίδια επίπεδα | |
| 52. Ε.Σ. Αλεξανδρούπολης | Στα ίδια επίπεδα | |
| 53. Ε.Σ. Ιεράπετρας | Πτώση 11-20% | |
| 54. Ε.Σ. Θηβών | Πτώση 11-20% | |
| 55. Ε.Σ. Λαμίας | Πτώση 21-30% | |
| 56. Ε.Σ. Λευκάδας | Στα ίδια επίπεδα | |
| 57. Ε.Σ. Ιωαννίνων | Πτώση 11-20% | |
| 58. Ε.Σ. Άρτας | Πτώση- Μεγαλύτερη από 41% | |
| 59. Ε.Σ. Σερρών | Πτώση 11-20% | |
| 60. Ε.Σ. Κομοτηνής | Πτώση 0-10% | |
| 61. Ε.Σ. Κατερίνης | Πτώση 11-20% | |
| 62. Ε.Σ. Σάμου | Πτώση 21-30% | |
| 63. Ε.Σ. Δράμας | Πτώση 11-20% | |
| 64. Ε.Σ. Ξάνθης | Πτώση 11-20% | |
| 65. Ε.Σ Ελασσόνας | Πτώση 0-10% | |
| 66.Ε.Σ Λήμνου | Πτώση 11-20% | |
| 67. Ε.Σ. Πάρου | Στα ίδια επίπεδα | |
| 68. Ε.Σ Άργους | Πτώση 11-20% | |
| 69. Ε.Σ Σπάρτης | Πτώση 0-10% | |
| 70. Ε.Σ Τρίπολης | Στα ίδια επίπεδα | |
| ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ ΠΤΩΣΗΣ | -9,7% |
