Γράφει ο Παύλος Τσανακτσίδης
Κάθε Ιανουάριο, στην πόλη του Πέρνικ στη Βουλγαρία λαμβάνει χώρα ένα μαγευτικό σκηνικό γεμάτο χρώματα, μουσική και παράδοση, καθώς φιλοξενεί το παγκοσμίως γνωστό φεστιβάλ “Σούρβα”. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο εντυπωσιακά φεστιβάλ παραδοσιακών μασκών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, το οποίο συνδυάζει το αρχέγονο μυστήριο των βαλκανικών εθίμων με μια σύγχρονη γιορτή πολιτισμού.
Το φεστιβάλ Σούρβα έχει τις ρίζες του από τα αρχαία έθιμα των Θρακών και των Σλάβων, οι οποίοι τιμούσαν τη φύση και προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν καλή τύχη και ευφορία για τη νέα χρονιά.
Από τον 20ό αιώνα και μετά, το φεστιβάλ πήρε τη μορφή μιας οργανωμένης γιορτής, και το 1966 καθιερώθηκε επίσημα στο Πέρνικ. Σήμερα, το φεστιβάλ αποτελεί μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO και προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Στο επίκεντρο του φεστιβάλ βρίσκονται οι “Kukeri”, άντρες και γυναίκες ντυμένοι με πολύχρωμες στολές και εντυπωσιακές μάσκες, που χορεύουν και δημιουργούν δυνατούς θορύβους με τύμπανα και κουδούνια που κάποια ζυγίζουν ως και 30 κιλά. Οι “Kukeri”, οι οποίοι μπορούν να παρομοιαστούν με τους ελληνικούς καλικάντζαρους, έχουν σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα και να φέρουν γονιμότητα στη γη.
Οι μάσκες τους είναι περίτεχνες και κατασκευάζονται από δέρμα, ξύλο, υφάσματα και άλλα φυσικά υλικά, οι οποίες συχνά απεικονίζουν ζώα, δαίμονες ή φανταστικά πλάσματα, ενώ τα έντονα χρώματα και οι γεωμετρικές λεπτομέρειες αντικατοπτρίζουν την τοπική αισθητική και το βαθύ συμβολισμό της βουλγαρικής λαϊκής τέχνης.
Το φεστιβάλ Σούρβα δεν είναι απλώς μια επίδειξη παραδοσιακών εθίμων· είναι μια ζωντανή γιορτή που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν. Κάθε χρόνο, πάνω από 7.000 συμμετέχοντες από τη Βουλγαρία και άλλες χώρες καθώς και συμμετοχές από Ελλάδα, συγκεντρώνονται στο Πέρνικ για να παρουσιάσουν τις παραδόσεις τους μέσα από μουσική, χορό και “θεατρικές” παραστάσεις.
Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν την αυθεντική “Kukeri” κουζίνα, που βασίζεται κυρίως στην κρεατοφαγία, καθώς και να συμμετάσχουν σε εργαστήρια κατασκευής μασκών. Τα παιδιά αποτελούν επίσης κομμάτι του φεστιβάλ, συμμετέχοντας στις εκδηλώσεις και διασφαλίζοντας ότι οι παραδόσεις θα συνεχιστούν και στις επόμενες γενιές.
