Γράφει ο Τάσος Βασιάδης
H εισαγόμενη παράδοση της «Μαύρης Παρασκευής», που είναι γενικότερα γνωστή με την αγγλόφωνη εκδοχή της ως «Black Friday», προβάλλεται ακόμα μια φορά ως μια ευκαιρία προμήθειας διαφόρων προϊόντων με χαμηλότερο κόστος από ότι συνήθως.
Πρόκειται για την γνωστή επικοινωνιακού χαρακτήρα κίνηση που έχει ως σκοπό την περιστασιακή αύξηση της αγοραστικής κίνησης των επιχειρήσεων, μέσω γενικευμένων εκπτώσεων των τιμών, στα προϊόντα που διατίθενται προς πώληση.
Η «Black Friday» αναβιώνει και πάλι περιστασιακά εν μέσω του κλίματος που διαμορφώνεται με την έξαρση της ακρίβειας στα βασικά καταναλωτικά προϊόντα, ενώ η γενικότερη οικονομική κρίση σε συνδυασμό με τις συνέπειες της εμπόλεμης κατάστασης που βιώνει η ευρύτερη περιοχή, εξακολουθεί να σκιάζει κάθε οικονομική δραστηριότητα.
Στα πλαίσια αυτής της πραγματικότητας η αναβίωση της «Black Friday» ως κίνησης εθιμικού κυρίως χαρακτήρα, σαφώς και δεν επαρκεί για την ζητούμενη ανάκαμψη της αγοράς, για την οποία απαραίτητη προϋπόθεση είναι η σταθερή οικονομική άνεση των καταναλωτών, ώστε να μπορούν να δίνουν την απαιτούμενη πνοή που χρειάζεται, προκειμένου να ξεπεραστεί η παρατεινόμενη κρίση την οποία βιώνει ο τόπος, που κατά παράδοση η ανάπτυξη του βασίζεται στον πρωτογενή αλλά και στον δευτερογενή παραγωγικό τομέα
Το κόστος της παραγωγής, τα προβλήματα στη διακίνηση και την μεταποίηση των προϊόντων, η τιμαριθμική άνοδος και η γενικότερη οικονομική δυσχέρεια, μειώνουν δραματικά το εισόδημα των πολιτών με αποτέλεσμα η αγορά να γίνεται δυσπροσπέλαστη, για τους περισσότερους από αυτούς.
Σημαντικός αριθμός πολιτών βλέπει τις οικονομίες του να εξανεμίζονται, λόγω του υψηλού κόστους διαβίωσης, ενώ αδυνατεί να προσεγγίσει τα προϊόντα της αγοράς πέραν των απολύτως αναγκαίων, όσο και εάν αυτά πρόσκαιρα διατίθενται σε χαμηλότερες τιμές, στα πλαίσια των επικοινωνιακού τύπου περιστασιακών εκπτώσεων τύπου «Black Friday».
Πέραν τούτων είναι σαφές ότι η απώλεια εισοδήματος που αναπόφευκτα συνοδεύει την ανεργία, έχει ως συνέπεια και την αδυναμία κατανάλωσης, που αυτονόητα δεν θεραπεύεται με τις περιστασιακές εκπτώσεις που εξαγγέλλονται.
Η διαρκής κρίση που εμφανώς υπονομεύει την Κοινωνική Ασφάλιση και την Δημόσια Περίθαλψη, καθώς και η έμμεση πλην σαφής υπόδειξη προς τους πολίτες να αναζητούν εξ ιδίων την διεκπεραίωση των τρεχόντων προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζουν, τους υποχρεώνει να διαφυλάττουν έντρομοι τα υπολείμματα των οικονομιών τους για την «κακιά την ώρα».
Η υποβάθμιση της Δημόσιας Παιδείας και η υπέρμετρη αύξηση της παραπαιδείας, έχουν δημιουργήσει οικονομικές συνθήκες δυσβάστακτες για τη μέση οικογένεια.
Όλα αυτά κι άλλα πολλά επιμέρους ζητήματα απομακρύνουν τον κόσμο από την αγορά, με αποτέλεσμα η κίνηση να είναι εμφανώς υποβαθμισμένη.
Ήδη εκδηλώνεται ένας σκληρός ανταγωνισμός που αναμένεται να κλιμακωθεί.
Ο καταναλωτής δέχεται ανεμπόδιστα κάθε στιγμή αμέτρητα καταναλωτικά ερεθίσματα από τις τηλεοπτικές συχνότητες και από το ηλεκτρονικό εμπόριο μέσω του διαδικτύου, που ανταγωνίζεται τις τοπικές επιχειρήσεις επιβάλλοντας πέραν της καθημερινότητας, μια διαφορετική ηλεκτρονική «Black Friday».
Αυτή η πραγματικότητα γίνεται αντιληπτή κατά αντίθεση με ότι συνέβαινε τα παλιότερα χρόνια, όπου οι καταναλωτές κυριολεκτικώς συνωστίζονταν στα καταστήματα και η αγορά έσφυζε από ζωή και ενεργοποιούσε όλα τα επαγγέλματα με αποτέλεσμα την ευημερία του τόπου.
Παρά την βαριά σκιά της σοβούσας οικονομικής κρίσης και των συνεπειών της, αποτελεί γενικότερη εκτίμηση ότι οι κοινωνίες δεν πρέπει να αφεθούν στο ρόλο του απλού παρατηρητή των εξελίξεων.
Επιβάλλεται άμεσα να πραγματοποιηθούν δυναμικές θεσμικές τομές στο χώρο του τοπικού εμπορίου που να αποβαίνουν σε όφελος των καταναλωτών, οι οποίοι με τη σειρά τους θα εμπιστεύονται και θα προτιμούν τα τοπικά εμπορικά καταστήματα για τις αγορές τους.
Ο θεσμικές πρωτοβουλίες που επιβάλλεται να αναληφθούν, είναι εκείνες που μπορούν να ενεργοποιήσουν την διεκδίκηση πόρων και την διασφάλιση επενδύσεων οι οποίες θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και θα ανακόψουν την επισφαλή οικονομική πορεία του τόπου.
Για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός απαιτείται μια γενικότερη κινητοποίηση, έτσι ώστε ο χρόνος να πάψει να κυλά εις βάρος της τοπικής αγοράς και της αναπτυξιακής πορείας του τόπου, των οποίων η αρνητική πορεία συνεπάγεται την απώλεια πραγματικών αξιών από την πτώση των τιμών των ακινήτων, την έξαρση της ανεργίας και την επίταση των μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων που οδηγούν τον τόπο σε μαρασμό και εγκατάλειψη.
Η επίκαιρη «Black Friday» ας αποτελέσει μια ακόμα αφορμή, ώστε η ζητούμενη ανάκαμψη της αγοράς να ξεπεράσει τα όρια του απλού ευχολογίου και να ενεργοποιηθούν όλες οι αναγκαίες δράσεις για το αναπτυξιακό μέλλον του τόπου.
