Καθώς η Ελλάδα βγαίνει πλέον για τα καλά από την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, υπάρχει γενικότερη ανάκαμψη σε βασικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας. Ένας από τους πιο σημαντικούς, είναι αυτός της ανεργίας. Με το ελληνικό ΑΕΠ να τρέχει με θετικούς ρυθμούς, το ποσοστό της ανεργίας έχει πέσει για πρώτη φορά μετά από χρόνια σε μονοψήφιο αριθμό (στο 8,6% τον Φεβρουάριο του 2026 έναντι 11,5% τον Φεβρουάριο του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ). Σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη έχουν παίξει τα κονδύλια (ευρωπαϊκά και μη) που εισρέουν στην οικονομία μέσω του αναπτυξιακού νόμου, μέσω των οποίων έχουν γίνει πολλές ιδιωτικές επιχειρήσεις και μεγάλες επενδύσεις. Οι επενδύσεις αφορούν διάφορους τομείς της οικονομίας, από τον τουρισμό και την εστίαση, μέχρι και τα τυχερά παιχνίδια.
Εκτός, άλλωστε, από τις επενδύσεις σε επίγεια καζίνο, η ελληνική αγορά έχει ανοίξει και σε online πλατφόρμες, όπως το slotoro εγγραφή. Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι στρέφονται στην αυτοαπασχόληση και γίνονται αφεντικά του εαυτού τους. Υπό το πρίσμα αυτό, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε τι ισχύει ακριβώς στον τομέα της φορολογίας σε ό,τι έχει να κάνει με τους αυτοαπασχολούμενους αλλά και τους επιχειρηματίες, καθώς το ελληνικό φορολογικό σύστημα που αφορά του ελεύθερους επαγγελματίες, μπορεί να φανεί περίπλοκο και δύσκολο. Στο κείμενο αυτό θα εξετάσουμε αναλυτικά το πώς λειτουργεί η τεκμαρτή φορολογία στην Ελλάδα και πως επηρεάζονται οι ανεξάρτητοι εργαζόμενοι.
Τεκμαρτή φορολόγηση
Ένα από τα βασικά φορολογικά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει κάθε αυτοαπασχολούμενος στην Ελλάδα, έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις του υπολογίζονται σε έναν (σημαντικό) βαθμό με βάση το υποτιθέμενο και όχι το πραγματικό, εισόδημα.Σε αντίθεση με τους μισθωτούς, οι ελεύθεροι επαγγελματίες στην Ελλάδα δεν πληρώνουν φόρους για το εισόδημα που θα δηλώσουν στο τέλος της χρονιάς, αλλά φορολογούνται με βάση ένα σύστημα που προϋποθέτει ότι θα έχουν ένα συγκεκριμένο επίπεδο εισοδήματος. Πρόκειται για ένα τεκμήριοπου βασίζεται σε διάφορους παράγοντες και επιβάλλει φόρους σε εισοδήματα τα οποία μπορεί να μην έχουν κερδηθεί ποτέ. Είναι μια άδικη, χωρίς αμφιβολία, προσέγγιση που δημιουργεί οικονομική πίεση και αβεβαιότητα και καθιστά δύσκολο τον προγραμματισμό για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Η τεκμαρτή φορολόγηση είναι μια πολύ διαφορετική τακτική από αυτή που ακολουθείται στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, όπου η φορολόγηση γίνεται επί των πραγματικών εισοδημάτων. Σύμφωνα με τη ρύθμιση που ισχύει, οι ελεύθεροι επαγγελματίες φορολογούνται περισσότερο με βάση τα επίπεδα τεκμαρτού εισοδήματος παρά με τα πραγματικά τους κέρδη. Το εισόδημα που φορολογείται υπολογίζεται με βάση διάφορους δείκτες τρόπου ζωής και επιχειρηματικά έξοδα και προϋποθέτει ότι οι άνθρωποι βγάζουν αρκετά χρήματα για να διατηρήσουν τον τρόπο ζωής τους.Συγκεκριμένα, τα κέρδη προϋπολογίζονται με βάση:
- Το κόστος στέγασης, όπως ενοίκιο ή ιδιοκτησία σπιτιού.
- Την ιδιοκτησία αυτοκινήτου που συνοδεύεται από έξοδα όπως επισκευή, βενζίνη και ασφάλιση.
- Τις επενδύσεις και τις αποταμιεύσεις σε τράπεζες.
- Την ενοικίαση γραφείων, μηχανημάτων, εργαλείων και επαγγελματικών εξόδων.
- Τους λογαριασμούς κοινής ωφελείας.
Έτσι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες στην Ελλάδα πρέπει να υπολογίζουν, να δηλώνουν και να πληρώνουν τους φόρους τους εκ των προτέρων, σε αντίθεση με τους μισθωτούς που έχουν φόρους που αφαιρούνται από τους μισθούς τους. Ως αποτέλεσμα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες στην Ελλάδαπληρώνουν ένα από τα υψηλότερα φορολογικά βάρη στην Ευρώπη. Με βάση τον πιο πρόσφατο φορολογικό νόμο, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα έχει αυξηθεί στα 11.620 ευρώ, από 10.920 ευρώ που ήταν για τα εισοδήματα του 2023 που φορολογήθηκαν το 2024, λόγω αύξησης του κατώτατου μισθού από 780 ευρώ το 2023 σε 830 ευρώ το προηγούμενο έτος. Ταυτόχρονα, ωστόσο, καταργήθηκε το τέλος επιτηδεύματος, κάτι που φέρνει μια φορολογική ελάφρυνση.
Φορολογία επιχειρήσεων
Σε ό,τι έχει να κάνει με τις επιχειρήσεις, η φορολόγηση εξαρτάται από το είδος της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, υπάρχουν:
- Ατομικές επιχειρήσεις
- Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες (ΙΚΕ)
- Ανώνυμες Εταιρείες (ΑΕ)
- Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ)
- Ομόρρυθμες Εταιρείες (ΟΕ) και Ετερόρρυθμες Εταιρείες (ΕΕ)
Κάθε νομική μορφή επιχείρησης έχει διαφορετικές υποχρεώσεις σε σχέση με τη φορολογία και τη λογιστική διαχείριση. Η σωστή επιλογή της μορφής μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τόσο τη φορολογική επιβάρυνση όσο και την ευελιξία της επιχείρησης. Είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη το είδος της δραστηριότητας και οι μελλοντικοί στόχοι πριν τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης.
Ατομικές Επιχειρήσεις
Οι Ατομικές Επιχειρήσεις στην Ελλάδα φορολογούνται βάσει του εισοδήματος που προκύπτει από την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, με τον επιχειρηματία να καταβάλλει φόρο εισοδήματος με την ίδια κλίμακα που ισχύει για τα φυσικά πρόσωπα. Υπάρχουν διάφορα φορολογικά κλιμάκια με συντελεστές που αυξάνονται καθώς αυξάνεται το εισόδημα του φορολογούμενου.
Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες
Η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ) έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει μια απλούστερη και λιγότερο γραφειοκρατική εναλλακτική για τους επιχειρηματίες. Φορολογούνται με σταθερό συντελεστή 22% επί των κερδών τους, χωρίς κλιμακωτή φορολόγηση. Υπάρχει επιπλέον φορολογία 5% στη διανομή των κερδών, καθώς και ποσοστό προκαταβολής 80% για το φόρο του επόμενου έτους, με μειωμένο ποσοστό 40% για τα τρία πρώτα έτη λειτουργίας της επιχείρησης.
Ανώνυμες Εταιρείες
Ο συντελεστής φορολογίας των κερδών των ΑΕ είναι 22% και εφαρμόζεται στα καθαρά κέρδη της εταιρείας μετά την αφαίρεση των εξόδων και των άλλων επιτρεπόμενων αφαιρέσεων. Στην περίπτωση διανομής κερδών από μια ΑΕ, επιβάλλεται επιπρόσθετος φόρος 5%. Για τα πρώτα τρία έτη λειτουργίας της ΑΕ, η προκαταβολή φόρου είναι 40% του φόρου που υπολογίζεται επί των κερδών.
ΕΠΕ
Οι ΕΠΕ φορολογούνται με συντελεστή 22% επί των κερδών τους. Στην περίπτωση που μια ΕΠΕ αποφασίσει να διανείμει τα κέρδη της, επιβάλλεται επιπλέον φόρος 5% επί του ποσού της διανομής.Ακόμη, υπάρχει ποσοστό προκαταβολής φόρου 40% για τα τρία πρώτα έτη της επιχείρησης.
ΟΕ και ΕΕ
Τα κέρδη μιας Ομόρρυθμης Εταιρείας φορολογούνται ως εισόδημα των εταίρων. Τα κέρδη αποδίδονται στους εταίρους αναλόγως της συμμετοχής τους στην εταιρεία και φορολογούνται σύμφωνα με την ατομική τους φορολογική κλίμακα. Συγκεκριμένα, τα κέρδη φορολογούνται με συντελεστή 22% και η προκαταβολή φόρου για τα 3 πρώτα έτη με ποσοστό 40%.Τα κέρδη των Ετερόρρυθμων Εταιρειών επίσης φορολογούνται ως εισόδημα των εταίρων. Τα κέρδη αποδίδονται στους εταίρους αναλόγως της συμμετοχής τους στην εταιρεία και φορολογούνται βάσει της ατομικής τους φορολογικής κλίμακας. Υπάρχει προκαταβολή φόρου 40% για τα τρία πρώτα έτη της επιχείρησης.
