Το βράδυ της Τετάρτης πραγματοποιήθηκαν στο Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας τα εγκαίνια της φωτογραφικής έκθεσης με τίτλο «Όταν ήρθε ο σιδηρόδρομος» και παράλληλα παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο του Γιώργου Λιόλιου, με τίτλο «Σιδηρόδρομος σφυρίζων εις την πεδιάδα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Θίνες.
Με αφορμή την ανακήρυξη του 2021 ως «Ευρωπαϊκό Έτος Σιδηροδρόμου» διοργανώθηκε τριήμερο εκδηλώσεων, από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» με την υποστήριξη του Συλλόγου Φίλων του Πολυκεντρικού Μουσείου των Αιγών και του Δικτύου του στο Βυζαντινό Μουσείο της Βέροιας, με θέμα την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης – Μοναστηρίου, το οποίο κι ολοκληρώθηκε σήμερα.
Την εκδήλωση χαιρέτησε και συντόνισε η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας Αγγελική Κοτταρίδη. Ξεκινώντας διάβασε έναν σύντομο χαιρετισμό του Προέδρου του Μουσείου Φωτογραφίας Παύλου Καλεμκερή. «Η φωτογραφική έκθεση αναδεικνύει φωτογραφικό υλικό του Αρμένιου φωτογράφου με αποτυπώσεις της κατασκευής της γραμμής, των σταθμών, των σηράγγων, των ανθρώπων».
Ο Γιώργος Λιόλιος ως αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φίλων χαιρέτισε την εκδήλωση και μίλησε για την έκθεση, «Η έκθεση αυτή είναι πολλαπλά σημαντική. Πρόκειται για μια απίστευτη συλλογή 30.000 φωτογραφιών της οποίες αναζήτησε ο Χρήστος Καλεμκερής σε όλη την Ευρώπη, πάνω στην οποία βασίστηκα για να τεκμηριώσω την έρευνα. Η στόχευση του Χρήστου Καλεμκερή ήταν να τεκμηριώσει φωτογραφικά την ίδια την ιστορία της Ελλάδας. Μια μεγάλη θεματική αποτελούν και οι σιδηρόδρομοι και οι σταθμοί και η ιστορία γύρω από αυτούς», είπε.
Τον λόγο έπειτα πήρε η εκδότρια Δρ. Οικονομολόγος-Ιστορικός Ζιζή Σαλίμπα, η οποία είπε ότι πρόκειται για ένα πρωτοποριακό βιβλίο. «Είναι ένα βιβλίο που χαρακτηρίζεται από επιστημονική τεκμηρίωση, που τρέχει σε αυτό μια λογοτεχνική αφήγηση. Ο σιδηρόδρομος είναι ένα σύμβολο εκσυγχρονισμού, οικονομικού, καθώς πρώτη φορά συνενώνονται κολοσσοί προκειμένου να μεταφέρουν υλικά, εμπορεύματα, ιδέες, ανθρώπους από τον έναν τόπο στον άλλον. Τονίζει μια μετάβαση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και φτάνει μέχρι και σήμερα, στο σύγχρονο Ελληνικό κράτος… Όλοι ευχόμαστε να ξεκινήσει και πάλι το δίκτυο σιδηροδρόμων, να συνεχίσει να σφυρίζει στην πεδιάδα».
Η κ. Κοτταρίδη πήρε ξανά τον λόγο και μίλησε για το νέο βιβλίο του Γιώργου Λιόλιου, το τρίτο κατά σειρά. «Είναι ένα ιδιαίτερα όμορφο βιβλίο, έχει αισθητική αρτιότητα και άψογο κείμενο. Τα χαρακτηριστικά του βιβλίου είναι τα εξής: α) συστηματική μελέτη βιβλιογραφίας από τον συγγραφέα, β) ο Γιώργος Λιόλιος κάνει σχολαστική έρευνα πηγών, γ) είναι γλαφυρό, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί λογοτεχνικά τερτίπια, δ) είναι παραστατικός», είπε. Τέλος διάβασε αποσπάσματα του βιβλίου.
Ακολούθως τον λόγο πήρε ο Ιστορικός Αρχιτεκτονικής, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας Βασίλης Κολώνας, ο οποίος μίλησε για το βιβλίο, λέγοντας ότι ο συγγραφέας καταπιάνεται με ένα τμήμα της τοπικής ιστορίας που αποδείχθηκε ο κριός ανάπτυξης της πόλης και της ευρύτερης περιοχής της, τον σιδηρόδρομο. «Η ζωντανή κι άρτια χρήση της γλώσσα, η πολύπλευρη θέση των γεγονότων, εγγυάται μία ώριμη και ψύχραιμη μαρτυρία της δικής του πόλης, των δικών του βιωμάτων κι αναμνήσεων», είπε. Στο τέλος διάβασε αποσπάσματα του βιβλίου.
Στο τέλος τον λόγο πήρε ο ίδιος ο συγγραφέας, ο οποίος μίλησε για τους λόγους που τον ώθησαν να καταπιαστεί με το συγκεκριμένο θέμα, ενώ παράλληλα έκανε προβολή φωτογραφιών.
Από την εκδήλωση απουσίασε ο Στράτος Τζίτζης, σκηνοθέτης, που θα έδινε μια πιο καλλιτεχνική παρέμβαση καθώς δεν πρόλαβε το τρένο.
Δείτε σε βίντεο την παρουσίαση
Η μουσικός Ελένη Αναγνώστου πήρε την σκυτάλη στη συνέχεια κι ερμήνευσε μουσικά κομμάτια (σχετικά με τα τρένα) στο πιάνο.
Τελειώνοντας οι παρευρισκόμενοι παίρνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα κατά του covid-19 εισήλθαν στον χώρο της φωτογραφικής έκθεσης, ενώ η βραδιά έκλεισε με δροσερό κρασί κι αναψυκτικά στην αυλή του μουσείου.
Δείτε στο βίντεο το μουσικό πρόγραμμα της κ. Αναγνώστου
Ο σιδηρόδρομος, σύμβολο του εκσυγχρονισμού, της διεθνοποίησης της οικονομίας και της διάδοσης αγαθών και ιδεών κατακτά τα Βαλκάνια. Με την έναρξη λειτουργίας της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου, το 1894, ενώνονται σημαντικά οικονομικά, στρατηγικά και εμπορικά κέντρα της βαλκανικής ενδοχώρας με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Οι σιδηροδρομικοί σταθμοί της κάθε πόλης, υποδείγματα αισθητικής και αρχιτεκτονικής, αποτελούσαν ζωντανά κύτταρα της πόλης και σημεία κοινωνικής αναφοράς του πληθυσμού. Ο κάθε σταθμός γίνεται ο τόπος συνάντησης: περιηγητές, ταξιδευτές, πράκτορες, κατάσκοποι στρατιωτικοί, αξιωματούχοι συναντώνται στην αποβάθρα τους.
Ο Γιώργος Λιόλιος συνδυάζοντας την ιστορική έρευνα με τη λογοτεχνική αφήγηση, εμβαθύνει στη διαδρομή της υποφωτισμένης γραμμής Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου. Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη σιδηροδρομική ιστορία της Βέροιας, το βιβλίο δεν είναι μόνο μια ιστορική αφήγηση μιας πόλης και του σταθμού της, αλλά και ένα πολιτισμικό δοκίμιο της διαχρονικής σημασίας του σιδηρόδρομου.
Ο Γιώργος Λιόλιος γεννήθηκε στη Βέροια, όπου ζει και εργάζεται ως δικηγόρος. Σπούδασε δημοσιογραφία και νομικά. Κυκλοφορούν τα βιβλία του: Ίχνη εβραϊκής παρουσίας στη Σίφνο (εκδ. Ευρασία), Σκιές της πόλης-Αναπαράσταση του διωγμού των Εβραίων της Βέροιας (εκδ. Ευρασία), Η Βέροια των περαστικών (εκδ. ΕΦΑ Ημαθίας) και οι νουβέλες: Ο αλλόκοτος κόσμος του Γιόνας Τρέσνι (Εκδόσεις του Φοίνικα) και O χωρευτής (εκδ. Το Ροδακιό).
