Μια ολοκληρωμένη περιβαλλοντική έρευνα στον ποταμό Τριπόταμο πραγματοποίησε το 3ο Σύστημα Δασοπροσκόπων Βέροιας, καταγράφοντας τις εποχικές μεταβολές στα χαρακτηριστικά του νερού και παρατηρώντας τη βιοποικιλότητα του ποτάμιου οικοσυστήματος.
Η δράση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της παγκόσμιας προσκοπικής πρωτοβουλίας Earth Tribe, με τη στήριξη του προγράμματος Erasmus+, και τη συμμετοχή της Ομάδας Προσκόπων, της Κοινότητας Ανιχνευτών και των Βαθμοφόρων του Συστήματος.
Στο πρόγραμμα συμμετείχε η Ελένη Μαυροκεφαλίδου, Μηχανικός Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, η οποία παρείχε επιστημονική καθοδήγηση, βοηθώντας τους νέους να κατανοήσουν τη λειτουργία των υδάτινων οικοσυστημάτων και τη σημασία της παρακολούθησης των περιβαλλοντικών παραμέτρων.
Μετρήσεις σε τρία σημεία του Τριποτάμου
Οι Δασοπρόσκοποι πραγματοποίησαν μετρήσεις σε τρία διαφορετικά σημεία του ποταμού, κατά τη διάρκεια και των τεσσάρων εποχών, χρησιμοποιώντας πολυπαραμετρικό μετρητή.
Οι μετρήσεις αφορούσαν τη θερμοκρασία του νερού, την ηλεκτρική αγωγιμότητα, τα ολικά διαλυμένα στερεά (TDS) και το pH.
Τα αποτελέσματα έδειξαν:
- Θερμοκρασία νερού: Από 11°C τον χειμώνα αυξήθηκε στους 16°C την άνοιξη και στους 20°C το καλοκαίρι, πριν υποχωρήσει στους 16°C το φθινόπωρο.
- Ηλεκτρική αγωγιμότητα: Κυμάνθηκε από 320 μS/cm τον χειμώνα έως 390 μS/cm την άνοιξη και το καλοκαίρι, ενώ το φθινόπωρο καταγράφηκε στα 350 μS/cm.
- Ολικά διαλυμένα στερεά (TDS): Καταγράφηκαν 172 ppm τον χειμώνα, 162 ppm την άνοιξη, 193 ppm το καλοκαίρι και 230 ppm το φθινόπωρο.
- pH: Παρέμεινε σταθερό στην τιμή 7 όλες τις εποχές, παρουσιάζοντας ουδέτερο χαρακτήρα.
Σύμφωνα με την ανάλυση των αποτελεσμάτων, οι διαφοροποιήσεις στη θερμοκρασία ακολουθούν τις αναμενόμενες εποχικές μεταβολές, ενώ οι διακυμάνσεις στην ηλεκτρική αγωγιμότητα και στα διαλυμένα στερεά ενδέχεται να σχετίζονται με τη ροή του ποταμού, τις βροχοπτώσεις, τη γεωλογική σύσταση της περιοχής και πιθανές ανθρώπινες δραστηριότητες στη λεκάνη απορροής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σταθερότητα του pH, καθώς και η υψηλότερη τιμή των διαλυμένων στερεών που καταγράφηκε το φθινόπωρο.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες μετρήσεις αποτελούν μια βασική περιβαλλοντική καταγραφή και δεν επαρκούν από μόνες τους για την εξαγωγή συνολικών συμπερασμάτων σχετικά με την ποιότητα ή την καταλληλότητα του νερού.
Ένας κόσμος ζωής κάτω από την επιφάνεια
Η έρευνα δεν περιορίστηκε στις φυσικοχημικές μετρήσεις. Οι συμμετέχοντες συνέλεξαν με απόχες υλικό από τον βυθό και εξέτασαν μικρούς υδρόβιους οργανισμούς με μεγεθυντικούς φακούς.
Κατά την παρατήρηση εντοπίστηκαν νύμφες και προνύμφες διπτέρων, εφημερόπτερα, τριχόπτερα, μικρά καρκινοειδή, διάτομα, γεωσκώληκες και γυρίνοι. Παράλληλα, καταγράφηκαν στοιχεία της παρόχθιας και υδρόβιας βλάστησης, όπως πλατάνια, νούφαρα και άλλα υδρόβια φυτά.
Η διαδικασία έδωσε στους νέους την ευκαιρία να γνωρίσουν στην πράξη τη βιοποικιλότητα του Τριποτάμου, διαπιστώνοντας ότι το ποτάμι που διασχίζει τη Βέροια αποτελεί ένα σύνθετο οικοσύστημα με ποικιλία οργανισμών και φυσικών διεργασιών.
Περιβαλλοντική εκπαίδευση με επίκεντρο τον Τριπόταμο
Πέρα από τα αποτελέσματα των μετρήσεων, βασικός στόχος της πρωτοβουλίας ήταν η εξοικείωση των Προσκόπων με την επιστημονική παρατήρηση, τη συλλογή και σύγκριση δεδομένων και την κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν το φυσικό περιβάλλον.
Μέσα από τη βιωματική συμμετοχή, οι νέοι είχαν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν τον Τριπόταμο όχι μόνο ως ένα χαρακτηριστικό στοιχείο του αστικού τοπίου της Βέροιας, αλλά και ως έναν ζωντανό φυσικό χώρο που χρειάζεται διαρκή παρακολούθηση και προστασία.
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, το 3ο Σύστημα Δασοπροσκόπων Βέροιας υπογραμμίζει ότι η γνωριμία με το φυσικό περιβάλλον αποτελεί το πρώτο βήμα για τη διαμόρφωση υπεύθυνης περιβαλλοντικής συνείδησης.
Το μήνυμα της δράσης συνοψίζεται στη διαπίστωση ότι ο Τριπόταμος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Βέροιας και η προστασία του συνδέεται άμεσα με την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.
