Το νέο βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου, με τίτλο «Μεθυστής – Στα χώματα της Κρήτης», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη, παρουσιάστηκε το απόγευμα της Δευτέρας 7 Απριλίου στη Βέροια, στον Πολυχώρο Sala Ελιά.
Την εκδήλωση διοργάνωσαν ο Σύλλογος Κρητικών Ν. Ημαθίας, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ημαθίας και το βιβλιοπωλείο Επίκαιρο.
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο πρόεδρος του Συλλόγου Κρητικών Ν. Ημαθίας, Στέλιος Αλιγιζάκης, ενώ τα μέλη του χορευτικού τμήματος του Συλλόγου άνοιξαν τη βραδιά χορεύοντας τον Μαλαιβιζιώτικο.
Η φιλόλογος και πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ημαθίας, Δέσποινα Καρυπίδου, μίλησε για τον συγγραφέα, αναφερόμενη στη μακρόχρονη γνωριμία τους, το πλούσιο βιογραφικό και το συγγραφικό του έργο.
Στην ανάλυσή της για το βιβλίο «Μεθυστής» επεσήμανε:
«Άρτα, Γιάννενα, Κωνσταντινούπολη, Κύπρος, Αθήνα, Πόντος, Βυζάντιο, Θεσσαλονίκη, Κρήτη: μνήμες που αφηγούνται πόλεις ή πόλεις που αφηγούνται τις μνήμες; Ο συγγραφέας αναβιώνει την Ιστορία όχι ως αφηρημένη αφήγηση, αλλά ως ανθρώπινη εμπειρία.
Μέσα από την ανασύσταση μιας ιστορικής περιόδου και ενός τόπου, αναδεικνύεται η διαχρονική πορεία του ανθρώπου που αναμετριέται με τη μοίρα και τον εαυτό του.
Ο “Μεθυστής” μάς μολογά για την Κρήτη από το 1937, για τη Μάχη της Κρήτης, τη γερμανική Κατοχή και την Αντίσταση, για τους απροσκύνητους και τους προσκυνημένους, για αυτούς που τίμησαν το νησί και για εκείνους που το πρόδωσαν».
Ο Γιάννης Καλπούζος βρέθηκε ξανά στη Βέροια μετά από δύο χρόνια και μίλησε για το νέο του πόνημα. Όπως ανέφερε, το μυθιστόρημα «Μεθυστής» γεννήθηκε το 2021, όταν παρουσίαζε το βιβλίο του «Ραγιάς» στο Ηράκλειο. Εκεί, ένας φίλος του διηγήθηκε προσωπικές ιστορίες από την Κατοχή, και μέσα του “ξεκλείδωσε” η απόφαση να γράψει για την Κρήτη. Ακολούθησε εκτεταμένη έρευνα και συλλογή μαρτυριών, απαιτώντας δύο χρόνια καθημερινής εργασίας 10-15 ωρών για την ολοκλήρωση του έργου.
Η παρουσίαση συνεχίστηκε με διαδραστικό τρόπο: η Δέσποινα Καρυπίδου και το μέλος του Συλλόγου Κρητικών, Ιωάννης Παντερεάκης, διάβασαν αποσπάσματα του βιβλίου, ενώ ο συγγραφέας παρουσίασε τους ήρωες, τις ηρωίδες και τα ιστορικά γεγονότα που διανθίζουν την πλοκή. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη χρήση της κρητικής διαλέκτου στο κείμενο.
Κλείνοντας, ο Γιάννης Καλπούζος μίλησε για τα δύο βασικά μηνύματα του βιβλίου και τόνισε: «Το νέο μου έργο πασχίζει να ρίξει άπλετο φως στην τοπιογραφία των ψυχών, είτε των μυθοπλαστικών ηρώων είτε των πραγματικών ανθρώπων εκείνης της εποχής, λαμβάνοντας υπόψη τρεις ουσιαστικούς άξονες…».
Η βραδιά έκλεισε με κρητικούς χορούς, υπό την καθοδήγηση του χοροδιδάσκαλου Γιώργου Ταμπακάκη.
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η ερμηνεία της μαθήτριας του 5ου Γυμνασίου Βέροιας, Ελένης Κολυβοπούλου, η οποία τραγούδησε το κομμάτι «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» (μουσική: Χριστόφορος Γερμενής, στίχοι: Γιάννης Καλπούζος), συνοδευόμενη στα πλήκτρα από τη δασκάλα της Νατέλα Ιτσουαϊτζε.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση του συγγραφέα με το κοινό και υπογραφή αντιτύπων του νέου βιβλίου.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
ΚΡΗΤΗ 1937-1945. Χρόνια σαν αιχμηρές ακίδες, αλλά και με φωτεινά φτεροκοπήματα.
Ο Νέστορας πορεύεται με τηv αρχή: Ευτυχώς χρωστάω στη ζωή και δε μου χρωστάει. Η Αριάνθη αναρωτιέται: Μήπως αν τα βάνεις όλα σε τάξη σού ξεφεύγει η ζωή; Ο Μιχαλαριάς, με τη μισή καρδιά του από γρανίτη και την άλλη μισή από βαμβάκι, αφότου ξεκάμπισε στο χνούδι της γης, έζησε ωσάν μανιασμένος ταύρος. Η πασίχαρη Βιολέτα δηλώνει: Ή με τον Τίτο ή σε μοναστήρι. Ο Ντιραβένας, κατά πώς λέει, μετατρέπεται σε σκαντζόχοιρο για να μην τον φάνε οι αλεπούδες. Η Καδιανιά αντροκαλεί τα κύματα. Στο πρόσωπο του Χαραλάμπη Γιανναδάκη σμίγει η έκρηξη με τη γαλήνη.
Δικτατορία Μεταξά, το Ελληνοϊταλικό Μέτωπο, η μάχη της Κρήτης, η ανηλεής γερμανική κατοχή στο νησί και η αντίσταση. Τα φοβερά κι εγκληματικά αντίποινα των Γερμανών, η προπαγάνδα και η κατατρομοκράτηση του λαού, η κοινωνική ανισότητα, τα δόντια της πείνας, μαυραγορίτες, δωσίλογοι, καταδότες, άνθρωποι χωρίς κανέναν ηθικό και ιδεολογικό φραγμό, αλλά κι εκείνοι που, όταν στέκονται μπροστά σου, χαμηλώνεις το βλέμμα όπως στην κονταριά του ήλιου.
Ξυπόλυτες αλήθειες και παπουτσωμένα ψέματα. Ανυπόταχτοι, αγωνιστές, σκιαγμένοι, υποκριτές, πολτοποιημένες συνειδήσεις, μίσος, απληστία και αχαριστία.Η ψυχή της γυναίκας που χτυπήθηκε στο αμόνι της άνοιξης και του άντρα στο αμόνι του χειμώνα, ένα ματωμένο κροσσωτό κεφαλομάντιλο κι ο μεγαλύτερος πλούτος της ζωής: Δυο μάτια να σε θωρούν με λαχτάρα.
Γιάννης Καλπούζος
Ο Γιάννης Καλπούζος γεννήθηκε το 1960 στο χωριό Μελάτες της Άρτας και από το 1983 ζει μόνιμα στην Αθήνα.
Έχει γράψει έντεκα μυθιστορήματα: «Ιμαρέτ», «Σάος», «Άγιοι και δαίμονες», «Ουρανόπετρα», «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου», «Ραγιάς», «Σέρρα», «Γινάτι», «Εράν», «Καλντερίμι» και «Μεθυστής». Το «Ιμαρέτ» κυκλοφορεί και διασκευασμένο σε εφηβικό μυθιστόρημα (για παιδιά άνω των 10 ετών), με εικονογράφηση του σκηνογράφου Αντώνη Χαλκιά.
Επίσης έχει γράψει τρεις ποιητικές συλλογές, οι οποίες εμπεριέχονται μαζί με πενήντα νέα ποιήματα στον τόμο: «ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ ΠΟΙΗΣΗ 2000-2017», τη συλλογή διηγημάτων: «Κάποιοι δεν ξεχνούν ποτέ» και στίχους για 80 τραγούδια, πολλά από τα οποία έγιναν μεγάλες επιτυχίες, όπως τα: «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου», «Να ‘σουν θάλασσα», «Τι μου ‘χει φταίξει τι μου ‘χει λείψει», «Δέκα μάγισσες» και «Γιατί πολύ σ’ αγάπησα».
Η παραλογή «Ο λύκος», που εμπεριέχεται στη συλλογή διηγημάτων, βραβεύτηκε στον Διεθνή Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος του πανεπιστημίου του Παλέρμο Ιταλίας.
Το μυθιστόρημα «Σέρρα» τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο Μυθιστορήματος Μικρασιατικού Περιεχομένου για τα έτη 2016-2018 και έχει μεταφραστεί στα αλβανικά.
Τα μυθιστορήματα «Γινάτι» και «Εράν» τιμήθηκαν με το Βραβείο Βιβλιοπωλείων Public 2019 και 2021 αντίστοιχα.
Το μυθιστόρημα «Ιμαρέτ» τιμήθηκε το 2009 με το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και έχει μεταφραστεί στα πολωνικά, στα τουρκικά, στα αραβικά, στα αγγλικά από ελληνικό εκδοτικό οίκο και στα αλβανικά.
