Είναι σαν να πλοηγείσαι σε έναν λαβύρινθο – ένα ταξίδι αναζήτησης που κάνουν κάθε χρόνο εκατοντάδες νέοι επιχειρηματίες από όλη την Ευρώπη, αναζητώντας ευκαιρίες, χρηματοδότηση και επιτυχία. Ταυτόχρονα, αναζητούν και τη χώρα ή πόλη που προσφέρει τις ιδανικές συνθήκες για να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση.
Ολοένα περισσότεροι νέοι ιδρυτές καταλήγουν στο «Isar Valley» – το ανεπίσημο «παρατσούκλι» για την τεχνολογική σκηνή του Μονάχου, εμπνευσμένο από τον ποταμό Ίζαρ που διασχίζει την πόλη, κατά το πρότυπο της Silicon Valley στην Καλιφόρνια.
Στον πρόσφατο Global Tech Ecosystem Index, που συνέταξε η ολλανδική εταιρεία δεδομένων Dealroom, το Μόναχο κατατάσσεται 17o οικοσύστημα καινοτομίας παγκοσμίως. Ωστόσο, όταν αξιολογούνται τα οικοσυστήματα υψηλής απόδοσης που βασίζονται στην καινοτομία και έχουν ισχυρή παραγωγή ανά κάτοικο, το Μόναχο ανεβαίνει στην 5η θέση, ακριβώς πίσω από τις τεχνολογικές μητροπόλεις: Σαν Φρανσίσκο, Βοστώνη, Νέα Υόρκη αλλά και Κέιμπριτζ.
Από τη Βέροια στη Βαυαρία
Οι προγραμματιστές Νίκος Τσιαμήτρος και Γεώργιος Πιπελίδης από τη Βέροια επέλεξαν επίσης να ιδρύσουν τη δική τους startup στο Μόναχο, παρόλο που, όπως λέει ο Ν. Τσιαμήτρος, δεν υπήρχε κάποιος «προσωπικός λόγος» να μετακομίσει στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας.
«Δεν ήξερα κανέναν εδώ και δεν είχα επισκεφθεί ποτέ την πόλη», δηλώνει στην DW. Παρ’ όλα αυτά, γνώριζε πολύ καλά την «εξαιρετική φήμη» του Πολυτεχνείου του Μονάχου (TUM). Αφού αποφοίτησε από το Πολυτεχνείο Αθηνών ως μηχανολόγος-μηχανικός, επέλεξε να συνεχίσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο TUM.
«Εγώ αντιθέτως ξεκίνησα να δουλεύω στην Ελλάδα ως προγραμματιστής», λέει ο Γ. Πιπελίδης. «Με καλό μισθό για την Ελλάδα του 2010 – 2.000 ευρώ». Η αβεβαιότητα των πρώτων χρόνων της κρίσης χρέους ανέτρεψε όμως την φαινομενική σταθερότητα στη ζωή του νέου προγραμματιστή. «Με νόμο της κυβέρνησης Παπαδήμου, ο μισθός για εργαζόμενους κάτω των 25 έγινε ξαφνικά… υποκατώτατος. Δηλαδή έναν μήνα πήρα 2.000 ευρώ και τον επόμενο, 300 ευρώ. Και προφανώς δεν έκατσα άλλον ένα μήνα. Έφυγα από τη χώρα.»
Ο Γ. Πιπελίδης αρχικά πήγε στην Αυστρία και έπειτα στο Μόναχο για να ολοκληρώσει το διδακτορικό του, ενώ ο Τσιαμήτρος ήρθε από την Αθήνα για να κάνει το μεταπτυχιακό του στο TUM. «Εκεί αρχίσαμε να δουλεύουμε μαζί πάνω σε λογισμικό πλοήγησης για τα μέσα μαζικής μεταφοράς», θυμάται ο Γ. Πιπελίδης.
Συμμετείχαν σε ένα hackathon, ένα συνέδριο όπου προγραμματιστές συνεργάζονται εντατικά για μέρες ή εβδομάδες για να αναπτύξουν ένα λογισμικό — και κέρδισαν. Στη συνέχεια συμμετείχαν σε έναν διεθνή διαγωνισμό, όπου βρέθηκαν απέναντι στην Google, τη Sony, τη Samsung αλλά και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
«Από εκείνη τη στιγμή αρχίσαμε να πιστεύουμε ότι ο αλγόριθμός μας για πλοήγηση και εντοπισμό θα μπορούσε να γίνει μια πραγματική νεοφυής επιχείρηση», σημειώνει ο Ν. Τσιαμήτρος. Έτσι, τον Μάρτιο του 2019, ίδρυσαν την πρώτη τους startup με το όνομα Ariadne — εμπνευσμένη από την κόρη του βασιλιά Μίνωα, που έδωσε στον Θησέα τον μίτο για να βγει από τον λαβύρινθο του Μινώταυρου. Μια ταιριαστή μεταφορά για ένα λογισμικό πλοήγησης.
Πώς ιδρύεις μια startup;
Το να έχεις έναν ισχυρό αλγόριθμο βέβαια είναι το ένα. Το να ιδρύσεις όμως μια startup, να γράψεις ένα επιχειρηματικό σχέδιο και να εξασφαλίσεις κεφάλαια είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Εκεί ακριβώς το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων του Μονάχου προσφέρει έναν κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας: το κέντρο επιχειρηματικότητας UnternehmerTUM, που εδρεύει στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Εκεί έμαθαν πώς να ιδρύσουν και να διοικήσουν μια επιχείρηση και χάρη σε αυτή την υποστήριξη, η Ariadne άρχισε να αποφέρει έσοδα μόλις λίγους μήνες μετά την ίδρυσή της.
Το βασικό προϊόν της Ariadne έχει πλέον εξελιχθεί από λογισμικό πλοήγησης σε εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για καταμέτρηση ανθρώπων και ανάλυση κίνησης. Σήμερα εξυπηρετεί αεροδρόμια στο Μόναχο, τη Γλασκώβη και το Λος Άντζελες, τις γερμανικές πόλεις Λεβερκούζεν, Μπίλεφελντ και Ρέγκενσμπουργκ, καθώς και αρκετές παγκόσμιες αλυσίδες εμπορικών κέντρων και καταστημάτων λιανικής, μεταξύ των οποίων και τα IKEA.
«Δεν είναι δύσκολο να ιδρύσεις μια επιχείρηση στη Γερμανία», λένε οι Βεροιώτες επιχειρηματίες. Όπως εξηγούν, η διαδικασία ήταν απλή και γρήγορη: «Κάναμε την εταιρεία, πήγαμε σε ένα συμβολαιογράφο, ανοίξαμε λογαριασμό στην τράπεζα και πληρωθήκαμε από τους πελάτες μας την ίδια μέρα».
Έξι ώρες στο Μόναχο – Έξι μήνες στην Ελλάδα
Η αντίστοιχη εμπειρία στην Ελλάδα, ωστόσο, αποδείχθηκε εντελώς διαφορετική. Για να ανοίξουν υποκατάστημα της Ariadne στην Αθήνα χρειάστηκαν έξι μήνες μόνο για τη δημιουργία τραπεζικού λογαριασμού. «Για να έχουμε μια σύγκριση κατά νου», σημειώνει ο Γ. Πιπελίδης, «μιλάμε για έξι ώρες στο Μόναχο και έξι μήνες στην Ελλάδα».
Στο Μόναχο ωστόσο νεοφυείς επιχειρήσεις, όπως η Ariadne, επωφελούνται επίσης από πρακτική καθοδήγηση έμπειρων μεντόρων. Η Μπάρμπαρα Μένερ, managing director του Xpreneurs Incubator στο UnternehmerTUM, είναι μία από αυτές. «Βοηθάμε τις startup στα πρώτα τους στάδια να μπουν στην αγορά, φέρνοντας τα σε επαφή με επενδυτές, μέντορες και πιθανούς πελάτες», εξηγεί στη DW. Και αυτό γίνεται ανεξαρτήτως από πο πού κατάγονται οι ιδρυτές. «Είμαστε χαρούμενοι όμως που έχουμε πολλούς επιστήμονες και ιδρυτές από την νοτιοανατολική Ευρώπη και ιδιαίτερα από την Ελλάδα», λέει η Μένερ στη DW.
1 στις 4 startup έχει ιδρυθεί από μετανάστες
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Migrant Founders Monitor, που συνέταξαν το Ίδρυμα Friedrich Naumann και η Ένωση Startup της Γερμανίας, σημαντικός αριθμός ιδρυτών στη χώρα έχει μεταναστευτικό υπόβαθρο. «To 14% των ιδρυτών startup γεννήθηκαν στο εξωτερικό», λέει ο Bάνους Βαλκ, ανώτερος ερευνητής στην Ένωση startup και βασικός συγγραφέας της έκθεσης. Μεταξύ των ιδρυτών των λεγόμενων «unicorn- start up», που αποτιμώνται σε αξία πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο, γύρω στο 23%, εξηγεί ο ίδιος στην DW.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι μετανάστες-ιδρυτές ξεχωρίζουν για τη «δυνατή επιχειρηματική τους νοοτροπία, τη διάθεση να αναλάβουν ρίσκα και την ανθεκτικότητά τους» – χαρακτηριστικά που είναι κρίσιμα για την επιτυχία μιας startup.
Οι μετανάστες-ιδρυτές αντιμετωπίζουν εμπόδια
Παρά τα δυνατά τους σημεία, οι ιδρυτές-μετανάστες αντιμετωπίζουν αξιοσημείωτες προκλήσεις στη Γερμανία. «Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η πρόσβαση σε δίκτυα», εξηγεί ο ερευνητής, προσθέτοντας ότι η διαχείριση της διαβόητης γερμανικής γραφειοκρατίας είναι επίσης δύσκολη, όπως και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, είτε δημόσια είτε ιδιωτική.
Ο Γ. Πιπελίδης της Ariadne το βίωσε αυτό από πρώτο χέρι. Μια γερμανική εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων ήθελε να επενδύσει υπό τον όρο όμως να αντικατασταθεί ο ίδιος ως CEO από έναν Γερμανό. «Ήθελαν κάποιον φυσικό ομιλητή της γλώσσας ως δημόσιο πρόσωπο της εταιρείας», θυμάται.
«Καταλαβαίνω ότι οι πελάτες προτιμούν να συναλλάσσονται με κάποιον που μιλάει άπταιστα γερμανικά – γι’ αυτό όλοι οι πωλητές μας είναι Γερμανοί. Αλλά να με αντικαταστήσουν ως CEO; Αυτό ήταν υπερβολικό», εξηγεί. Τελικά, ο Γεώργιος Πιπελίδης και ο Νίκος Τσιαμήτρος εξασφάλισαν υποστήριξη από μια ελληνική εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων, την Marathon Venture Capital.
Παρά τις αρχικές δυσκολίες, σήμερα οι δύο Βεροιώτες παραμένουν στο Μόναχο, ανάμεσα σε εκατοντάδες άλλους Έλληνες επιστήμονες και ιδρυτές startup που έχουν συνδράμει στη επιτυχία της βαυαρικής πρωτεύουσας ως tech πρωτέουσα της Γερμανίας. Στο τέλος του νήματος της Αριάδνης του Γιώργου και του Νίκου βρίσκεται η βαυαρική πρωτεύουσα.
Πηγή: https://www.dw.com
Ρεπορτάζ: Ευθύμης Αγγελούδης Συνεργάτης της Ελληνικής Σύνταξης της DW στο Βερολίνο
